Liverpool và cái giá của sự chuyển giao: Khi ánh hào quang quá khứ bị phai mờ

Tại Premier League thời điểm này, người ta dành nhiều sự chú ý cho cuộc khủng hoảng phong độ của Manchester United hay bài toán cải thiện thành tích chưa có lời giải của Chelsea. Tuy nhiên, giữa những câu chuyện ấy, dường như một vấn đề đáng quan tâm không kém lại đang bị bỏ qua. Đó chính là sự sa sút của Liverpool.

Chức vô địch Premier League mùa giải 2024/2025, ngay trong năm đầu tiên HLV Arne Slot dẫn dắt đội bóng, phần nào đã che mờ một thực tế rằng Liverpool thực chất đã bước qua thời kỳ đỉnh cao từ trước đó. Hình ảnh một tập thể giàu năng lượng, có khả năng cuốn phăng mọi đối thủ bằng sức ép nghẹt thở và thứ bóng đá tấn công đầy tốc độ đã là câu chuyện ở mùa giải 2021/2022. Khi ấy, The Kop chỉ kém Manchester City đúng 1 điểm trong cuộc đua vô địch, dù chỉ nhận 2 thất bại, ghi 94 bàn và để lọt lưới vỏn vẹn 26 lần. Họ đồng thời tiến vào trận chung kết Champions League lần thứ 3 dưới triều đại Jurgen Klopp. Đó là một Liverpool gần như hoàn thiện, đủ sức cạnh tranh trên mọi đấu trường và khiến mọi đối thủ nào cũng phải dè chừng.

Những gì diễn ra trong 2 mùa giải tiếp theo càng cho thấy vị thế thống trị của Liverpool đã bắt đầu lung lay. Cuộc đua vô địch Premier League dần trở thành màn đối đầu trực tiếp giữa Arsenal và Manchester City, giữa bối cảnh cán cân sức mạnh vẫn nghiêng về phía đội bóng của Pep Guardiola. Liverpool vẫn có những thời điểm bùng nổ, nhưng không còn duy trì được sự ổn định và sức mạnh áp đảo như trước nữa. Vì thế, chức vô địch năm 2025 nên được nhìn nhận như thành quả xứng đáng của một mùa giải xuất sắc, hơn là bằng chứng cho thấy Liverpool vẫn đang ở trên đỉnh cao phong độ.

Quá trình chuyển giao ấy cũng diễn ra trong bối cảnh Klopp ngày càng cảm thấy sức ép từ công việc huấn luyện tại Anfield. Sau gần 8 năm gắn bó kể từ mùa hè 2016, chiến lược gia người Đức phải chứng kiến bộ khung từng làm nên thành công của Liverpool lần lượt tan rã. Sadio Mane ra đi, tiếp đến là Fabinho, James Milner, Jordan Henderson và Roberto Firmino. Đó đều là những mắt xích cực kỳ quan trọng trong hệ thống Gegenpressing, góp phần tạo nên bản sắc và sức mạnh của đội bóng suốt nhiều năm. Liverpool đã nỗ lực bổ sung lực lượng bằng những cái tên mới như Cody Gakpo, Darwin Nunez, Dominik Szoboszlai, Alexis Mac Allister hay Ryan Gravenberch. Tuy vậy, Klopp hiểu rằng quá trình thay thế một thế hệ thành công chưa bao giờ đơn giản. Những tân binh, dù sở hữu mức phí chuyển nhượng lớn đến đâu, vẫn cần thời gian để hòa nhập và tìm được tiếng nói chung. Hơn nữa, thị trường chuyển nhượng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, bởi khoản đầu tư khổng lồ chưa bao giờ đồng nghĩa với sự bảo đảm về chất lượng.

Darwin Nunez, bản hợp đồng đắt giá nhất trong số những cái tên kể trên, là ví dụ tiêu biểu cho những khoản đầu tư không mang lại hiệu quả tương xứng của Liverpool. Dù sở hữu thể hình ấn tượng, tốc độ cùng lối chơi nhiệt huyết, tiền đạo người Uruguay lại chưa bao giờ cải thiện được kỹ năng dứt điểm. Chỉ ghi được 40 bàn thắng sau tổng cộng 143 lần ra sân, Nunez bị thanh lý sau 3 mùa giải, trở thành một trong số những bản hợp đồng gây thất vọng bậc nhất của Liverpool ở thế kỷ 21. 

Dẫu vậy, sẽ là sai lầm nếu chúng ta chỉ quy trách nhiệm cho những bản hợp đồng thất bại. Căn nguyên sâu xa hơn nằm ở cuộc chuyển giao lực lượng mà Liverpool phải trải qua sau khi kỷ nguyên Jurgen Klopp khép lại. Chỉ 2 năm sau khi chiến lược gia người Đức rời Anfield, phần lớn những nhân tố từng tạo nên bộ khung huy hoàng của đội bóng đã không còn hiện diện. Alisson Becker và Virgil van Dijk là 2 trụ cột hiếm hoi còn sót lại của giai đoạn hoàng kim, trong khi Andrew Robertson và Mohamed Salah cũng đã chia tay CLB vì gánh nặng tuổi tác. Đáng tiếc hơn cả là trường hợp của Trent Alexander-Arnold. Một Scouser trưởng thành từ chính lò đào tạo Liverpool, đang ở độ tuổi sung sức nhất sự nghiệp, lại lựa chọn chuyển đến Real Madrid để tìm kiếm thử thách mới. Điều tương tự cũng xảy ra với trường hợp của Luis Diaz. Sự ra đi của những cầu thủ ấy đồng nghĩa với việc Liverpool đánh mất cả chất lượng chuyên môn lẫn bản sắc đã được xây dựng qua nhiều năm.

