Trong trò chơi Yu-Gi-Oh!, Exodia là một trong những lá bài quyền năng nhất, nhưng sức mạnh của nó lại bị chia thành năm bộ phận riêng biệt: phần đầu, hai cánh tay và hai chân. Chỉ khi tập hợp đầy đủ năm mảnh ghép, người chơi mới có thể triệu hồi vị thần với sức mạnh chiến thắng tuyệt đối.
Manchester United ngày nay cũng giống một bộ bài Exodia chưa bao giờ hoàn chỉnh. Họ sở hữu những cầu thủ đắt giá, những tài năng được lựa chọn kỹ lưỡng và cả những bản hợp đồng từng được kỳ vọng sẽ thay đổi vận mệnh CLB. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, các bộ phận đó dường như được lấy từ những bộ bài hoàn toàn khác nhau.
Người tiền nhiệm mang về một cánh tay, người kế nhiệm tìm kiếm đôi chân, rồi một HLV khác lại muốn thay cả phần đầu. Khi Mauricio Pochettino xuất hiện, ông được trao một tập hợp những mảnh ghép vốn chưa từng được thiết kế để kết hợp với nhau.
Và Manchester United vẫn tiếp tục chờ đợi ngày vị thần của mình được triệu hồi.
Albert Einstein thường được gán cho câu nói nổi tiếng rằng “Sự điên rồ là lặp đi lặp lại cùng một việc nhưng mong chờ kết quả khác đi”. Thực tế, không có bằng chứng nào cho thấy ông từng phát biểu như vậy. Câu nói nhiều khả năng xuất phát từ một tài liệu về chương trình phục hồi 12 bước trong thập niên 1980.
Nhưng nếu nhìn vào những gì đang diễn ra ở Old Trafford, có lẽ định nghĩa về sự điên rồ cần được viết lại. Bởi Manchester United không hề lặp lại cùng một việc. Họ liên tục thay đổi, thậm chí thay đổi đến mức chẳng còn nhớ mình muốn trở thành đội bóng như thế nào.
Jim Ratcliffe dường như tin rằng mọi thất bại đều có thể giải quyết bằng một quyết định mới. Khác với gia đình Glazer, tỷ phú người Anh không muốn khoanh tay chứng kiến đội bóng giẫm lên cùng một chiếc cào hết năm này qua năm khác. Ông sẵn sàng hành động, sẵn sàng thay đổi và cũng sẵn sàng sa thải những người từng được chính mình lựa chọn.
| Manchester United như con mèo Tom vậy, hay tự làm đau mình bằng việc giẫm lên chiếc cào trong film. |
Michael Carrick hiểu điều đó. Ruben Amorim và Erik ten Hag cũng vậy. Cả ba giờ đây có thể ngồi trong những phòng thu podcast, theo dõi Pochettino tiếp tục công việc mà họ từng được giao phó, chẳng khác nào những bóng ma Yoda, Obi-Wan và Anakin trong Chiến tranh giữa các vì sao.
Cách điều hành đó vốn không xa lạ với Ratcliffe. Tại Nice, đội bóng thuộc quyền kiểm soát của INEOS, chiếc ghế HLV trưởng liên tục đổi chủ. Kể từ khi Patrick Vieira bị sa thải trong giai đoạn phong tỏa vì đại dịch, đội bóng Pháp đã bổ nhiệm tới bảy HLV chính thức, trong đó có Christophe Galtier, Lucien Favre, Franck Haise và Claude Puel.
Các cầu thủ cũng đến rồi đi với tốc độ tương tự. Ross Barkley chỉ ở Allianz Riviera chín tháng trước khi hai bên đồng thuận chia tay. Kasper Schmeichel gắn bó 13 tháng rồi chấm dứt hợp đồng. Aaron Ramsey thậm chí chưa trụ được một năm. Mùa giải trước, Nice kết thúc ở vị trí thứ 16 và phải đá play-off để giữ suất tham dự Ligue 1.
Mô hình này giống hệt những gì đang diễn ra ở Old Trafford. Mỗi khi một kế hoạch gặp trục trặc, ban lãnh đạo lại tìm kiếm giải pháp mới, thay vì kiên nhẫn hoàn thiện những gì đã có. Họ giống một đứa trẻ liên tục mở hộp đồ chơi, thử món này một lúc rồi vứt sang bên để tìm món khác hấp dẫn hơn.
Vấn đề lớn nhất của Manchester United là họ không biết mình thực sự muốn trở thành ai.
Dưới thời Ten Hag, United từng cố xây dựng một đội bóng có khả năng kiểm soát bóng và triển khai tấn công từ tuyến dưới. Dù bản sắc đó chưa bao giờ được thể hiện rõ ràng, CLB vẫn quyết định gia hạn hợp đồng với nhà cầm quân người Hà Lan. Chỉ vài tháng sau, họ lại sa thải ông.
