Ireland - Israel: Khi bóng đá không còn chỉ là bóng đá

Đợt tập trung lần này vốn đã nặng nề với Cộng hòa Ireland khi họ phải chơi bốn trận UEFA Nations League trong 11 ngày. Nhưng việc hai trong số đó là những cuộc đối đầu với Israel khiến áp lực vượt xa câu chuyện chuyên môn.

Ireland vừa hòa Áo 2-2 tại Dublin sau khi đánh mất lợi thế dẫn hai bàn. HLV Heimir Hallgrimsson ít nhất có thể nhẹ nhõm vì trận đấu không xảy ra sự cố nghiêm trọng, dù bên ngoài sân Aviva vẫn có những cuộc biểu tình phản đối việc Ireland tiếp tục thi đấu với Israel. Trên sân, trận đấu cũng bị gián đoạn ngắn khi bóng tennis bị ném xuống và một người mang cờ Palestine chạy vào sân.

Trong số các tuyển thủ Ireland, Finn Azaz là người rơi vào hoàn cảnh nhạy cảm nhất. Azaz sinh tại Anh, có cha người Ireland và mẹ mang gốc gác Israel. Anh chơi trọn 90 phút trước Áo nhưng không được sử dụng trong chiến thắng 3-0 trước Israel tại Debrecen vài ngày trước đó.

Trước trận đấu ấy, áp lực tại Ireland rất lớn. Nước này có lập trường mạnh mẽ về cuộc chiến tại Gaza, trong khi nhiều CĐV và nhân vật chính trị kêu gọi đội tuyển không ra sân gặp Israel. Thủ môn Gavin Bazunu rút khỏi đội hình giữa lúc cuộc tranh luận diễn ra. Cuối cùng, các cầu thủ Ireland tổ chức bỏ phiếu nội bộ và đa số quyết định thi đấu.

Azaz nằm trong số những người ủng hộ quyết định ra sân. Với anh, đó không đơn giản là một lựa chọn của một cầu thủ đội tuyển quốc gia. Một phía là màu áo Ireland, phía còn lại là mối liên hệ gia đình với Israel. Bất kỳ quyết định nào của Azaz cũng có nguy cơ bị nhìn qua lăng kính chính trị.

Trận đấu tại Debrecen vì thế diễn ra trong bầu không khí khác thường. Chỉ vài trăm khán giả Israel cùng một nhóm nhỏ CĐV Ireland có mặt trên khán đài. Các cầu thủ Ireland đeo băng đen tưởng niệm những người thiệt mạng trong cuộc xung đột và cúi đầu khi quốc ca Israel được cử. Hai đội không trao cờ lưu niệm và không thực hiện nghi thức bắt tay trước trận.

Ireland nhanh chóng giải quyết phần việc trên sân. Troy Parrott mở tỷ số ở phút 14, Adam Idah ghi bàn thứ hai chỉ hai phút sau và Jack Moylan nâng tỷ số lên 3-0 ở phút 25.

Một bộ phận CĐV Ireland lựa chọn không theo dõi trận đấu. Đài truyền hình quốc gia RTE không tổ chức bình luận trong studio, không có phần phân tích sau trận và cũng không bán quảng cáo xung quanh chương trình phát sóng. Giám đốc điều hành FAI David Courell sau đó xác nhận phần lớn cầu thủ Ireland đã bỏ phiếu đồng ý thi đấu.

Azaz vì thế tiếp tục trở thành một trong những nhân vật được chú ý nhất. Báo chí Ireland từng đưa tin tiền vệ này đã cân nhắc tương lai ở đội tuyển sau những gì xảy ra quanh trận đấu với Israel.

Hallgrimsson công khai bảo vệ học trò: "Tôi nghĩ Finn đã thể hiện khả năng kiểm soát cảm xúc và nhận thức cảm xúc đáng kinh ngạc", HLV Ireland nói. "Xét cách cậu ấy cư xử trong toàn bộ câu chuyện này, có lẽ Finn là một trong những người mà tôi ngưỡng mộ nhất."

