Sau năm vòng đầu tiên, có khá nhiều chủ đề và cầu thủ nổi bật, đủ để lập hẳn một đội hình tiêu biểu ngoài nhóm "Big Six", phần này sẽ được nói tới sau. Trước hết là tiền đạo có thể hình áp đảo nhất giải đấu, người đang chơi theo phong cách tưởng như thuộc về một thời đại khác.
Ở đầu sân bên kia, lại xuất hiện một câu hỏi khác: phải chăng nghệ thuật phòng ngự đang dần bị xóa khỏi giáo trình huấn luyện?
MỘT TRUNG PHONG QUAY LƯNG VỚI KHUNG THÀNH KIỂU CŨ ĐANG DẪN DẮT HÀNG CÔNG SUNDERLAND
Sau một thời gian, các trận bóng bắt đầu trông giống nhau. Và điều đó không chỉ bởi chúng tôi phải phân tích 10 trận mỗi cuối tuần.
Có thể là những mẫu phối hợp quen thuộc, chẳng hạn thủ môn chuyền thẳng cho số 6 để tìm trung vệ đang rảnh; những xu hướng chiến thuật xoay quanh khối phòng ngự tầm trung hoặc lùi sâu, đến mức trợ lý tuyển Anh Anthony Barry từng nói hồi tháng 11 năm ngoái rằng bóng đá Premier League đang "bị mắc kẹt" trong một khu vực dài khoảng 24 m ở giữa sân; hoặc những giới hạn mà cầu thủ ở một số vị trí phải tuân theo, chẳng hạn tiền đạo được yêu cầu tránh tham gia quá nhiều vào quá trình triển khai bóng.
Kiểu sử dụng trung phong như vậy đã trở thành đặc trưng của bóng đá hiện đại trong một thời gian dài, đến mức giờ đây khá hiếm khi thấy một đường chuyền từ xa được đưa thẳng vào chân tiền đạo. Trừ khi bạn đang xem Sunderland và Brian Brobbey có mặt trên sân.
Mùa này, Brobbey đã nhận thành công 21 đường chuyền dài trong trạng thái bị đối phương gây sức ép. Theo định nghĩa của Opta, đây là những đường chuyền dài ít nhất 32 m. Con số ấy nhiều hơn bảy lần so với tiền đạo đứng kế tiếp tại Premier League là Igor Thiago của Brentford, đồng thời cao nhất, ngang bằng một cầu thủ khác, trong năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu.
Theo biểu đồ trong bài, Brobbey và Ayman El Ouazzani cùng dẫn đầu với 21 đường chuyền dài nhận thành công dưới áp lực, bỏ xa các tiền đạo còn lại.
Xét ở khía cạnh này, tiền đạo người Hà Lan thực sự là một hình mẫu của quá khứ, và chính điều đó khiến việc xem anh thi đấu trở nên thú vị. Brobbey không chỉ đứng cao, ghim các trung vệ để tạo khoảng trống cho đồng đội, cũng không chờ bóng tới vòng cấm rồi mới bắt đầu hoạt động.
Ngược lại, anh chơi quay lưng với khung thành theo đúng phong cách một trung phong cổ điển. Brobbey thường chủ động lùi về phía bóng thay vì tránh xa nó, dùng thân hình cơ bắp để ghim trung vệ đối phương, sau đó kết nối lối chơi theo cách rất hiệu quả cho Sunderland và cực kỳ khó chịu với hàng thủ bên kia.
Tất nhiên, điều đó càng dễ thực hiện bởi một trong những điểm mạnh lớn nhất của Brobbey là cơ thể dường như được làm bằng đá granite. Ít nhất là cho tới khi anh gặp vấn đề gân kheo trong đợt tập trung đội tuyển vừa qua.
KHẢ NĂNG PHÒNG NGỰ GIỜ CHỈ CÒN LÀ CHUYỆN PHỤ?
"Chúng tôi phải ngăn đối phương tạt bóng và phải quyết liệt hơn trong vòng cấm để giành lại bóng."
