Geir Jordet là một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực phân tích những tình huống penalty và là tác giả của cuốn sách “Pressure”, viết về tâm lý học trong các loạt sút luân lưu. Jordet hiện đang tham gia giảng dạy và nghiên cứu về tâm lý học cùng hiệu suất thể thao đỉnh cao tại Trường Khoa học Thể thao Na Uy, đồng thời góp mặt trong đội ngũ phân tích viên World Cup của The Athletic mùa hè này.
Trong lịch sử, khoảng 20% các trận đấu thuộc giai đoạn knock-out của World Cup sẽ phải giải quyết thắng thua trên chấm luân lưu.
Vì vậy, xét theo xác suất thống kê, World Cup 2026 sẽ chứng kiến khoảng 6 đến 7 màn đấu súng, mỗi loạt sút đều mang đến một trải nghiệm áp lực cô đặc và căng thẳng bậc nhất trong môn thể thao vua. Và thực tế đúng là giải đấu năm nay vừa cho chúng ta được chứng kiến ba loạt sút vô cùng gay cấn.
Tôi đã dành nhiều năm để nghiên cứu về lĩnh vực này, xuất bản hơn 15 bài báo khoa học, viết một cuốn sách được dịch ra 11 ngôn ngữ, và từng làm cố vấn cho nhiều đội tuyển tham dự World Cup (cũng như các CLB).
Dưới đây là cách tôi theo dõi một loạt sút luân lưu.
Chúng ta sẽ cùng đi theo trình tự thời gian của nó...
VÒNG TRÒN HỘI Ý
Hai hiệp phụ kết thúc và hai đội tập trung quanh ban huấn luyện. Tình huống này cực kỳ thú vị nếu nhìn từ lăng kính nghệ thuật lãnh đạo. Hãy tưởng tượng bạn là một ông HLV trưởng. Bạn chỉ có khoảng thời gian tương đương với việc đun sôi một ấm nước - tầm ba phút - để giao tiếp với các học trò, trước khi họ bước lên thực hiện những cú sút có lẽ là quan trọng nhất cuộc đời mình. Bạn sẽ làm gì và nói gì? Quá trình chỉ đạo này có thể được quan sát trực tiếp, mang đến cho người hâm mộ cơ hội để đưa ra những đánh giá có cơ sở về việc mỗi đội đã chuẩn bị kỹ lưỡng đến đâu.
Theo truyền thống, các HLV thường chẳng có kế hoạch gì cho thời khắc này. Nhưng làm sao để nhận ra điều đó? Dấu hiệu rõ nhất là khi một HLV hỏi xem có ai xung phong không, bằng cách đặt ra một câu hỏi mở cho cả đội và chờ ai đó giơ tay bước lên. Tại World Cup 2022, có 5 loạt sút luân lưu, và phương pháp lựa chọn dựa trên tinh thần xung phong này đã được sử dụng bởi Nhật Bản (của Hajime Moriyasu), Morocco (của Walid Regragui), Croatia (của Zlatko Dalic) và Tây Ban Nha (của Luis Enrique, thông qua người đại diện là đội trưởng Sergio Busquets).
Có thể các HLV chọn chiến lược này vì họ tin rằng người sút cần phải thực sự “muốn” sút. Quan điểm đó hoàn toàn hợp lý, nhưng vấn đề ở đây không nằm ở “ý định” mà là ở “thời điểm”. Tại sao phải đợi đến phút chót mới hỏi?
Một cách làm tương tự là dành phần lớn thời gian trong ba phút đó để cố tìm ra ai sẽ sút (như HLV Didier Deschamps của tuyển Pháp đã làm trong trận chung kết World Cup 2022), tuy nhiên, có một phương pháp khác tối ưu hơn nhiều. “Tiêu chuẩn vàng” là phải lên kế hoạch và nói chuyện với các cầu thủ từ rất lâu trước khi giải đấu khởi tranh, sau đó bước vào trận đấu với một danh sách thứ tự sút đã được chốt sẵn, và tất nhiên danh sách này vẫn có thể linh hoạt xáo trộn vào phút chót nếu cần. Những nhà lãnh đạo xuất sắc nhất có thể truyền đạt kế hoạch này một cách trực tiếp và súc tích đến toàn đội.