Theo Hallgrimsson, Azaz đã phải vượt qua nhiều sức ép hơn phần lớn đồng đội để tiếp tục khoác áo Ireland. Trong phòng thay đồ, cách tiền vệ 26 tuổi đối diện với hoàn cảnh của mình cũng giúp anh nhận được nhiều sự tôn trọng.

Điều đó được thể hiện tại sân Aviva. Khi tên Azaz được xướng lên trong đội hình xuất phát trước Áo, khán giả Ireland dành cho anh những tiếng reo hò.

Hoàn cảnh gia đình cho thấy vì sao câu chuyện của Azaz phức tạp đến vậy. Cha anh, Tim, đến từ Cork và từng học tại Dublin. Ông ngoại của Azaz là Nehemia Azaz, một nhà điêu khắc người Israel. Bà ngoại Yaffa từng phục vụ trong Lực lượng Phòng vệ Israel và được Azaz mô tả là một trong những người có ảnh hưởng lớn tới gia đình.

Azaz lớn lên tại vùng Midlands của Anh, trưởng thành từ học viện West Bromwich Albion trước khi gia nhập Aston Villa. Những giai đoạn được cho mượn tại Newport County và Plymouth Argyle giúp anh gây dựng tên tuổi. Sau đó, Azaz chuyển tới Middlesbrough rồi gia nhập Southampton với mức phí 12 triệu bảng năm 2025.

Anh từng nói việc lớn lên giữa nhiều nền văn hóa giúp mình có cách nhìn rộng hơn về thế giới. Nhưng chính nền tảng gia đình ấy khiến Azaz phải đối diện một tình thế mà gần như không cầu thủ Ireland nào khác gặp phải:

"Họ thường phải dừng công việc vào khoảng 3 giờ chiều để đưa tôi đi tập. Trong lúc tôi tập bóng, họ lại tranh thủ làm việc, sau đó đón tôi về nhà rồi tiếp tục công việc còn dang dở.

Sự hy sinh ấy thực sự phi thường. Khi còn nhỏ, bạn không thể hiểu hết cha mẹ đã phải đánh đổi bao nhiêu để giúp một đứa trẻ theo đuổi giấc mơ trở thành cầu thủ bóng đá, nhất là khi phần lớn những đứa trẻ có cùng giấc mơ cuối cùng đều không thể trở thành cầu thủ chuyên nghiệp.

Chính họ đã truyền cho tôi tinh thần làm việc chăm chỉ. Tôi nghĩ mình là một người có niềm đam mê rất lớn với công việc và luôn muốn làm mọi thứ bằng tất cả khả năng của mình."

Ireland và Israel sẽ gặp nhau lần thứ hai chỉ trong vòng một tuần, lần này tại Backa Topola, Serbia, trong một trận đấu không có khán giả. Việc cuộc đối đầu phải chuyển địa điểm và diễn ra sau những cánh cửa đóng kín phần nào cho thấy mức độ nhạy cảm của nó.

Sau trận thắng 3-0, đội trưởng Israel Manor Solomon tuyên bố: "Họ ghét chúng tôi, chúng tôi cũng không thích họ."

Chỉ trong một tuần, Ireland đã trải qua cuộc bỏ phiếu nội bộ về việc có nên thi đấu, những cuộc biểu tình, băng đen tưởng niệm, việc bỏ nghi thức bắt tay và một trận đấu phải chuyển sang quốc gia khác để tổ chức kín.

Còn Finn Azaz vẫn ở giữa tất cả những điều đó: một tuyển thủ Ireland có gia đình gắn với Israel, phải tiếp tục làm công việc của một cầu thủ trong một cuộc đối đầu mà mỗi hành động đều có thể mang ý nghĩa vượt khỏi sân cỏ.

(Theo Simon Hughes/The Athletic)