Đó là kiểu thông điệp mà các HLV ở mọi cấp độ vẫn thường xuyên nhắc nhở cầu thủ, kể cả trong những trận bóng trẻ ở công viên địa phương.
Nhưng lần này, người nói lại là một HLV Premier League. Việc Pierre Sage cảm thấy cần phải nhắc các cầu thủ Crystal Palace về những nguyên tắc phòng ngự cơ bản như vậy cho thấy một vấn đề rộng hơn đang xuất hiện ở bóng đá đỉnh cao. Palace vừa thủng lưới ba lần trước Ipswich trong một trận đấu mà những cú đánh đầu không bị kèm trong vòng cấm xuất hiện quá thường xuyên.
Cảm giác ngày càng rõ rằng phòng ngự đang dần trở thành chuyện thứ yếu. Chơi bóng tốt bằng chân ư? Được. Nhưng phòng ngự thì sao?
Cùng ngày hôm đó, ở một khu vực khác của London, HLV Chelsea Xabi Alonso cũng phải cố hiểu vì sao Hull có thể ghi bàn gỡ hòa tại Stamford Bridge. Wesley Fofana để một đường bóng dài nảy xuống. Malo Gusto để đối phương thực hiện quả tạt. Jorrel Hato lại để bóng nảy thêm lần nữa. Và cuối cùng, Chelsea để Hull ghi bàn.
"Nếu bạn mềm yếu hoặc không chuẩn bị sẵn sàng, bạn sẽ bị trừng phạt", Alonso nói.
Bạn có xem bàn thua thứ hai của Tottenham trước Aston Villa không? Jan Paul van Hecke và Micky van de Ven rơi vào tình huống xử lý cực kỳ lúng túng trước đường bóng trực diện hướng tới Nicolas Jackson.
Thực hiện những đường chuyền xuyên tuyến từ hàng thủ thì rất hay. Nhưng ngăn tiền đạo đối phương ghi bàn cũng quan trọng không kém.
Rồi còn một tình huống rất đúng chất bóng đá phong trào sáng Chủ nhật tại Bournemouth hồi tháng 8, dù thực tế trận đấu diễn ra vào chiều thứ Bảy. Đội chủ nhà đang dẫn Everton 1-0 trong thời gian bù giờ thì hai cầu thủ cùng lao vào tranh một quả bóng mà không ai hô nhau. James Tarkowski lập tức tận dụng để gỡ hòa, còn HLV Bournemouth Marco Rose chỉ biết lắc đầu.
"Một bàn thua hài hước như phim", ông nói sau trận.
Nếu tình trạng này tiếp diễn, sẽ còn rất nhiều bàn thua kiểu đó.
"LẦN GẦN NHẤT CHÚNG TA CHƠI HAY SUỐT 90 PHÚT LÀ KHI NÀO?"
Phần lớn chúng ta từng nói hoặc ít nhất nghe câu này ở đâu đó, thường là lúc rời sân trong tâm trạng bực bội.
Rất dễ than phiền rằng đội bóng mình yêu thích, hoặc đội bóng mình phụ trách đưa tin nếu là phóng viên, mà đôi khi hai thứ ấy là một, không thể chơi hay từ đầu đến cuối một trận đấu.
Nhưng đòi hỏi như vậy có thực tế không? Và liệu nó có thực sự cần thiết?
Có thể 50 trận Premier League vẫn là mẫu dữ liệu tương đối nhỏ, nhất là khi 20 CLB mới chỉ thi đấu năm trận mỗi đội. Tuy nhiên, điều nổi bật nhất tới lúc này là phong độ của một đội có thể lên xuống dữ dội ngay trong cùng một trận, chứ chưa cần nói tới sự khác biệt từ vòng này sang vòng khác.
Đương nhiên vẫn có những giai đoạn mà một đội hoàn toàn áp đảo đối thủ. Arsenal chẳng hạn, chơi không ngừng nghỉ sau khi thủng lưới Chelsea ngay phút thứ hai. Brentford hoàn toàn lấn át Leeds trong hiệp một tại Elland Road. Sunderland chơi tuyệt hay trong 45 phút trên sân Brentford ở vòng tiếp theo. Leeds áp đảo Newcastle. Brighton cũng xuất sắc trong chiến thắng 3-0 trước Arsenal và ở hiệp một trận gặp một Aston Villa rệu rã.