Trong những tình huống rủi ro cao và áp lực nghẹt thở, các HLV cần phải quyết đoán và thậm chí là mang màu sắc độc đoán. Lionel Scaloni của Argentina, một nhà cầm quân nổi tiếng với phong cách huấn luyện mềm mỏng và nhân văn, lại tỏ ra cực kỳ dứt khoác khi giao tiếp với các cầu thủ trước những loạt luân lưu hồi năm 2022. Ông chỉ mất vỏn vẹn 20 giây để chỉ định năm cái tên nhận trọng trách trong màn đấu súng với Hà Lan - về cơ bản, Scaloni chỉ đi một vòng và đặt tay lên ngực những người được ông chọn. Điều này sẽ giúp ông có thêm thời gian để kết nối với các cầu thủ và đánh giá xem liệu có ai cần ông hỗ trợ thêm về mặt tinh thần hay không.
Trong 5 loạt sút luân lưu của World Cup 2022, cả năm đội bóng giành chiến thắng đều là những đội mất ít thời gian nhất cho việc bàn bạc về kế hoạch và hậu cần. Dĩ nhiên 5 trường hợp là mẫu nghiên cứu quá nhỏ để kết luận bất cứ điều gì, nhưng điều này vẫn gợi mở một giả thuyết đáng suy ngẫm: Có lẽ thời gian dành cho việc hội ý chính là dấu hiệu phản ánh mức độ chuẩn bị từ trước của một đội bóng - những đội chốt danh sách và kế hoạch nhanh gọn nhất khả năng cao là những đội đã chuẩn bị tốt hơn, và điều đó có thể tác động tích cực đến kết quả chung cuộc.
Một điểm nữa cần chú ý: Ai là người lên tiếng? Cả 5 đội bóng giành chiến thắng trong 5 loạt sút luân lưu của World Cup 2022 đều là những đội mà HLV trưởng là người phát ngôn chính. Ba trong số 5 đội thua cuộc là những đội ủy quyền nhiệm vụ này cho một người khác (Brazil: Trợ lý HLV, Hà Lan: HLV thủ môn, và Tây Ban Nha: Một cầu thủ). Hai đội thua cuộc còn lại, Pháp và Nhật Bản, tuy vẫn do HLV trưởng đảm đương vai trò người chủ trì vòng tròn hội ý, nhưng lúc ấy trợ lý HLV (Pháp) và chuyên gia phân tích (Nhật Bản) của họ lại đóng vai trò quá nổi bật. Theo quan điểm của tôi, dù cũng hiểu rất rõ giá trị của việc phân quyền, nhưng tính chất rủi ro cao và đầy cảm xúc của khoảnh khắc này khiến đây trở thành một nhiệm vụ mà bạn tuyệt đối không nên giao phó cho người khác.
MÀN TUNG ĐỒNG XU
Khi vòng tròn hội ý giải tán, các đội trưởng sẽ được trọng tài gọi lại để tung đồng xu. Lần tung đồng xu đầu tiên quyết định khung thành nào sẽ được sử dụng. Điều thú vị là đội bóng nào cũng muốn được đá luân lưu bên khung thành phía khán đài nơi các CĐV của mình đang tập trung. Tuy nhiên, khoa học lại đưa ra một kết quả khá bất ngờ là trong các loạt sút luân lưu không hề tồn tại “lợi thế sân nhà”. Một nghiên cứu trên hơn 1.000 loạt sút luân lưu cho thấy các đội chủ nhà cũng chỉ đạt tỷ lệ chiến thắng 49%, nghĩa là về cơ bản gần như chẳng có sự khác biệt đáng kể.
