Đội tuyển Anh: Mạo hiểm để thành công hay bảo thủ rồi thất bại?

Trái ngược với cảm giác phấn khích và tự tin trước khi Euro 2024 khởi tranh, ĐT Anh của thời điểm hiện tại đang thật sự “chênh vênh”, ngay cả khi đoàn quân của Gareth Southgate đã chính thức đặt chân vào vòng 1/8 với vị trí dẫn đầu bảng C.

Trước trận đấu với Slovenia ở lượt trận cuối cùng vòng bảng, đội trưởng Harry Kane đã lên tiếng bảo vệ đồng đội, đồng thời chỉ trích một số huyền thoại của bóng đá Anh như Gary Lineker, Alan Shearer hay Gary Neville, những người đã liên tục chê bai màn trình diễn của ĐT Anh trong suốt thời gian gần đây. Anh nói:

“Tôi biết họ phải đưa ra ý kiến thẳng thắn. Nhưng họ cũng cần xem lại phát ngôn của mình với tư cách là một cựu tuyển thủ quốc gia. Những cầu thủ trẻ sẽ lắng nghe những gì họ nói ra. Và không phải lời nhận xét nào cũng giúp cải thiện. Chúng ta cần lưu ý rằng ĐT Anh đã không giành được danh hiệu nào trong suốt một khoảng thời gian rát dài. Những cựu tuyển thủ cũng là một phần trong số đó, vậy nên họ hiểu nó cay đắng như thế nào. Tôi sẽ không bao giờ tỏ thái độ thiếu tôn trọng với các cựu tuyển thủ. Tất cả những gì tôi mong muốn là việc họ hãy nhớ trách nhiệm nặng nề khi họ khoác áo tuyển Anh trong quá khứ”.

Quan điểm của Kane là rất rõ ràng. Đây không phải là thời điểm để đưa ra lời chỉ trích, thay vì chỉ trích hãy động viên tinh thần các cầu thủ đang chinh chiến trên đất Đức. Thế nhưng, khách quan mà nói, những lời đánh giá của những “chuyên gia bàn tròn” không phải chỉ là theo cảm tính. Gary Neville cho rằng Southgate đang không thể tận dụng những tài năng lớn của bóng đá xứ sở sương mù mà ông đang có trong tay. Anh lọt vào vòng 1/8 với vị trí nhất bảng C, nhưng họ chỉ ghi vỏn vẹn 2 bàn thắng trong bảng đấu tẻ nhạt với chỉ 1 đội duy nhất giành chiến thắng. Jude Bellingham ghi bàn mở tỷ số 1-0 trước Serbia, sau đó Kane làm điều tương tự trong trận hòa 1-1 với Đan Mạch. Và đó là tất cả!

Southgate không thể sử dụng tốt tài nguyên mình có

Việc lựa chọn đội hình ra sân của Southgate cũng trở thành chủ đề lớn bị đem ra “mổ xẻ” từ đầu tháng 6 và tiếp tục bị soi xét ở trận đấu tại Cologne vào đêm qua. “Chúng tôi có những sao mai cực kỳ tài năng và triển vọng như Bukayo Saka, Jude Bellingham, Phil Foden, Cole Palmer và Kobbie Mainoo, nhưng Southgate dường như đang phải vật lộn để tìm ra cách sử dụng họ sao cho đúng cách”, cựu cầu thủ của Manchester United nói trực tiếp trên ITV. Đánh giá về các lựa chọn về tuyến giữa và hàng công của đội, Neville nói thêm: “Chúng tôi là quốc gia duy nhất trên thế giới phải liên tục tự hỏi rằng cầu thủ A, cầu thủ B phù hợp nhất khi thi đấu ở vị trí nào?”.

ĐT Anh bắt đầu 2 trận đấu đầu tiên tại chiến dịch Euro 2024 bằng việc đẩy hậu vệ cánh phải Trent Alexander-Arnold lên đá cặp với Declan Rice ở trung tâm hàng tiền vệ. Trước Slovenia, Conor Gallagher được lựa chọn để thay thế Arnold, trước khi bị rút ra sân ở hiệp 2 nhường chỗ cho Mainoo. Nhiều người coi đội bóng của Southgate là ứng cử viên sáng giá cho chức vô địch trước khi giải đấu khởi tranh, nhưng cho đến thời điểm hiện tại, màn trình diễn của họ chẳng những không đáp ứng được kỳ vọng mà còn tạo ra cảm giác chán nản nơi người hâm mộ.