Tuy nhiên, một phần lý do khiến việc xếp hạng các đội dựa trên màn trình diễn trong từng trận trở nên khó khăn là bởi rất hiếm đội có thể kiểm soát hoàn toàn một hiệp, chưa nói đến cả trận.
Các trận đấu thường được quyết định trong một vài khoảnh khắc hoặc một giai đoạn nhất định. Chiến thắng 3-0 của Brentford trước Chelsea ngay trước đợt tập trung đội tuyển là ví dụ rõ ràng. Manchester United thắng Ipswich 5-2 cũng vậy. Aston Villa đánh bại Tottenham 3-2 cũng tương tự, dù đội trưởng John McGinn của Villa thừa nhận đội mình chơi "rất tệ" trong hiệp một.
Điều đó có nghĩa thành công không chỉ nằm ở việc tận dụng thật tốt những khoảng thời gian bạn chơi hay, mà còn ở khả năng đứng vững khi mọi thứ không vận hành trơn tru. Leeds và Brentford đặc biệt tốt ở điểm này. Khả năng phản ứng sau khi thủng lưới cũng quan trọng không kém. HLV Ipswich Gary O'Neil từng nói về yêu cầu duy trì "kỷ luật cảm xúc" sau khi đội bóng sụp đổ trước United, trong khi Roberto De Zerbi bên phía Tottenham đề cập tới "sự mong manh" của đội mình.
Tóm lại, đừng quá ám ảnh với việc đội bóng phải chơi hay suốt 90 phút. Trong cả một mùa giải, có được một hoặc hai trận như vậy đã là may mắn.
NIỀM VUI MANG TÊN PASCAL GROSS
"Tại sao các ông không thử ký hợp đồng với Pascal Gross?"
Câu hỏi ấy được đặt ra vào cuối năm 2017, trong một cuộc trao đổi mà có lẽ nên gọi là bất đồng giữa tôi và một chủ tịch CLB Premier League, sau khi tôi viết bài phê bình công tác tuyển dụng của đội bóng ông trong kỳ chuyển nhượng mùa hè.
Gross gia nhập Brighton, đội vừa thăng hạng, vào tháng 7 năm ấy từ Ingolstadt của Đức với giá 3 triệu bảng, tương đương 3,9 triệu USD. Đến đầu tháng 11, anh đã có ba bàn và năm kiến tạo tại Premier League.
Việc khi đó đặt câu hỏi vì sao không có thêm nhiều CLB Premier League muốn mua Gross không phải kiểu khôn ngoan sau khi mọi chuyện đã xảy ra. Mùa trước đó, Gross tạo ra nhiều cơ hội hơn bất kỳ cầu thủ nào tại Bundesliga, dù thi đấu cho một đội yếu đến mức phải xuống hạng.
Với sự thông minh, sáng tạo và đẳng cấp trong lối chơi, tiền vệ người Đức trở thành một trong những biểu tượng cho sự vươn lên của Brighton. Trong giai đoạn đầu kéo dài bảy năm tại CLB, Gross có 45 kiến tạo ở Premier League, thành tích chỉ kém năm cầu thủ.
Có nhiều khía cạnh khác trong lối chơi và cá tính của Gross khó đo đếm bằng thống kê hơn, chẳng hạn tiêu chuẩn anh đặt ra, tầm ảnh hưởng, sự hy sinh và khả năng lãnh đạo. Nhưng chính những phẩm chất ấy, cộng với kỹ năng xử lý bóng, khiến Brighton không hề do dự khi đưa anh trở lại từ Borussia Dortmund vào tháng 1 ở tuổi 34.
| Mức phí lần này? Chỉ 1,7 triệu bảng. Và đó tiếp tục là một thương vụ cực kỳ thành công. (Ảnh: Molly Darlington/Getty Images) |
Gross chơi xuất sắc trong nửa sau mùa trước đến mức được gọi trở lại tuyển Đức. Mùa này, anh tiếp tục khởi đầu tuyệt vời, trở thành hiện thân cho tất cả những điểm tích cực trong đội bóng của Fabian Hurzeler và là cầu thủ nổi bật nhất Premier League sau năm vòng đầu tiên.
