Dù đã là giữa tháng 11, câu chuyện về giai đoạn chuẩn bị trước mùa giải vẫn liên tục được nhắc đến.
Hơn bao giờ hết, chúng ta đang nghe các cầu thủ và huấn luyện viên viện dẫn những xáo trộn trong mùa hè như một trong những nguyên nhân dẫn đến phong độ không như kỳ vọng. Tác động của lịch trình chuẩn bị bị gián đoạn dường như vẫn kéo dài ngay cả khi mùa giải chính thức đã diễn ra được một thời gian.
Đó là lý do được nhiều người đưa ra để giải thích vì sao Alexander Isak gặp khó khăn trong việc tìm lại phong độ tại Liverpool sau thương vụ chuyển nhượng kỷ lục trị giá 125 triệu bảng từ Newcastle United vào cuối mùa hè năm ngoái. Tình cảnh tương tự cũng phần nào lý giải cho màn khởi đầu chậm chạp của người đồng đội Bradley Barcola, cầu thủ chuyển đến Anfield từ Paris Saint-Germain với mức phí 126 triệu bảng vào đầu mùa hè năm nay.
Tiền đạo Vinicius Junior của Real Madrid cũng thừa nhận trong tuần này rằng anh đã "không có sự chuẩn bị tốt như mong muốn" cho mùa giải cấp câu lạc bộ, sau khi đội tuyển Brazil bị loại khỏi World Cup vào đầu tháng 7.
| Vinicius Junior gặp nhiều khó khăn về phong độ sau World Cup. Ảnh: Thomas Coex/AFP via Getty Images. |
Vậy một giai đoạn tiền mùa giải đầy đủ và bài bản thực sự quan trọng đến mức nào? Việc bỏ lỡ một phần đáng kể chương trình chuẩn bị của câu lạc bộ ảnh hưởng ra sao đến cầu thủ? Hay đây đang dần trở thành lý do dễ dàng được đưa ra để biện minh cho những màn trình diễn dưới sức khi mùa giải chính thức bắt đầu?
Trong thời đại mà mọi chỉ số của bóng đá đều được phân tích kỹ lưỡng, còn cầu thủ được theo dõi từ phong độ thi đấu đến chế độ dinh dưỡng, mức độ bổ sung nước, giấc ngủ, căng thẳng và hàng loạt yếu tố khác, không khó để hiểu vì sao việc gián đoạn một mắt xích quan trọng trong quá trình chuẩn bị lại có thể gây ra những hậu quả đáng kể.
Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa đủ để ngăn người hâm mộ đặt câu hỏi: Tại sao một cầu thủ sở hữu tài năng vượt trội, đã đủ thể lực để ra sân trong đội hình xuất phát, lại không thể đơn giản phát huy khả năng và thi đấu đúng với đẳng cấp của mình?
Để tìm hiểu vấn đề này, The Athletic đã trao đổi với nhiều chuyên gia trong ngành. Một số người đề nghị được giấu tên vì chưa được đơn vị chủ quản cho phép phát biểu công khai. Những cuộc trò chuyện mang đến nhiều góc nhìn đáng suy ngẫm.
Trước hết, có một thực tế cần nhấn mạnh: Càng tiếp xúc sâu với các bộ phận phụ trách hiệu suất thi đấu và y tế tại các câu lạc bộ, người ta càng nhận thấy sự phản đối mạnh mẽ đối với việc sử dụng từ "biện minh". Nhiều nhân viên cùng chia sẻ quan điểm rằng bóng đá hiện đại là cuộc cạnh tranh mà những người có thể trạng tốt nhất mới đủ sức tồn tại. Vì vậy, mọi yêu cầu trong giai đoạn chuẩn bị đều cần được hoàn thành đầy đủ.
Một thành viên ban huấn luyện hậu trường của một câu lạc bộ Premier League cho biết: "Một số cầu thủ của chúng tôi vẫn chưa đạt phong độ cao nhất, hoặc vẫn đang phải được quản lý khối lượng vận động rất cẩn thận vì những vấn đề mà họ gặp phải trong mùa hè".