Ruben Amorim xuất hiện với một bản thiết kế hoàn toàn khác. Ông muốn hệ thống ba trung vệ, những hậu vệ cánh có khả năng hoạt động liên tục và các cầu thủ tấn công bó vào trung lộ. Vấn đề là đội hình United khi đó rõ ràng không phù hợp với yêu cầu chiến thuật mới, dù Amorim vẫn đáng lẽ phải làm tốt hơn với những nhân sự mình có.
Thế là ban lãnh đạo bắt đầu tìm kiếm các mảnh ghép phù hợp. Patrick Dorgu được đưa về để đảm nhiệm vai trò hậu vệ cánh. Hàng công được bổ sung bằng những cầu thủ chạy cánh có xu hướng bó vào trong và một trung phong có thể làm điểm tựa.
Nếu xem Manchester United như bộ bài Exodia, Amorim đã bắt đầu tìm được những cánh tay và đôi chân mà ông mong muốn. Nhưng khi mới thu thập được khoảng một nửa những bộ phận cần thiết, kết quả không đủ tốt khiến ông mất việc.
| Có thể lập cả một đội hình HLV Man United sau thời Sir Alex Ferguson. |
Michael Carrick tiếp quản một đội hình vẫn còn in đậm dấu ấn của người tiền nhiệm. Ông mang đến bầu không khí tích cực, giúp United chơi tốt ở những trận đấu lớn, đặc biệt khi họ có thể nhường thế trận và chờ đợi cơ hội phản công. Tuy nhiên, Carrick lại gặp khó khăn khi phải chủ động kiểm soát cuộc chơi.
Ban lãnh đạo tiếp tục điều chỉnh đội hình theo yêu cầu mới. Youri Tielemans và Andrey Santos được đưa về bởi họ phù hợp hơn với phong cách của Carrick. CLB cũng lắng nghe khi ông muốn tiếp tục đặt niềm tin vào Marcus Rashford.
Những mảnh ghép mới lại xuất hiện. Nhưng bộ bài vừa được sắp xếp chưa bao lâu, người chơi đã thay đổi.
Tháng 11 còn chưa kết thúc, Carrick đã bị sa thải. Pochettino xuất hiện với tư cách một HLV đề cao pressing tầm cao, cường độ vận động và khả năng gây sức ép liên tục.
Trớ trêu thay, Manchester United hiện không có một hàng tiền vệ đặc biệt cơ động. Các cầu thủ trên hàng công cũng chẳng phải mẫu người luôn hăng hái lao vào tranh chấp rồi ăn mừng sau mỗi pha tắc bóng thành công.
Pochettino cần một đội bóng có khả năng vận hành như một cơ thể thống nhất. Nhưng những gì ông thừa hưởng lại là tập hợp các bộ phận được thiết kế cho nhiều cơ thể khác nhau.
Ten Hag muốn những cầu thủ đủ kỹ thuật để thoát pressing. Amorim cần những người có thể vận hành trong sơ đồ ba trung vệ. Carrick tìm kiếm các tiền vệ biết điều tiết nhịp độ. Còn Pochettino đòi hỏi tốc độ, sức bền và khả năng gây áp lực đồng bộ.
Tất cả đều có lý trong hệ thống riêng của từng HLV. Nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng lại tạo thành một tập thể thiếu sự ăn khớp.
Người ta muốn tin rằng ban lãnh đạo đã nhìn thấy điều gì đó ở đội tuyển Mỹ của Pochettino, một công thức có thể giúp ông thành công khi trở lại bóng đá Anh. Nhưng những gì từng xảy ra tại Old Trafford khiến niềm tin đó trở nên mong manh.
Trong phòng thay đồ vẫn có những cầu thủ được Ten Hag lựa chọn để phục vụ cách triển khai bóng từ hàng thủ. Có những người được đưa về để chơi phản công trong sơ đồ ba trung vệ. Lại có những tiền vệ khiến Carrick nhớ đến phong cách thi đấu của chính mình.
Thậm chí, hàng phòng ngự vẫn còn những cầu thủ thuộc các thời kỳ trước đó: người từng được Jose Mourinho tin tưởng, người được Ole Gunnar Solskjaer muốn xây dựng đội bóng xoay quanh và cả một cầu thủ mà Louis van Gaal từng xem là tương lai.
| Giờ Manchester United vẫn còn trọng dụng mẫu cầu thủ như Marcus Rashford ư? |
Đó là di sản của nhiều đời HLV, nhiều định hướng chuyển nhượng và nhiều dự án dang dở.
Nếu Exodia đòi hỏi đúng năm bộ phận thuộc cùng một bộ bài để phát huy sức mạnh, Manchester United lại đang cố ghép cánh tay của vị thần này với đôi chân của vị thần khác. Phần đầu chưa kịp hoàn thiện thì người ta đã muốn thay đổi cả cơ thể.