Lần tung đồng xu thứ hai quyết định đội nào sẽ sút trước. Các nghiên cứu được công bố hơn 15 năm trước từng chỉ ra lợi thế rất lớn dành cho đội sút trước, và thông tin này đã được phổ biến rộng rãi, khiến hầu hết các đội trưởng đều chọn sút trước nếu thắng cuộc trong trò tung đồng xu. Tuy nhiên, những nghiên cứu gần đây hơn với mẫu dữ liệu lớn hơn rất nhiều (bao gồm hơn 1.700 loạt sút luân lưu) lại cho ra kết quả hoàn toàn khác, khi một lần nữa phát hiện ra rằng các đội sút trước cũng chỉ đạt tỷ lệ chiến thắng là… 49%. Tiếp tục chẳng có sự khác biệt nào đáng kể.
Vì thế, chẳng có nhiều điều đáng phân tích đối với màn tung đồng xu, trừ khi một trong hai người đội trưởng dùng “tiểu xảo” để chơi đòn tâm lý với đối thủ. Ở trận bán kết Euro 2020, có thể nói đội trưởng ĐTQG Italy là Giorgio Chiellini đã giúp họ vươn lên dẫn trước Tam Sư 1-0 về mặt tâm lý ngay sau màn tung đồng xu, khi anh “hồn nhiên” dí nắm đấm vào mặt đội trưởng đội tuyển Tây Ban Nha là Jordi Alba để trêu chọc, rồi nhấc bổng anh ta lên, cười phá lên đầy sảng khoái, thậm chí còn lôi kéo được một trợ lý trọng tài chỉ tay vào Alba và cười hùa theo.
VÒNG TRÒN GIỮA SÂN
Sau khi 2 lần tung đồng xu kết thúc, cả hai đội sẽ cùng di chuyển vào vòng tròn trung tâm sân đấu - “phòng chờ” của những loạt sút luân lưu.
Ống kính truyền hình hiếm khi ghi lại những gì diễn ra ở khu vực này, thật đáng tiếc vì đây mới chính là nơi thiết lập nền tảng tâm lý cho mỗi cú sút. Khi tôi phỏng vấn những cầu thủ từng tham gia các màn đấu súng trọng đại, tất cả đều đồng ý rằng sự căng thẳng và bồn chồn trong vòng tròn giữa sân khi chờ đến lượt sút của mình cao hơn nhiều so với lúc đi bộ tới chấm 11m, và thậm chí còn cao hơn cả lúc thực hiện cú sút. Chờ đợi là trạng thái hoàn toàn thụ động. Việc bản thân không thể tác động đến cục diện diễn biến là một cực hình. Chính cái cảm giác mất quyền kiểm soát ấy sẽ gây ra mức độ căng thẳng cực lớn.
Do đó, bên cạnh việc tìm kiếm những manh mối về sự lo âu và cảm xúc, người hâm mộ cũng nên quan sát (trong những khoảnh khắc hiếm hoi máy quay lia đến giữa sân) xem các cầu thủ và các đội bóng đang “nắm giữ” HAY “buông xuôi” quyền kiểm soát. Đội nào bước vào vòng tròn giữa sân đầu tiên và họ đứng ở đâu? Việc một đội bóng tiến vào vòng tròn giữa sân trước đối thủ thể hiện sự chủ động và thậm chí có thể tạo ra uy thế về mặt “lãnh thổ”. Hoàn toàn có cơ sở khi cho rằng việc “đánh dấu lãnh thổ” này có thể mang lại một chút cảm giác của… lợi thế sân nhà. Hơn nữa, vì các đội bóng thường xếp hàng cạnh nhau, nên đội chiếm vị trí gần khu vực băng ghế dự bị hơn cũng sẽ thuận lợi hơn trong việc giao tiếp với ban huấn luyện của mình. Đội nào nhanh chân bước vào vòng tròn giữa sân trước rõ ràng sẽ có quyền quyết định ai được hưởng lợi thế nho nhỏ này.