Khi được hỏi liệu việc kỳ vọng các cầu thủ cải thiện phong độ ở thời điểm hiện tại có phải là đòi hỏi quá mức hay không, trong bối cảnh Premier League đã đi qua một phần tư chặng đường, người này trả lời:
"Điều đó còn phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Một số cầu thủ đang tập trung cải thiện những động tác nhỏ mang tính cá nhân, chẳng hạn như khu vực họ nhận bóng trước khi dứt điểm, hoặc cách đặt chân và chọn vị trí khi phòng ngự những quả tạt vào vòng cấm. Chúng tôi tin rằng nếu họ làm tốt hơn những chi tiết đó, phong độ cũng sẽ được cải thiện.
Trong khi đó, một số người khác vẫn đang phải kiểm soát chấn thương. Họ không thể tập luyện với cường độ cao hoặc thường xuyên như các đồng đội, bởi chúng tôi vẫn đang trong quá trình giúp họ từng bước nâng cao thể trạng".
Lợi ích của một giai đoạn tiền mùa giải được tổ chức bài bản là vô cùng lớn. Theo các chuyên gia, không có gì có thể thay thế khoảng thời gian sáu tuần mà cầu thủ được xây dựng nền tảng thể lực, sức mạnh và khả năng tư duy chiến thuật, trong điều kiện chưa phải chịu áp lực nặng nề từ những trận đấu chính thức.
Việc cố gắng bắt kịp đồng đội sau đó là nhiệm vụ rất khó khăn, đặc biệt với những cầu thủ đang hồi phục chấn thương hoặc gia nhập câu lạc bộ mới vào cuối kỳ chuyển nhượng.
Leon Goretzka đã trực tiếp trải nghiệm điều này sau khi khép lại tám năm gắn bó với Bayern Munich vào tháng 6.
Tiền vệ 31 tuổi người Đức trải qua phần lớn mùa hè trong tình trạng cầu thủ tự do, trước khi chính thức gia nhập Aston Villa vào ngày 27/8, thời điểm mùa giải của đội bóng đã bắt đầu được hai tuần. Anh phải chờ đến ngày 14/10 mới có trận ra mắt vì gặp khó khăn trong việc thích nghi với khối lượng tập luyện tăng cao, rồi sau đó còn dính chấn thương.
| Goretzka mất khá nhiều thời gian để thích nghi sau khi gia nhập Aston Villa theo dạng chuyển nhượng tự do. Ảnh: Darren Staples/AFP via Getty Images. |
Goretzka đã đá chính ba trong bốn trận gần nhất của Villa trên mọi đấu trường, nhưng chưa một lần thi đấu trọn vẹn 90 phút. Trong tám lần ra sân, quãng thời gian dài nhất anh góp mặt trên sân là 78 phút ở trận gặp Manchester United vừa qua. Tiền vệ người Đức vẫn đang phải nỗ lực để đạt được trạng thái thể lực tốt nhất.
Đầu tháng này, tiền vệ James Garner của Everton thừa nhận anh vẫn đang cố gắng lấy lại thể trạng hoàn hảo sau khi trở lại thi đấu quá sớm, ngay sau ca phẫu thuật vùng háng trong mùa hè.
Đối với cầu thủ chạy cánh Ismaila Sarr của Crystal Palace, mùa giải gần như mới chỉ bắt đầu. Sau khi đá chính cả bốn trận của Senegal tại World Cup, anh bỏ lỡ phần lớn giai đoạn tiền mùa giải của câu lạc bộ vì vấn đề ở vùng háng. Sarr sau đó trở lại và thi đấu một vài trận, nhưng lại vắng mặt trong cả năm cuộc đối đầu gần nhất của Palace do những cơn đau dai dẳng ở cùng vị trí.
Tuy nhiên, chấn thương không phải yếu tố duy nhất. Việc tìm kiếm sự cân bằng phù hợp trong mùa hè cũng có thể trở thành bài toán khó đối với các cầu thủ.
