Đằng sau những khúc hoan ca là thực tại khắc nghiệt mà Barcelona không thể né tránh. Hai cú vấp điếng người liên tiếp trước Paris Saint-Germain và Real Madrid đã bóc trần những bất ổn âm ỉ.
Với Hansi Flick, thách thức lúc này không chỉ nằm ở việc vá lại những lỗ hổng trong lối chơi, mà còn ở khả năng vực dậy tinh thần toàn đội để đưa Blaugrana trở lại quỹ đạo chiến thắng và tiếp tục theo đuổi những tham vọng lớn lao.
Muối mặt tại Spotify Camp Nou
Chỉ vài ngày sau khi gục ngã 2-4 trước PSG ở vòng phân hạng UEFA Champions League, thầy trò Hansi Flick tiếp tục mang đến nỗi thất vọng khi bị đại kình địch Real Madrid khuất phục ngay tại Spotify Camp Nou. Nếu PSG phơi bày sự mong manh của Barca trong một cuộc chơi tốc độ cao, thì Real Madrid cho thấy cách khai thác những khoảng trống và sai số của họ bằng sự lạnh lùng đến tàn nhẫn.
Điều đáng lo không nằm ở việc Barca thất bại trước hai đối thủ hàng đầu, mà ở cách họ để những trận đấu vượt khỏi tầm kiểm soát. Trước PSG, Blaugrana không thể duy trì sự cân bằng khi đối phương tăng tốc trong hiệp hai. Trước Real, Barca có thời điểm cầm bóng vượt trội, nhưng điều ấy không đồng nghĩa với quyền kiểm soát thế trận tuyệt đối. Theo thống kê, Barca cầm bóng 62% và tung ra 18 cú sút (so với 10 lần dứt điểm của đối thủ), nhưng Real mới là đội tạo nhiều cơ hội nguy hiểm hơn và tận dụng tốt hơn những khoảnh khắc quyết định.
Chấn thương buộc Xavi Espart rời sân từ phút 30 đã làm xáo trộn phương án ban đầu của Flick. Alejandro Balde vào thay, còn Joao Cancelo chuyển sang đảm nhiệm hành lang phải. Sự thay đổi bất đắc dĩ ấy khiến Barca mất đi sự ổn định trong việc theo kèm Yan Diomande, mũi tấn công thường xuyên khuấy đảo hàng thủ đội chủ nhà. Tuy nhiên, cần thẳng thắn nhìn nhận, một hệ thống phòng ngự được tổ chức tốt phải có khả năng thích nghi khi nhân sự thay đổi. Song, Barca lại để sự xáo trộn ở một vị trí lan thành vấn đề của cả tuyến.
Bàn thua ở phút 41 là minh chứng rõ ràng. Real luân chuyển bóng từ trung lộ sang trái. Cucurella phối hợp cùng Diomande để mở toang hành lang mà Barca không kịp tổ chức bọc lót. Diomande thoát xuống rồi căng ngang vào trong. Gerard Martin có cơ hội giải nguy nhưng xử lý thiếu chuẩn xác, đưa bóng đập trúng Mbappe và đổi hướng vào lưới trong sự bất lực của Joan Garcia. Cú chạm cuối cùng có phần may mắn, nhưng tình huống dẫn đến bàn thắng thì không hề ngẫu nhiên: Barca để đối phương phối hợp quá thoải mái, phản ứng chậm trễ và không kiểm soát được khu vực nguy hiểm trước khung thành.
Bàn thua thứ hai, ở phút 87, còn phơi bày một vấn đề nghiêm trọng hơn: khả năng phòng ngự khi đối phương chuyển trạng thái. Trong thời điểm Barca đang tìm cách duy trì sức ép sau bàn gỡ hòa của Raphinha, Real chỉ cần một pha triển khai sắc bén để kết liễu trận đấu. Eduardo Camavinga dùng tốc độ và kỹ thuật vượt qua Pau Cubarsi, xâm nhập khu vực cấm địa rồi trả ngược cho Mbappe dứt điểm vào lưới trống.