Trong xuyên suốt loạt sút, hầu hết các đội xếp hàng ngang ngay trên vạch giữa sân, nhưng cũng có một số đội tiến lên chọn vị trí đứng tại rìa mép trong của vòng tròn, để được ở gần khung thành hơn và rút ngắn quãng đường đi bộ đến chấm 11 mét. Những đội bóng lựa chọn phương án này cũng có thể giành được một lợi thế tâm lý tinh tế vì họ đang… ở phía trước đối thủ. Điều thú vị là sau đó đội còn lại thường cũng bước lên theo. Dù hiệu quả thực tế có ra sao, cảm giác khiến đối thủ phải phản ứng theo các hành động của mình và sao chép chúng cũng khá là thỏa mãn.
Những khung hình cận cảnh các cầu thủ đứng ở giữa sân thường lột tả rất rõ áp lực tột độ mà họ đang phải chịu đựng. Nét mặt của họ sẽ nói lên rất nhiều điều. Hơn nữa, việc một số cầu thủ đứng quay lưng về phía khung thành là chuyện hết sức bình thường, đó là biểu hiện rất rõ của mong muốn không phải chứng kiến những gì đang diễn ra, có lẽ vì quá căng thẳng để có thể nhìn chúng. Có những người sẽ cúi gằm mặt xuống đất hoặc ngước lên trời cầu nguyện - về bản chất, đây cũng là những cách chuyển hướng sự chú ý khỏi áp lực trước mắt: Đặt tâm trí vào một điều gì đó bên ngoài trận đấu thay vì nhiệm vụ sắp phải gánh vác để tìm kiếm sự giải tỏa.
Dù tôi hiểu rằng đối với một số người niềm tin tâm linh có thể mang lại sức mạnh tinh thần rất lớn, và hoàn toàn có thể được xem là một chiến lược đối phó chủ động (tùy thuộc vào mức độ sùng đạo của người đó). Tuy nhiên, trong một số trường hợp thì chiến lược điều hướng ánh nhìn cá nhân này lại cắt đứt sự kết nối giữa các cầu thủ với nhau, vô tình tạo ra cảm giác “thân ai nấy lo” và làm nảy sinh sự cô lập. Vòng tròn giữa sân lẽ ra phải là nơi diễn ra sự giao tiếp liên tục, kết nối bền chặt và tương trợ lẫn nhau, thay vì để từng cá nhân chìm trong thế giới riêng.
Có một thực tế rất thú vị: Phần lớn những đội bóng giành chiến thắng trong các loạt sút luân lưu đều đã từng sút hỏng một hoặc nhiều lần trên hành trình chạm tới vinh quang. Điều đó có nghĩa là cách một tập thể phản ứng sau những lần đá hỏng có thể đóng vai trò quyết định đối với kết quả chung cuộc. Một số đội để mặc cá nhân kém may mắn vừa sút hỏng lầm lũi (và xấu hổ) bước một mình suốt chặng đường từ chấm 11 mét về lại vòng tròn giữa sân, nhưng cũng có những đội chủ động tiến lên đón người đồng đội ấy về. Hình ảnh thứ hai bộc lộ sự đoàn kết và khả năng vượt qua nghịch cảnh của một tập thể cao hơn hẳn hình ảnh thứ nhất.
Năm 2024, tuyển Anh đã tiên phong áp dụng “hệ thống bạn đồng hành” (buddy system), trong đó mỗi cầu thủ ở vòng tròn giữa sân đều được phân công một nhiệm vụ cụ thể: Hoặc là người thực hiện một trong năm quả luân lưu, hoặc đóng vai trò “người đồng hành”, với nhiệm vụ là chạy ra đón người sút sau khi anh ta hoàn thành nhiệm vụ và hộ tống anh ta trở lại nhóm. Giao thức này đảm bảo không ai đứng trong vòng tròn giữa sân là người thừa, ai cũng có cho mình một vai trò, nhiệm vụ, qua đó củng cố sự gắn kết, tiếp xúc và cảm giác thuộc về một tập thể.