Vinicius Junior thừa nhận với giới truyền thông trong tuần này rằng chiến dịch World Cup đáng thất vọng của Brazil đã khiến kế hoạch chuẩn bị của anh bị xáo trộn. Sau giải đấu, tiền đạo này cảm thấy cần nghỉ ngơi thêm để hồi phục. Cùng thời điểm, tương lai của anh tại Real Madrid vẫn chưa rõ ràng vì những vấn đề liên quan đến hợp đồng, trong khi Arsenal thể hiện sự quan tâm đến khả năng đưa anh sang Premier League.
Isak đã không tập luyện đầy đủ cùng Newcastle trong mùa hè năm ngoái, đồng thời cũng không ra sân thi đấu cho đội bóng này. Điều đó ảnh hưởng đến phong độ của anh sau khi chuyển đến Liverpool. Trường hợp của Barcola cũng tương tự. Trước khi cập bến Anfield vào cuối tháng 8, tuyển thủ Pháp trải qua một giai đoạn không thi đấu sau World Cup. Anh vắng mặt trong cả bốn trận giao hữu chuẩn bị mùa giải của PSG vì phải chờ tương lai được quyết định. Dù Liverpool dành thêm thời gian để Barcola thích nghi, điều đó vẫn không thể bù đắp cho việc anh thiếu một quá trình tập luyện liên tục và đầy đủ trong giai đoạn tiền mùa giải.
Một trường hợp khác từng gây tranh cãi lớn là Cristiano Ronaldo trong mùa giải 2022/23 tại Manchester United. Mùa hè năm đó, tiền đạo người Bồ Đào Nha không tham gia chuyến du đấu tại Thái Lan và Australia vì lý do gia đình, giữa lúc xuất hiện nhiều thông tin về mong muốn rời Old Trafford để tiếp tục thi đấu tại Champions League. Khi Ronaldo trở lại tập luyện, phần lớn đồng đội đã trải qua nhiều tuần chuẩn bị cùng tân huấn luyện viên Erik ten Hag.
Ronaldo chỉ có 45 phút ra sân trong trận giao hữu với Rayo Vallecano ngày 31/7, ngay trước khi mùa giải mới khởi tranh. Đến đầu tháng 9, Ten Hag công khai giải thích rằng việc bỏ lỡ giai đoạn tiền mùa giải là một trong những nguyên nhân khiến tiền đạo 37 tuổi chưa thể trở lại đội hình xuất phát thường xuyên. Theo nhà cầm quân người Hà Lan, đây là nền tảng không thể thiếu, đặc biệt khi MU đang xây dựng một lối chơi mới với những yêu cầu khác biệt về vị trí, khả năng phối hợp, di chuyển khi có bóng lẫn không có bóng và thể lực.
| Cristiano Ronaldo xuống phong độ thảm hại ở mùa giải 2021/2022. Ảnh: Getty Images |
Hệ quả là Ronaldo đánh mất vị trí đá chính thường xuyên tại Premier League. Anh chỉ ghi một bàn trong 10 lần ra sân trước khi chia tay MU vào tháng 11/2022. Tuy nhiên, việc thiếu sự chuẩn bị không phải nguyên nhân duy nhất dẫn đến cuộc chia tay, bởi mối quan hệ giữa Ronaldo và Ten Hag sau đó còn đổ vỡ vì những bất đồng về cách quản lý và sử dụng cầu thủ.
Bốn năm sau, trong cuộc phỏng vấn với The Athletic ngày 20/10/2026, Ten Hag tiếp tục nhắc lại vấn đề thể lực và sự chuẩn bị của Ronaldo. Ông cho rằng tiền đạo người Bồ Đào Nha khi đó không đáp ứng được yêu cầu di chuyển trong hệ thống chiến thuật của MU, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng bản thân đã đòi hỏi Ronaldo phải liên tục pressing đến mức kiệt sức.