Rồi khi đội bóng vận hành kém hiệu quả, mọi người lại ngạc nhiên vì các cầu thủ không tìm được tiếng nói chung. Thậm chí, có người còn bất mãn đến mức công khai chỉ trích trong các cuộc phỏng vấn.
Rốt cuộc, ban lãnh đạo đang xây dựng một CLB bóng đá hay tuyển chọn dàn nhân vật cho một chương trình truyền hình thực tế để tạo drama hút rating?
Với tất cả sự tôn trọng dành cho từng cầu thủ, thật khó chấp nhận khi điều duy nhất gắn kết họ dường như chỉ là huy hiệu trên ngực áo.
Mikel Arteta từng mất khoảng 3,5 năm để đưa Arsenal trở thành đội bóng đủ sức cạnh tranh danh hiệu. Ông cần thời gian loại bỏ những cầu thủ không phù hợp, xây dựng một tập thể có chung tư duy và từng bước hoàn thiện hệ thống chiến thuật.
INEOS cũng đã hiện diện trong bóng đá Anh khoảng chừng đó thời gian. Họ từng đánh bại những nhà vô địch trong các cuộc đua chuyển nhượng, mang về những cầu thủ được đánh giá cao và thực hiện hàng loạt thay đổi trong bộ máy điều hành.
Nhưng khi Arsenal đã hoàn thành phần lớn quá trình xây dựng, Manchester United lại quay trở về điểm xuất phát.
Có lẽ Ratcliffe phải chịu trách nhiệm chính. Ông thường xuyên cho thấy sự xa cách với cộng đồng cổ động viên mà mình tuyên bố là một thành viên. Mô hình điều hành từng được ông áp dụng tại Nice cũng chẳng mang lại thành công tương xứng với kỳ vọng.
Cũng có thể Jason Wilcox hay Omar Berrada phải chịu một phần trách nhiệm. Những người điều hành dường như được trao toàn quyền tiếp tục đào bới, hy vọng rằng đâu đó dưới đáy chiếc rương sẽ xuất hiện một giải pháp thần kỳ.
Hoặc biết đâu, như những câu chuyện kỳ quặc vẫn xuất hiện quanh Old Trafford, vấn đề lại nằm ở anh chàng nhất quyết không chịu cắt tóc đang gây áp lực lên các cầu thủ. Hay Manchester United thực sự có quá nhiều nhân viên phục vụ bữa ăn, khiến văn hóa làm việc tại Carrington trở nên trì trệ.
Một phần trách nhiệm cũng có thể thuộc về những cựu danh thủ United, những người thường xuyên xuất hiện trong các chương trình được tài trợ bởi Betway, Midnite hoặc Huel, rồi liên tục nhắc nhở rằng thời của họ mọi chuyện hoàn toàn khác.
Họ nói Manchester United thiếu một người lãnh đạo như Sir Alex Ferguson, thiếu tinh thần chiến thắng và thiếu những giá trị từng làm nên đội bóng vĩ đại.
Nhưng ngay cả những người từng sống trong thời kỳ huy hoàng đó cũng không hoàn toàn thống nhất về việc Manchester United ngày nay cần chơi bóng như thế nào.
Gary Neville từng nhận xét rằng bản sắc của United dưới thời Ferguson thực chất nằm ở khả năng thích nghi. Có những trận đội bóng chủ động kiểm soát bóng, nhưng cũng có những thời điểm họ sẵn sàng nhường thế trận cho đối thủ.
Chính Neville cũng từng trải nghiệm hậu quả của việc thay đổi quá nhiều khi dẫn dắt Valencia.
“Tôi không biết phải làm gì với các cầu thủ. Tôi cứ liên tục thay đổi hệ thống chiến thuật”, ông thừa nhận.
“Tất cả những điều mà bây giờ tôi vẫn nói trên truyền hình rằng một HLV tuyệt đối không nên làm, tôi đều đã mắc phải. Mọi thứ thực sự quá sức”.
Đó có lẽ là bài học mà Manchester United cần hiểu trước khi tiếp tục tiêu thêm hàng trăm triệu bảng để tìm kiếm những cầu thủ mới.
Một đội bóng mạnh không đơn thuần được tạo nên bằng cách tập hợp những cá nhân xuất sắc. Nó cần một ý tưởng chung, một kế hoạch đủ rõ ràng và sự kiên nhẫn để các bộ phận học cách vận hành cùng nhau.
Trong Yu-Gi-Oh!, người chơi không thể triệu hồi Exodia bằng cách sở hữu thật nhiều lá bài mạnh. Họ phải có đúng năm mảnh ghép thuộc về cùng một vị thần.
Manchester United đã dành nhiều năm tìm kiếm từng bộ phận, nhưng mỗi khi có người mới tiếp quản, họ lại thay đổi hình hài của vị thần mà mình muốn tạo ra.