Enzo Fernandez quay lại vòng tròn giữa sân sau khi sút hỏng quả 11 mét mà mình đảm nhận trong loạt sút luân lưu với Hà Lan ở vòng tứ kết World Cup 2022. Lionel Messi đã chủ động tiến lên đón anh về.
MÀN GIÁP LÁ CÀ TÂM LÝ CHIẾN
Trên đoạn đường đi bộ tới chấm 11 mét luôn tồn tại một chướng ngại vật cực kỳ lớn: Gã thủ môn. Trước khi cú sút được thực hiện, các thủ môn sẽ làm mọi cách có thể để xâm nhập vào tâm trí người sút, nhằm khiến anh ta mất tập trung, phá vỡ nhịp chuẩn bị và/hoặc câu giờ.
Vậy, chúng ta có thể “đọc vị” được điều gì từ những hành vi của các thủ môn trong quá trình đó?
1. Đánh lạc hướng thị giác: Nhiều thủ môn sẽ vẫy tay, nhảy nhót, đi qua đi lại hai bên, hoặc cố tình đứng sát vào một trong hai cột gôn. Các nghiên cứu cho thấy khi đối mặt với những hành vi gây phân tâm về thị giác, tỷ lệ thành công của người thực hiện quả 11 mét giảm trung bình khoảng 10%. Lịch sử các loạt sút luân lưu có rất nhiều những ví dụ đầy tính sáng tạo và cũng rất hiệu quả: Bruce Grobbelaar (chung kết Cúp C1, năm 1984), Jerzy Dudek (Chung kết Champions League, năm 2005) và Andrew Redmayne (Vòng loại World Cup, năm 2022) là những minh chứng điển hình.
2. Gây hấn tại chấm 11 mét: Đó là khi các thủ môn rời khỏi vạch vôi để tiến lại gần và nhìn chằm chằm vào người sút ngay tại chấm 11m. Với những bậc thầy tâm lý chiến, như Emi Martinez của Argentina hay Diego Alves, một cựu cầu thủ người Brazil nổi danh là một chuyên gia bắt penalty ở La Liga, đây là thủ tục bắt buộc, đóng vai trò nền tảng cho chuỗi đòn tấn công tâm lý tiếp theo của họ.
3. Chiếm quyền kiểm soát bóng: Một mánh khóe phô trương quyền lực đầy tinh vi nhưng cũng cực “thấm” bắt đầu khi thủ môn là người đầu tiên chiếm được quả bóng. Ném nó đi xa là một sự lựa chọn phổ biến, nhưng thường thì họ sẽ thả quả bóng rơi ngay ngoài tầm với của người sút, gửi đi một thông điệp lặng lẽ nhưng rõ ràng: “Tao đang cố tình làm cho tình huống này trở nên khó chịu hơn với mày đấy.”
4. Chiếm lĩnh lãnh thổ: Một số thủ môn coi toàn bộ khu vực vòng cấm là lãnh địa của mình, tự do đi lại trước một quả 11 mét, gây ra trước mắt người sút một cảnh tượng bất thường và khó đoán để họ phải bận tâm: Hắn đâu mất rồi, hắn định làm gì, và khi nào thì làm? Tim Krul đã cho thế giới được chiêm ngưỡng một trong những màn trình diễn kinh điển nhất về chiêu trò này tại World Cup 2014, khi anh được tung vào sân ngay trước loạt sút luân lưu của Hà Lan ở trận tứ kết gặp Costa Rica. Có thời điểm, người ta thấy Krul chạy khởi động qua lại khắp vòng cấm, đồng thời liên tục buông lời khiêu khích đối thủ.
5. Gây phiền nhiễu bằng lời nói: Hãy chú ý đến những thủ môn liên tục “phun mưa” vào người sút khi anh ta tiến lại gần quả bóng. Martinez từng nổi tiếng với những màn “buôn chuyện” với các chân sút của Colombia trong trận bán kết Copa America 2021, góp công lớn giúp Argentina giành được danh hiệu lớn đầu tiên kể từ năm 1993.
