Đã hơn ba năm kể từ khi Premier League công bố việc truy tố Manchester City vì vi phạm hàng loạt quy định liên quan đến các hành vi sai phạm bị cáo buộc. Phần lớn các cáo buộc xoay quanh việc lách luật tài chính, từ kê khai sai sổ sách, thực hiện các khoản thanh toán ngoài hệ thống cho tới không hợp tác với cơ quan điều tra. Man City bác bỏ toàn bộ cáo buộc.
Tùy vào số cáo buộc bị kết luận có tội, nếu có, Man City có thể phải đối mặt với nhiều hình phạt khác nhau, từ phạt tiền, trừ điểm, tước danh hiệu cho tới khả năng bị loại khỏi Premier League. Nếu bị kết tội, tùy theo tính chất và số lượng vi phạm, họ còn có nguy cơ phải bồi thường thông qua cơ chế trọng tài của giải đấu, khi các câu lạc bộ khác có thể yêu cầu đền bù vì thiệt hại doanh thu. Một hội đồng độc lập gồm ba thành viên sẽ đưa ra phán quyết.
Stefan Borson, trưởng bộ phận thể thao của hãng luật McCarthy Denning tại London, nói với ESPN: “Sự phức tạp của vụ Manchester City là điều không thể phủ nhận và cũng là trường hợp chưa từng có trong bối cảnh thể thao. Tuy nhiên, những vụ việc thương mại tương tự đã có phán quyết trong thời gian ngắn hơn rất nhiều so với 15 tháng mà chúng ta đang chứng kiến. Có rất ít lý do chính đáng cho sự chậm trễ này và cần có tiến triển khẩn cấp.”
Vì sao quá trình này kéo dài đến vậy?
Ở một mức độ nào đó, chúng ta chỉ có thể suy đoán vì toàn bộ quy trình được giữ kín. Một phần do quy định của Premier League cho phép bị đơn yêu cầu các phiên điều trần kín, phần khác do luật pháp Anh bảo vệ bị đơn trong một số trường hợp.
Cuộc điều tra Man City bắt đầu từ tháng 12/2018 sau khi tạp chí Đức Der Spiegel công bố các tài liệu Football Leaks. Tuy nhiên, phải đến tháng 3/2021, khi Tòa án Tối cao Anh ra phán quyết bất lợi cho Man City trong nỗ lực ngăn điều tra viên tiếp cận tài liệu, công chúng mới biết rằng có một cuộc điều tra đang diễn ra. Thậm chí, Premier League khi đó cũng không xác nhận chính thức rằng Man City đang bị điều tra.
Các phiên điều trần cũng diễn ra kín. Người ta biết chúng bắt đầu ngày 16/9/2024 tại Trung tâm Giải quyết Tranh chấp Quốc tế ở London vì thông tin bị rò rỉ và giới truyền thông ghi lại hình ảnh luật sư hai bên ra vào địa điểm. Phiên điều trần kết thúc vào tháng 12/2024, theo báo cáo thường niên mùa 2024–25 của Man City và phát biểu của HLV Pep Guardiola vào tháng 2/2025 rằng phán quyết sẽ được công bố “trong một tháng”.
Nhưng đến nay đã 12 tháng trôi qua mà vẫn chưa có kết quả.
Vì sao ra phán quyết lâu đến vậy?
Giới luật sư thể thao cho rằng đây là vụ việc cực kỳ phức tạp. Người ta thường gọi là “vụ 115 cáo buộc” vì tài liệu ban đầu có 115 gạch đầu dòng, nhưng theo nhiều nguồn tin, tổng số vi phạm riêng lẻ có thể lên tới 130, và có khả năng một số hành vi vi phạm nhiều quy định cùng lúc.
Cũng có thông tin cho rằng sau tài liệu ban đầu, có thêm cáo buộc mới, nhiều khả năng liên quan đến việc không hợp tác điều tra. Dù con số chính xác là bao nhiêu, mỗi cáo buộc đều phải được chứng minh bằng bằng chứng cụ thể.
Đáng chú ý, nhiều cáo buộc cho rằng Man City cố tình đánh lừa cơ quan quản lý hoặc cản trở điều tra. Hội đồng không chỉ xem xét liệu họ có vi phạm quy định tài chính hay không, mà còn phải xác định có hành vi cố ý vi phạm và che giấu hay không. Gánh nặng chứng minh vì thế cao hơn rất nhiều.
Hội đồng cũng không chỉ đưa ra phán quyết và mức phạt, mà còn phải ban hành bản giải trình bằng văn bản, nêu rõ cách họ đi đến kết luận. Văn bản này có thể là cơ sở cho kháng cáo từ phía Man City hoặc Premier League, do đó cần được chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh sai sót.
Vì sao không dành nhiều thời gian hơn cho quá trình nghị án?
Một yếu tố khác là các thành viên hội đồng có thể không làm việc toàn thời gian cho vụ việc này. Họ đều là những chuyên gia cao cấp, có công việc và trách nhiệm riêng. Nếu vụ việc phức tạp hơn dự kiến, họ phải sắp xếp thời gian phù hợp với lịch cá nhân.
Borson nhận định: “Các thành viên của hội đồng độc lập chắc chắn có những cam kết khác kể từ khi phiên điều trần kết thúc và họ hiểu rõ tầm quan trọng của việc đưa ra quyết định đủ vững chắc để chống lại khả năng kháng cáo, nhất là trong bối cảnh vụ việc chịu sự giám sát chưa từng có.”
Có khả năng đạt được thỏa thuận dàn xếp?
Một giả thuyết, dù được cho là khó xảy ra, là Premier League và Man City đang tìm cách đạt được thỏa thuận ngoài quy trình trọng tài. Về bản chất, Premier League là tổ chức của 20 câu lạc bộ thành viên. Nếu tất cả đồng thuận về một phương án, điều đó có thể trở thành giải pháp cuối cùng.
Kịch bản này đòi hỏi Man City thừa nhận một mức độ sai phạm và chấp nhận hình phạt nhất định, trong khi các câu lạc bộ đối thủ từ bỏ ý định khởi kiện đòi bồi thường. Có thể trách nhiệm sẽ được quy về ban điều hành cũ của câu lạc bộ, trong khi khẳng định chủ sở hữu không hay biết. Hình phạt có thể là một khoản tiền phạt rất lớn hoặc tước một số danh hiệu, đủ để các bên chấp nhận nhưng không làm tổn hại nghiêm trọng khả năng cạnh tranh của Man City trong trung hạn.
Dù khả năng này được đánh giá là thấp, nó có thể phần nào lý giải vì sao quá trình kéo dài đến vậy. Bởi ngay cả khi phán quyết được đưa ra, gần như chắc chắn bên thua cuộc sẽ kháng cáo, khiến vụ việc còn tiếp tục dai dẳng, điều không có lợi cho Premier League.
Manchester City bị cảnh báo có thể phải nhận án phạt trừ tới 60 điểm tại Premier League nếu bị kết luận có tội trong vụ việc liên quan tới 115 cáo buộc vi phạm quy định tài chính (FFP). Vụ việc kéo dài nhiều năm qua hiện vẫn chưa có phán quyết cuối cùng.