NGOÀI "BIG SIX" VẪN CÒN RẤT, RẤT NHIỀU ĐIỀU ĐÁNG XEM
Rất dễ để có một cái nhìn hạn hẹp về Premier League rồi liên tục hướng sự chú ý về những CLB và cầu thủ quen thuộc, bởi họ thường tạo ra các câu chuyện lớn nhất.
Nhưng khi bạn xem và viết về mọi đội bóng với mức độ quan tâm như nhau, một thế giới hoàn toàn khác sẽ mở ra bên ngoài cái gọi là "Big Six". Nếu bạn tò mò, sáu đội ấy hiện lần lượt đứng thứ nhất, thứ hai, thứ sáu, thứ 10, thứ 12 và thứ 20, tức cuối bảng. Đồng thời, Premier League còn sở hữu một nguồn tài năng sâu hơn rất nhiều so với những gì người ta thường chú ý.
Vì vậy, nếu loại Manchester City, Arsenal, Liverpool, Chelsea, Manchester United và Tottenham khỏi danh sách, chúng tôi có thể lập một đội hình hay nhất của phần còn lại, hoàn toàn dựa trên màn trình diễn trong năm trận đầu mùa. Mỗi CLB chỉ được góp tối đa một cầu thủ.
Trong khung thành là Zion Suzuki của Aston Villa, người có khả năng phân phối bóng đủ sức thay đổi cách đội bóng triển khai lối chơi.
Neco Williams, người duy trì phong độ cực kỳ ổn định, đá hậu vệ phải, vị trí tự nhiên của anh dù hiện thường chơi hậu vệ biên trái dâng cao cho Nottingham Forest. Cánh đối diện thuộc về Lewis Hall của Newcastle. Leif Davis của Ipswich cũng chơi rất hay nhưng đành vắng mặt.
Cặp trung vệ gồm Tarik Muharemovic, người gây ấn tượng mạnh tại Leeds kể từ khi chuyển tới từ Sassuolo vào mùa hè, và Jarrad Branthwaite, cầu thủ luôn đáng tin cậy của Everton. Trung vệ trẻ Luka Vuskovic của Brighton cũng chơi xuất sắc, nhưng có thể trách người đồng đội Gross vì đã chiếm suất duy nhất của Brighton.
Ở tuyến giữa, Gross chơi cùng Josh King của Fulham, một cầu thủ gần như không bao giờ ngừng chạy, và Alex Scott của Bournemouth. Scott là người giúp Bournemouth vận hành trơn tru mùa này và hoàn toàn xứng đáng với lần đầu được gọi lên tuyển Anh. Nhân tiện, Bournemouth đáng lẽ phải có nhiều hơn ba điểm sau năm trận, nhưng đó lại là một câu chuyện khác.
Nếu thắc mắc tại sao Mamadou Sangare không xuất hiện trong đội hình, có lẽ bạn chưa theo dõi Kevin Schade đủ kỹ. Tiền đạo Brentford đã chơi nổi bật hơn người đồng đội Sangare và chiếm một vị trí trên hàng công bên cạnh Brian Brobbey, người không cần giới thiệu thêm, và "vua xâu kim" của Hull, Mohamed Belloumi.
Đội hình ngoài "Big Six" của Stuart James gồm:
Thủ môn: Zion Suzuki
Hậu vệ: Neco Williams, Tarik Muharemovic, Jarrad Branthwaite, Lewis Hall
Tiền vệ: Pascal Gross, Josh King, Alex Scott
Tiền đạo: Kevin Schade, Brian Brobbey, Mohamed Belloumi
Tổng chi phí để sở hữu toàn bộ 11 cầu thủ này là 160 triệu bảng. Một con số đủ để khiến một vài CLB thuộc "Big Six" phải suy nghĩ.
(Theo Stuart James/The Athletic)