Tuyến giữa cũng không hoàn thành tốt nhiệm vụ điều tiết nhịp độ. Pedri có những khoảnh khắc tạo đột biến, nhưng Barca chưa duy trì được sự liên kết đủ bền vững giữa khâu triển khai bóng và những pha xâm nhập cuối cùng. Trên hàng công, Raphinha dù ghi bàn, song những cơ hội bị bỏ lỡ ở hiệp một cho thấy tiền đạo người Brazil vẫn cần thời gian tìm lại cảm giác tốt nhất sau chấn thương. Trong khi đó, Lamine Yamal bị Marc Cucurella hạn chế đáng kể không gian hoạt động.
Đứng lên nào, Barca!
11 chiến thắng liên tiếp từng tạo nên bầu không khí hưng phấn mãnh liệt khiến nhiều người tin rằng tập thể của Flick đủ sức cạnh tranh sòng phẳng trên mọi mặt trận. Nhưng rồi hai thất bại liên tiếp trước PSG và Real Madrid đã đưa họ trở về thực tại. Những cú ngã choáng váng ấy có thể không xóa bỏ hết những thành quả trước đó, song đủ để nhắc Barca rằng khoảng cách giữa một đội bóng chơi hay và một đội bóng có năng lực chinh phục danh hiệu nằm ở việc duy trì chất lượng khi áp lực tăng cao.
Điều đầu tiên Flick cần chấn chỉnh là khả năng kiểm soát trận đấu. Barca không thể duy trì cùng một cường độ pressing trong suốt 90 phút rồi mặc nhiên tin rằng đối thủ sẽ bị hạ gục. Trước những đội bóng sở hữu khả năng chuyển trạng thái nhanh, họ cần biết khi nào nên đẩy cao đội hình, khi nào cần giảm nhịp và giữ bóng để tái lập trật tự.
Hàng thủ cần được củng cố, đặc biệt ở khả năng bọc lót và chống phản công. Barca phải hạn chế những khoảng trống xuất hiện khi dâng cao, đồng thời cải thiện sự phối hợp giữa các hậu vệ và tuyến giữa để tránh rơi vào thế bị động. Khi tuyến dưới duy trì được sự tập trung và tính tổ chức, đội bóng mới có thể phát huy lối chơi tấn công mà không phải đánh đổi bằng quá nhiều rủi ro.
Tiếp đó, Barca cần nâng cao chất lượng những phương án tấn công dự phòng. Khi các ngôi sao bị phong tỏa, họ phải tìm được con đường khác để tiếp cận khung thành, thay vì liên tục đưa bóng đến chân những cầu thủ đang bị đối thủ vây hãm. Sự cơ động của các tiền vệ, những pha xâm nhập từ tuyến hai và khả năng khai thác khoảng trống giữa các tuyến cần được phối hợp nhuần nhuyễn hơn. Flick cũng phải tính toán thời điểm thay người chủ động, thay vì chờ thế trận xuất hiện dấu hiệu bất lợi mới điều chỉnh.
Một nhiệm vụ khác là khôi phục chiều sâu đội hình. Mùa giải kéo dài trên nhiều đấu trường đòi hỏi những cầu thủ dự bị có thể bước vào sân mà không khiến chất lượng tập thể suy giảm. Chấn thương của Espart cho thấy tầm quan trọng của sự chuẩn bị cho các kịch bản ngoài dự kiến. Barca cần phân định rõ những phương án thay thế ở từng vị trí, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp đủ linh hoạt để một sự thay đổi nhân sự không kéo theo hàng loạt xáo trộn.
Một đội bóng lớn không chỉ được định nghĩa bằng cách đứng trên đỉnh cao, mà còn bởi cách phản ứng khi bị kéo trở lại mặt đất. Mùa giải còn dài, cơ hội vẫn ở phía trước. Điều quan trọng lúc này không phải tìm một lời bào chữa cho những gì đã xảy ra, mà Barca cần nhìn thẳng vào những hạn chế, nhanh chóng tìm cách khắc phục và trở lại mạnh mẽ, trước khi các vết nứt nhỏ trở thành những rạn vỡ không thể cứu vãn.