Những thủ môn ranh ma nhất không nhất thiết phải ồn ào và bốc đồng - dù họ cũng có thể như vậy - mà đúng hơn là họ sáng tạo, khôn ngoan và đầy tinh vi. Họ luôn phát ra những tín hiệu rõ ràng và không thể nhầm lẫn, nổi bật hẳn so với môi trường xung quanh, khiến người sút chẳng thể tránh khỏi tình trạng bị phân tâm. Điều này thường phá vỡ sự tập trung và nhịp chuẩn bị của người sút. Thông thường, các thủ môn ban đầu sẽ tỏ ra lịch sự, thân thiện để qua mặt trọng tài, nhưng sau đó từ từ nâng dần những “trò hề” của mình lên, để rồi cuối cùng... vui vẻ nhận một thẻ vàng khi loạt sút sắp khép lại.
ĐỐI PHÓ VỚI ÁP LỰC
Trước khi đi sâu vào những cú sút, chúng ta cần đi tìm câu trả lời cho một câu hỏi cũng rất quan trọng: Người sút có thể làm gì để bảo vệ bản thân trước áp lực và những gã thủ môn quá giỏi tâm lý chiến? Trên hết, mỗi người sút cần phải có một “nghi thức trước khi sút” - tức một tập hợp các quy trình và hành động trước khi vung chân đã được diễn tập và mài giũa kỹ lưỡng. Một nghi thức nhằm mục đích duy trì và khóa chặt sự tập trung vào nhiệm vụ trước mắt, đóng vai trò như một tấm lá chắn tâm lý bảo vệ các cầu thủ khỏi sức ép khổng lồ của sự kiện, hậu quả của việc sút hỏng, và những tiểu xảo của gã thủ môn.
Tôi thường có thể đoán được ai là một chuyên gia sút penalty thực thụ qua cái cách họ đặt bóng lên chấm 11 mét và lùi lại lấy đà. Những cầu thủ xuất sắc nhất trong việc này trông cứ như những cỗ máy, thực hiện một loạt hành vi được định hình rõ ràng và giống hệt nhau ở mỗi lần sút. Những bước lùi cứng cáp và y hệt “robot” ấy phản ánh mức độ chủ đích và toan tính rất cao. Khi trọng tài thổi còi, họ thường dừng lại 3-5 giây, hít vào một đến hai hơi thật sâu và rõ rệt, rồi mới chạy đà bằng những bước chân đầy chủ đích.
Ngược lại, quy trình và hành vi trước khi sút của những “tay mơ” thường diễn ra một cách ngẫu nhiên, tùy hứng và dễ bị ngoại cảnh chi phối. Trông họ có vẻ cẩu thả và thiếu tập trung. Khi trọng tài thổi còi, nó giống như phát súng ra lệnh xuất phát đối với những cầu thủ này; chỉ trong một hay hai giây, họ lao ngay tới quả bóng, cốt chỉ để thoát khỏi tình huống khó chịu và quá căng thẳng này càng sớm càng tốt.
Thủ môn đồng đội cũng có thể là một đồng minh đắc lực. Nhiều đội bóng hiện nay yêu cầu thủ môn của mình phải nhặt bóng lên và trao tận tay người đồng đội sẽ sút quả 11 mét tiếp theo. Việc này phục vụ hai mục đích. Thứ nhất, nó mang lại cho người sút một sự khởi đầu thân thiện và ổn định trước quả penalty. Thứ hai, nó chủ động ngăn chặn thủ môn đối phương giành quyền kiểm soát bóng trước để thực hiện các chiêu trò gây sức ép tâm lý. Những đội bóng “cao tay” hơn thậm chí còn yêu cầu thủ môn của mình đi cạnh người sút khi anh ta tiến vào vòng cấm, tạo ra thế 2 chọi 1, mang lại cảm giác bề trên và khí thế áp đảo so với thủ môn đối phương.
