Một chiến thắng hoàn toàn thuyết phục trước những nhà ĐKVĐ châu Âu - Italia đã thực sự cho thấy sức mạnh của phiên bản La Roja dưới thời HLV Luis de da Fuente tại giải đấu năm nay.
Ở những giải đấu lớn gần nhất, Tây Ban Nha không bao giờ bị đánh bại trong khoảng thời gian thi đấu chính thức tại vòng knock-out. World Cup 2018, đội bóng xứ sở Bò tót dừng bước trước chủ nhà Nga. Đến EURO 2020, họ để thua trước những nhà vô địch sau đó là ĐT Ý. Và World Cup 2022, là thảm họa trước “hiện tượng” Maroc. Điểm chung của tất cả những thất bại này đều xuất phát từ một kịch bản quen thuộc, La Roja hoàn toàn kiểm soát thế trận, cầm bóng từ 2/3 đến 3/4 thời gian nhưng không thể tạo ra cơ hội cần thiết để dứt điểm trận đấu và… thua penalty.
Tất nhiên, những người theo trường phái bảo thủ có thể tự huyễn hoặc rằng thứ bóng đá kiểm soát vốn là bản ngã của Tây Ban Nha và họ không thể từ bỏ “tiki-taka” dù với bất cứ giá nào. Trên thực tế, thứ bóng đá mà người tiền nhiệm Luis Enrique xây dựng trước khi De la Fuente dẫn dắt La Roja cũng ghi nhận nhiều điểm sáng tích cực, hướng tới một đội bóng mới mẻ, giàu năng lượng và trực diện hơn. Tại vòng bán kết EURO 2020, nếu như Italia không may mắn ở một vài tình huống trước khi diễn ra loạt đấu súng trên chấm phạt đền, có lẽ người Tây Ban Nha đã lọt vào chung kết. Sự đột biến dựa trên nền tảng kiểm soát, xét cho cùng vẫn là một điều gì đó có phần xa xỉ với đại diện bán đảo Iberia kể từ sau thời kỳ đỉnh cao của thế hệ vàng từ năm 2008 đến 2014.
Luis de la Fuente |
Mặc dù vậy, dưới triều đại của HLV De la Fuente, mọi thứ đang bắt đầu đổi thay nhanh chóng. Trước Croatia, đội bóng xứ Bò tót chỉ cầm bóng hơn 40% nhưng đã ghi được tới 3 bàn vào lưới thủ thành Livakovic, người vừa được xưng tụng như người hùng ở kỳ World Cup cách đây chưa đầy hai năm. Trên hàng công, sự khác biệt lớn nhất giữa Enrique và De la Fuente đã cho thấy những dấu ấn nhất định. Cụ thể, nếu như Enrique cực kỳ tin tưởng Marco Asensio ở vị trí “số 9 ảo” thì De la Fuente xem Alvaro Morata là trung phong số một. Chỉ chừng đó thôi cũng là đủ để thấy rằng vị chiến lược gia sinh năm 1961 đề cao tính trực diện như thế nào đối với hàng công của La Roja. Thay vì tính kết nối để kiểm soát bóng bằng mọi giá, Tây Ban Nha của De la Fuente sẵn sàng bỏ qua những khâu trung gian phức tạp để tiếp cận vòng cấm và kết thúc đợt tấn công bằng sự tự do sáng tạo trong các tình huống dứt điểm. Hiện tại, Morata mới có được 1 bàn thắng ở EURO 2024 nhưng rõ ràng, Tây Ban Nha đã chơi hiệu quả hơn rất nhiều khi sở hữu một điểm nhận đủ tin cậy trên tuyến đầu.
Theo thống kê, HLV De la Fuente chỉ sử dụng đúng 2 phương án cho vị trí cao nhất trên hàng công kể từ khi dẫn đắt đội tuyển vào năm 2023, đó là Morata và… Joselu, cầu thủ “siêu dự bị” đã tỏa sáng tại Real Madrid mùa giải vừa rồi. Đó là một thông điệp hết sức rõ ràng về việc Tây Ban Nha cần phải dứt điểm nhiều hơn thay vì chỉ biết quanh quẩn với trái bóng và đưa trận đấu về những loạt luân lưu may rủi. Để tối ưu hóa tính trực diện cho La Roja, nhà cầm quân 62 tuổi cũng sử dụng cặp tiền đạo cánh trẻ trung Lamine Yamal và Nico Williams, những cầu thủ đặc biệt mạnh mẽ trong các tình huống đi bóng 1 vs 1.
Hàng phòng ngự Italia vừa được trải nghiệm một ngày làm việc cực kỳ vất vả trước lối chơi mới mẻ và đặc biệt giàu năng lượng của những người Tây Ban Nha. Vẫn là đối thủ từng chạm trán cách đây 3 năm nhưng phiên bản “La Roja de la Fuente” hiện tại dường như đã hoàn toàn lột xác. Đội bóng đến từ bán đảo Iberia chơi nhanh hơn, trực diện hơn và sẵn sàng chủ động mạo hiểm ngay bên phần sân đối phương. Thắng lợi tối thiểu 1-0 nhờ bàn phản lưới nhà của trung vệ mới nổi Califiori phần nào làm nhạt nhòa đi những gì mà thầy trò De la Fuente đã thể hiện. Tuy nhiên, chiến thắng này lại làm người ta liên tưởng tới hình ảnh của một Bò tót thực dụng, hiệu quả và bất chấp hơn, thông qua cụm từ “Mourinista” mà tờ AS đã đề cập trên trang chủ mới đây.
Cần phải nhớ rằng, người Ý mới cha đẻ của nghệ thuật phòng ngự trứ danh Catenaccio. Nhưng Tây Ban Nha thì không chỉ chơi phòng ngự. Thay vào đó, đội bóng của De la Fuente chủ động hướng tới một hệ thống cân đối và giàu tính đột biến hơn. Ở hàng phòng ngự, Nacho hay Robin Le Normand có thể không phải những siêu sao hàng đầu nhưng đó là sự lựa chọn an toàn, ít nhất là vào thời điểm này, khi bóng đá Tây Ban Nha không còn dư thừa tài năng như trước. Hoặc so với phương án đưa Rodri về đá trung vệ, thì giải pháp này rõ ràng cơ bản hơn nhiều.
Thêm một trận đấu thủ tục với Albania trước khi nhận diện đối thủ sẽ chạm trán La Roja ở vòng 1/16, cũng có thể là cơ hội để De la Fuente thử nghiệm thêm những ý tưởng khác cho hệ thống của mình. Sau những gì đã thể hiện, phiên bản “Mourinista” của Tây Ban Nha thực sự đáng được kỳ vọng tại VCK EURO năm nay.