Trước Deportivo Alaves, Barcelona đã thị uy sức mạnh bằng chiến thắng theo kiểu “set tennis”. Đoàn quân của Hansi Flick phô diễn thứ bóng đá tốc độ, linh hoạt và biến hóa, với những mũi nhọn liên tục khuấy đảo hàng phòng ngự đối phương.
Dẫu vậy, lực lượng phòng ngự sứt mẻ vẫn là điều Flick cần lưu tâm. Nhà cầm quân người Đức cần tìm cách xoay xở hợp lý với những quân bài hiện có, nhất là khi Blaugrana phải căng sức trên nhiều mặt trận.
Sức công phá trở lại
Sau hai thất bại liên tiếp trước Paris Saint-Germain và Real Madrid, Barca bước vào cuộc tiếp đón Alaves ở vòng 11 La Liga với áp lực phải chứng minh rằng những vết gợn vừa qua chỉ là tai nạn, chứ không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng. Và rốt cuộc họ đã trả lời bằng thứ bóng đá giàu năng lượng, tốc độ cùng sự tàn nhẫn trước khung thành.
Barca kiểm soát bóng tới 77%, áp đảo Alaves gần như mọi phương diện. 6 bàn thắng được ghi (4 trong số đó xuất hiện ngay ở hiệp một), phản ánh sự chênh lệch trời vực về đẳng cấp. Đội bóng xứ Catalunya không đơn thuần cầm bóng để kiểm soát nhịp độ, mà họ biến chúng thành sức ép liên tục, kéo giãn hệ thống phòng ngự đối phương bằng những pha luân chuyển nhanh, những tình huống phối hợp ở trung lộ và khả năng khai thác khoảng trống nơi hai hành lang.
Ngay phút thứ 8, Fermin Lopez kiến tạo để Raphinha mở tỉ số. Đến phút 23, Lamine Yamal ghi dấu ấn với đường chuyền thuận lợi, giúp Fermin nhân đôi cách biệt. Alaves chưa kịp ổn định đội hình đã tiếp tục nhận đòn giáng mạnh ở phút 41, khi Fermin đoạt bóng và kiến tạo để Raphinha hoàn tất cú đúp. Trước khi hiệp một khép lại, Yamal tung cú sút chân trái đầy uy lực đưa bóng găm thẳng vào khung thành.
Đây là hình ảnh rất đặc trưng trong triết lý của Hansi Flick: pressing quyết liệt, chuyển trạng thái nhanh và không cho đối thủ thời gian tổ chức lại đội hình. Barca chủ động dâng cao, duy trì cự ly giữa các tuyến và tận dụng những tình huống đoạt bóng để lập tức đưa bóng về phía trước. Đội khách bị đặt vào thế chống đỡ, liên tục phải lùi sâu và gần như không thể triển khai những đợt phản công có tổ chức.
Trong chiến thắng rực rỡ ấy, ba cái tên nổi bật hơn cả là Raphinha, Fermin Lopez và Lamine Yamal. Raphinha cho thấy giá trị của một “số 9 ảo”: di chuyển không bóng thông minh, chọn vị trí sắc bén và khả năng kết thúc tình huống lạnh lùng.
Fermin cũng là mắt xích đặc biệt trong cách Barca vận hành. Một bàn thắng cùng hai đường kiến tạo trực tiếp cho thấy tiền vệ này không chỉ biết xâm nhập vòng cấm mà còn sở hữu khả năng hoạt động rộng, pressing hăng hái và biết cách tạo đột biến. Anh chính là cầu nối giữa trung tuyến và hàng công, giúp những pha lên bóng của đội chủ nhà trở nên trực diện, khó lường hơn.
Với Yamal, tuổi trẻ tiếp tục đi cùng sự trưởng thành đáng kinh ngạc. Một bàn thắng, một kiến tạo trong hiệp một, trước khi hoàn tất cú đúp ở phút 64 bằng pha xử lý tinh tế sau đường chuyền của Gabriel Jesus. Không chỉ tạo khác biệt bằng kỹ thuật cá nhân, ngôi sao người Tây Ban Nha còn cho thấy khả năng đọc tình huống và lựa chọn thời điểm tăng tốc.
Hiệp hai, Anthony Gordon (người vào thay Yamal) ghi bàn nâng tỉ số lên 6-0 ở phút 81, trước khi Mariano Diaz tận dụng sai lầm trong đường chuyền của Rodri để ghi bàn danh dự cho Alaves. Trong bối cảnh thiếu hụt nhân sự, Blaugrana vẫn cho thấy khả năng kiểm soát thế trận. Dẫu vậy, bàn thua xuất phát từ sai sót trong khâu triển khai bóng cũng phơi bày những hạn chế trong khả năng bọc lót và che chắn của hàng thủ.
Bài toán nhân sự nơi hậu phương
Nếu sức mạnh hàng công là niềm tự hào, thì hàng phòng ngự lại đang là nỗi trăn trở của Hansi Flick. Trước cuộc tiếp đón Alaves, Barca thiếu vắng Jules Kounde, Eric Garcia, Andreas Christensen và Xavi Espart vì chấn thương. Nhà cầm quân người Đức buộc phải bố trí Brian Farinas ở hành lang phải, đồng thời kéo Frenkie de Jong xuống đá trung vệ bên cạnh Pau Cubarsi. Một giải pháp tình thế như vậy khó có thể trở thành phương án lâu dài, nhất là khi mùa giải bước vào giai đoạn đòi hỏi mật độ thi đấu ngày càng dày đặc.
Đáng lo ngại hơn, Barca không có đủ những phương án thay thế chất lượng cho các vị trí ở tuyến dưới. Áp lực tài chính trong chính sách chuyển nhượng, cùng việc phải cân đối nguồn lực cho nhiều vị trí khác, khiến chiều sâu hàng thủ chưa được đảm bảo. Khi những trụ cột đồng loạt vắng mặt, Flick gần như không còn nhiều lựa chọn ngoài việc điều chỉnh nhân sự và sử dụng cầu thủ trái sở trường.
Dẫu vậy, chiến thắng trước Alaves cũng mang đến một tín hiệu tích cực: Barca chưa đánh mất bản sắc và vẫn đủ khả năng kiểm soát tình hình. Điều quan trọng lúc này là duy trì sự ổn định. Flick cần cải thiện khả năng chống phản công, hạn chế những đường chuyền mạo hiểm ở phần sân nhà và điều chỉnh cường độ pressing sao cho hợp lý. Bên cạnh đó, việc quản lý thể trạng, phân bổ thời gian thi đấu cho các trụ cột cũng cần được tính toán kỹ lưỡng.
Từ nay đến khi kỳ chuyển nhượng mùa đông mở cửa, Barca buộc phải tận dụng tối đa nguồn nhân sự hiện có và phát huy khả năng của từng cầu thủ. Nếu điều kiện tài chính cho phép, một trung vệ giàu kinh nghiệm, có khả năng bọc lót và tham gia triển khai bóng sẽ là sự bổ sung cần thiết. Ngoài ra, một hậu vệ biên đa năng, đảm nhiệm tốt cả nhiệm vụ phòng ngự lẫn hỗ trợ tấn công, cũng giúp Flick có thêm lựa chọn xoay tua. Dù vậy, Blaugrana cần ưu tiên những cầu thủ phù hợp với triết lý của đội bóng, thay vì chạy theo những thương vụ chỉ mang tính giải quyết tình thế.