"Vấn đề là cậu ấy không thể làm được. Cậu ấy không di chuyển đủ, dù khi đội có bóng hay không có bóng. Lý do là bởi cậu ấy đã không chuẩn bị đầy đủ", Ten Hag nhận xét. Ông cũng cho rằng Ronaldo đã khiến đội bóng và chính mình thất vọng, bởi ban huấn luyện từng xây dựng kế hoạch với tiền đạo này trong đội hình.
Những nhận xét của Ten Hag phản ánh quan điểm của vị huấn luyện viên từng trực tiếp làm việc với Ronaldo. Dù vậy, trường hợp này vẫn cho thấy những khó khăn mà ngay cả một cầu thủ nổi tiếng với tính chuyên nghiệp và khả năng duy trì thể trạng cũng có thể gặp phải khi bỏ lỡ phần lớn quá trình chuẩn bị tập thể, nhất là trong thời điểm câu lạc bộ thay đổi huấn luyện viên và hệ thống chiến thuật.
Dĩ nhiên, những khác biệt về phong cách thi đấu cũng khiến quá trình chuyển từ bóng đá Pháp sang Anh của Barcola gặp đôi chút khó khăn. Tuy nhiên, việc thiếu sự chuẩn bị ngay từ đầu rõ ràng chẳng giúp tình hình trở nên dễ dàng hơn.
Ngày nay, một mùa hè hoàn toàn không có gián đoạn đã trở nên hiếm hoi. Các cầu thủ buộc phải chấp nhận những thay đổi trong lịch trình cá nhân, sau đó tìm cách bù đắp những gì đã bỏ lỡ.
Mức độ tỉ mỉ trong công tác chuẩn bị cho một mùa giải kéo dài 10 tháng còn được thể hiện qua việc phần lớn cầu thủ tại các giải vô địch hàng đầu tự tổ chức một giai đoạn tập luyện trước cả khi chương trình tiền mùa giải chính thức của câu lạc bộ bắt đầu, nhằm duy trì thể trạng và tạo nền tảng thể lực.
Chris Bowman hiện điều hành Elite Sports Performance tại Dubai, nơi tiếp đón hàng trăm cầu thủ, chủ yếu vào mùa hè ở Bắc bán cầu hoặc trong những đợt tập trung đội tuyển quốc gia giữa mùa giải. Cựu chuyên gia vật lý trị liệu của Leeds United đã phát triển dịch vụ hỗ trợ dành cho các câu lạc bộ và vận động viên, đồng thời xây dựng những giáo án cá nhân hóa cho những người muốn được hỗ trợ thêm.
Bowman giải thích:
"Bỏ lỡ tuần đầu tiên của giai đoạn tiền mùa giải thực ra không quá nghiêm trọng, bởi những ngày đó chủ yếu tập trung vào việc xây dựng nền tảng sức bền aerobic. Nhưng khi sang tuần thứ hai, thứ ba và những tuần tiếp theo, tác động sẽ bắt đầu xuất hiện. Lúc này, yếu tố cạnh tranh đã tăng lên, còn các cầu thủ đã chuyển sang chu trình tập luyện và hồi phục, tương tự như khi mùa giải đang diễn ra.
Giả sử đội bóng có một trận vào thứ Bảy và một trận khác vào thứ Ba. Những ngày xen giữa sẽ không thể tập luyện với cường độ cao như khi có nguyên một tuần để chuẩn bị. Vì vậy, đối với những cầu thủ đang cố gắng bắt kịp đồng đội, vấn đề không phải là phong độ đột ngột sa sút nghiêm trọng, mà giống như một tác nhân âm thầm bào mòn thể trạng của họ".
Dù nguyên nhân khiến các cầu thủ bỏ lỡ một phần giai đoạn tiền mùa giải có thể rất khác nhau, hậu quả mà họ phải đối diện về cơ bản lại giống nhau.
Các huấn luyện viên luôn muốn cầu thủ hội quân càng sớm càng tốt để xây dựng nền tảng thể lực, hòa nhập với tập thể và làm quen với những phương án phối hợp chiến thuật.