Bài toán dành cho BLĐ Liverpool vì thế trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Họ không chỉ phải tìm kiếm người kế thừa di sản của một chiến lược gia đại tài như Klopp, mà còn phải thay thế hàng loạt trụ cột đã cùng ông chinh phục cả Premier League lẫn Champions League. Đây là hai nhiệm vụ có mối liên hệ chặt chẽ, bởi một đội bóng muốn duy trì bản sắc cần có những cầu thủ đủ khả năng hiện thực hóa triết lý trên sân cỏ. Liverpool từng có một bộ khung gần như hoàn thiện, nơi những Alisson, Van Dijk, Robertson, Arnold, Mane, Firmino hay Salah đều hiểu rõ vai trò của mình trong hệ thống. Giờ đây, họ phải xây dựng lại sự gắn kết ấy từ đầu, trong khi những người được kỳ vọng sẽ kế thừa di sản cũ vẫn chưa thể tạo ra tầm ảnh hưởng tương đương.

Sự ra đi của Arne Slot chỉ 1 năm sau khi giúp Liverpool đăng quang Premier League càng cho thấy những bất ổn mà đội bóng đang phải đối mặt. Chức vô địch 2024/2025 hoàn toàn xứng đáng với những gì chiến lược gia người Hà Lan và các học trò thể hiện, nhưng thành công ấy không đồng nghĩa mọi vấn đề đã được giải quyết. Trái lại, danh hiệu đôi khi còn khiến những hạn chế trong quá trình chuyển giao bị che khuất. Liverpool có thể tận hưởng một mùa giải thành công, nhưng điều đó chưa đủ để bảo đảm họ đã xây dựng được nền móng vững chắc cho giai đoạn tiếp theo. Giờ đây, dưới triều đại Andoni Iraola, đội bóng tiếp tục phải đối diện với những khó khăn và thách thức tương tự. 

Những con số trên BXH phần nào phản ánh thực trạng ấy. Liverpool chỉ giành được 15 điểm sau 9 vòng đấu đầu tiên tại Premier League và hiện đã kém đội đầu bảng Arsenal tới 9 điểm. Thất bại ngay tại Anfield, qua đó để Arsenal chấm dứt chuỗi 14 năm không thắng trên sân đấu này, càng phơi bày sự suy yếu của đội bóng. Anfield từng là điểm đến khiến mọi đối thủ phải e dè, còn Liverpool luôn nổi tiếng với khả năng áp đặt thế trận bằng cường độ và sức ép nghẹt thở. Nhưng ở thời điểm hiện tại, lợi thế sân nhà dường như không còn đủ để bảo đảm cho The Kop vị thế thống trị như trước.

Đáng nói, Liverpool vẫn tiếp tục đầu tư mạnh tay trên thị trường chuyển nhượng. Jeremie Frimpong, Milos Kerkez, Florian Wirtz, Bradley Barcola và cả bản hợp đồng bom tấn Alexander Isak đều được kỳ vọng sẽ mở ra một chương mới cho đội bóng. Tuy nhiên, những cái tên này đều chưa chứng minh được rằng họ xứng đáng với khoản tiền mà The Kop bỏ ra. Một vài cá nhân có thể cần thêm thời gian hòa nhập, nhưng khi quá nhiều tân binh đều chưa tạo được dấu ấn rõ rệt, vấn đề không còn đơn thuần nằm ở khả năng thích nghi của từng cầu thủ. Liverpool đang phải đối diện với bài toán lớn, phải chăng họ đã chọn sai người? Trong thế giới bóng đá, khâu tuyển chọn cầu thủ giống như con dao hai lưỡi. Chọn đúng người, đội bóng sẽ thành công. Chọn sai người, không những nguồn lực tài chính bị suy yếu, thành tích của đội bóng cũng sẽ đi xuống.

Với 15 điểm sau 9 vòng đấu, kém Arsenal 9 điểm, đội chủ sân Anfield đang đối diện một thực tế khó tránh khỏi, rằng tập thể hiện tại chưa đủ sức cạnh tranh chức vô địch Premier League 2026/2027. Khoảng cách ấy không đơn thuần đến từ vài kết quả thất vọng, mà phản ánh những hạn chế sâu xa trong chất lượng đội hình, khả năng kế thừa và định hướng xây dựng lực lượng. Nếu không sớm giải quyết được những bài toán này, Liverpool có nguy cơ tiếp tục tụt lại phía sau trong cuộc đua với các đối thủ hàng đầu nước Anh.