CÚ VUNG CHÂN
Kiểu đá 11 mét “kinh điển” là những cú sút “độc lập với thủ môn”, khi cầu thủ thực hiện đã quyết định sẵn góc sút từ trước và chỉ đơn thuần tập trung vào việc đưa quả bóng đến vị trí đó với độ chính xác và lực sút tối đa.
Tuy nhiên, nếu thủ môn đoán đúng hướng và di chuyển về phía bóng bay tới, theo thống kê, cơ hội thành bàn của quả phạt đền đó sẽ giảm từ 91% xuống chỉ còn 58%. Bởi vì ngay cả những cú sút mạnh mẽ, hiểm hóc nhất cũng có tỷ lệ bị cản phá rất cao nếu thủ môn đổ người đúng hướng, nên nhiều chuyên gia sút phạt đền đã áp dụng một kỹ thuật khác – những cú sút “phụ thuộc vào thủ môn”, hay còn gọi là sút ngập ngừng (stutter kick). Ở kỹ thuật này, họ sẽ quan sát thủ môn liên tục trong lúc chạy đà, thường cố ý khựng lại một hoặc hai nhịp để nhử thủ môn phản ứng và đổ người trước, rồi khi đối phương bắt đầu nghiêng về một bên, người sút chỉ việc nhẹ nhàng đưa quả bóng sang góc ngược lại. Kỹ thuật này có thể cực kỳ hiệu quả, cứ nhìn những chân sút như Harry Kane, Robert Lewandowski, Raul Jimenez, Kai Havertz và Igor Thiago thì rõ.
Tuy nhiên, “vỏ quýt dày có móng tay nhọn”. Nhiều thủ môn trình độ cao thủ trong việc bắt 11 mét hiện nay cũng đã thực hiện một động tác giả y như thật vào đúng khoảnh khắc ra quyết định của người sút. Họ khiến người sút tưởng rằng mình sẽ bay về một hướng, nhưng rồi trong tích tắc cuối cùng, họ lại “quay xe”. Ở kỳ World Cup 2026 này, thủ môn tuyển Pháp Mike Maignan đã áp dụng thành công chiêu thức kể trên để đối phó với Jorgen Strand Larsen của Na Uy, và Dominik Livakovic của Croatia cũng suýt thành công (anh đã bước ra khỏi vạch vôi hơi sớm một chút) khi đối đầu với Kane.
Thực chất, toàn bộ cuộc chơi này đều xoay quanh một câu hỏi duy nhất: Ai là kẻ kiểm soát tình huống? Một số thủ môn thậm chí còn thực hiện “đòn nhử kép”: Họ giả vờ đổ người sang một bên, khựng lại rồi di chuyển về hướng ngược lại, những động tác ấy được thực hiện từ rất sớm để người sút kịp nhìn thấy và tự tin nghĩ rằng mình đã “bắt bài” được cú lừa. Thế nhưng, hóa ra đó là “lừa trong lừa”, khi gã thủ môn lại đổi hướng một lần nữa, và cú sút bị cản phá.
Yassine Bounou của Morocco là một trong những người gác đền có khả năng thực hiện mánh khoé đòi hỏi sự uyển chuyển này một cách hoàn hảo, và anh đã sử dụng nó để làm nản lòng những bậc thầy về kỹ thuật sút “phụ thuộc vào thủ môn” như Ivan Toney, Erling Haaland hay Jimenez.
Trước sự phát triển ngày càng tinh vi của các thủ thuật, những chân sút 11 mét thượng thặng tại kỳ World Cup này, điển hình như Kane và Mikel Oyarzabal, lại nắm trong tay phương án tối thượng để khắc chế lại… những đòn khắc chế mà các thủ môn áp dụng với họ: Đó là liên tục luân phiên thay đổi giữa hai kỹ thuật sút “phụ thuộc vào thủ môn” và sút “độc lập với thủ môn”, khiến đối phương vĩnh viễn không thể biết thực sự họ định giở trò gì.