Cựu hậu vệ Conor Coady cho biết trên BBC Radio 5 Live: “Với tư cách là CĐV, điều mà tôi cũng như nhiều người khác muốn chứng kiến đó chính là bản lĩnh của toàn đội. ĐT Anh phải khiến các đội tuyển khác phải run sợ khi chứng kiến cách họ thi đấu, sức ép mạnh mẽ họ tạo ra trên mặt trận tấn công. Rất buồn khi điều đó đang không được diễn ra”.

Vượt trội về mặt thế trận trước Slovenia với rất nhiều thông số quan trọng: kiểm soát bóng (74% – 26%), đường chuyền (746 – 275), tỉ lệ chuyền bóng chính xác (91% – 73%), dứt điểm (12 – 4), tuy nhiên hiệu quả của Kane và các đồng đội mang lại chỉ là con số không tròn trĩnh. Có một vài cơ hội nửa vời với sự xuất hiện của Palmer trong khoảng 20 phút cuối trận, nhưng từng đó chưa đủ để Anh tạo ra sự khác biệt.

Anh sẽ phải đối đầu với một đội xếp thứ 3 vào Chủ nhật, khả năng cao sẽ là Hà Lan. Chỉ còn vài ngày ngắn ngủi, liệu Southgate có thể thay đổi được gì? Anh đang xếp thứ 17 trong số 24 đội về số pha dứt điểm tại Euro 2024 (29 tình huống), đồng thời xếp thứ 19 về chỉ số bàn thắng kỳ vọng (2,66). Đó là những thống kê để chỉ ra sự nghèo nàn trên hàng công của đội bóng áo trắng.

Chờ đợi vào sự thay đổi

Bỏ lại màn trình diễn nhạt nhòa trước Slovenia, ít nhất những sự thay đổi nhân sự trong hiệp hai cũng đã tạo ra đôi chút khởi sắc về thế trận tấn công cho Tam Sư. Mainoo và Palmer đã chơi khá tốt khi được vào sân thay người. Cựu cầu thủ Jermaine Jenas cho rằng tài năng trẻ của Man Utd nên được trao cơ hội đá chính ở trận đấu tới đây. Mainoo có thể đem đến năng lượng cho tuyến giữa giống như Gallagher, nhưng thậm chí tiền vệ 19 tuổi thậm chí còn làm tốt hơn ở khâu điều tiết lối chơi. Chàng trai trưởng thành từ lò đào tạo Carrington đã thực hiện thành công 33/34 đường chuyền, với độ chính xác lên đến 97%. Mainoo cũng rất tích cực tham gia phòng ngự với 1 pha tắc bóng thành công, đồng thời thắng 2/2 tình huống tranh chấp tay đôi.

Jenas cũng cho rằng ĐT Anh cần một hậu vệ cánh trái tốt hơn Kieran Trippier, ngay cả khi Luke Shaw không kịp trở lại. Phương án được tính đến là việc đưa Saka trở lại thi đấu ở vị trí mà anh từng đảm nhận ở Arsenal mùa giải 2019/2020. Sự xuất hiện của một hậu vệ cánh trái thuận chân sẽ giúp khả năng tấn công biên của Anh được cải thiện đáng kể. Ở chiều ngược lại, “điểm sáng” Palmer trước Slovenia cũng cần được trao cơ hội. Bellingham sau vòng bảng đầy thất vọng với việc mất bóng tới 26 lần chỉ trong 2 trận gần nhất, nên nhường chỗ cho Foden ở vai trò số 10.

Thay đổi nhân sự khi bước chân vào vòng knock-out vốn là ý tưởng chứa đựng nhiều mạo hiểm. Hơn ai hết, Southgate là người hiểu rõ điều này. Nhưng thay vì cứ mãi dẫm chân vào sai lầm tương tự hết trận này đến trận khác, thà mạo hiểm để hướng đến thành công còn hơn là bảo thủ rồi thất bại. Bởi vì nếu tiếp tục chơi bạc nhược như hiện tại, cánh cửa ra sân bay để trở về nước đang gần hơn bao giờ hết với người Anh.