Khi Aston Villa thất bại 0-3 trên sân Barcelona tại Champions League ngày 3/11, giám đốc bóng đá Damian Vidagany đã đăng tải một thông điệp trên mạng xã hội, khẳng định đội bóng sẽ trở thành đối thủ đáng gờm hơn nếu có dịp trở lại Camp Nou ở vòng knock-out vào mùa xuân.
Quan điểm đó phần nào xuất phát từ thực tế rằng sáu trong số 16 cầu thủ Villa sử dụng ở trận đấu là những bản hợp đồng mới, trong đó có bốn người chỉ gia nhập câu lạc bộ sau khi mùa giải đã khởi tranh.
| Vidagany viết trên mạng xã hội X ngày 3/11/2026: |
"Chúng tôi hoặc chiến thắng, hoặc học được bài học. Cảm ơn mọi người đã đến cổ vũ. Giờ chúng tôi phải tập trung cho trận đấu vào Chủ nhật. Tôi tự hào về nỗ lực của toàn đội và có thể nhìn thấy nhiều điểm tích cực, bất chấp kết quả khó khăn.
Nếu trở lại đây vào mùa xuân, chúng tôi sẽ mạnh hơn và có sự chuẩn bị tốt hơn. Tiến lên Villa!"
Dĩ nhiên, bất kỳ quy luật nào cũng có ngoại lệ. Một số cầu thủ Premier League đã dành nhiều thời gian hơn bao giờ hết trong mùa hè để tập trung vào những phương pháp phòng ngừa chấn thương, nhưng rốt cuộc vẫn phải trải qua những giai đoạn nghỉ thi đấu bất đắc dĩ.
Ngoài ra còn có trường hợp của Jeremy Jacquet, trung vệ tân binh Liverpool. Anh bỏ lỡ một phần đáng kể giai đoạn tiền mùa giải đầu tiên cùng câu lạc bộ vì chấn thương, nhưng vẫn thể hiện phong độ cao đến bất ngờ trong màu áo Liverpool và đội tuyển Pháp, bất chấp việc trở lại thi đấu muộn hơn dự kiến. Chính những trường hợp như Jacquet khiến người hâm mộ tin rằng họ hoàn toàn có quyền kỳ vọng điều tương tự ở bất kỳ cầu thủ nào khác.
Tuy nhiên, Ruben Peeters, cựu huấn luyện viên phụ trách hiệu suất thi đấu của Feyenoord và Liverpool, đã nói với The Athletic vào tuần trước rằng mọi chi tiết nhỏ trong quá trình chuẩn bị đều có ảnh hưởng tích lũy.
"Nếu bạn bỏ sót một mảnh ghép trong bức tranh tổng thể, cả chuỗi chuẩn bị sẽ bị đứt gãy và có thể tạo ra hiệu ứng domino", Peeters giải thích. "Điều khiến bóng đá trở nên kiệt sức nhất chính là yêu cầu phải làm mọi thứ thật chuẩn xác, ngày này qua ngày khác".
Trong bối cảnh áp lực thành tích ngày càng lớn, cộng thêm lịch thi đấu dày đặc và khắc nghiệt, có lẽ một bộ phận những người theo dõi bóng đá đang dần xa rời thực tế khi đánh giá khả năng của các cầu thủ, cũng như đặt ra những kỳ vọng đối với họ.
"Tôi có cảm giác mọi thứ đang tiến đến giới hạn chịu đựng", Bowman nhận xét về lịch thi đấu hiện nay. "Chúng ta đang yêu cầu các cầu thủ phải ra sân và thể hiện phong độ cứ hai hoặc ba ngày một lần, trên khắp châu Âu, gần như suốt cả năm. Điều đó thực sự chẳng hề dễ dàng".
Nguồn: Nội dung chính của Gregg Evans, The Athletic (21/11/2026). Phần bổ sung về Cristiano Ronaldo được biên tập từ BBC Sport, The Guardian (2022) và cuộc phỏng vấn Erik ten Hag được Reuters thuật lại ngày 20/10/2026.