Bồ Đào Nha không thiếu ngôi sao, nhưng họ chỉ có một Cristiano Ronaldo

Đội trưởng, biểu tượng tinh thần, thương hiệu toàn cầu: Những đồng đội cũ và các chuyên gia bàn về kỷ nguyên mới của đội tuyển Bồ Đào Nha sau 23 năm gắn bó với Cristiano Ronaldo.

Có những ngày mà người hâm mộ bóng đá luôn mong sẽ không bao giờ phải chứng kiến. Với Bồ Đào Nha, đây chính là một ngày như vậy. Trong suốt 23 năm, Cristiano Ronaldo đã vượt xa vị thế của cầu thủ vĩ đại nhất đất nước. Anh trở thành gương mặt tiêu biểu nhất của thể thao Bồ Đào Nha, biểu tượng của niềm tự hào dân tộc và là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của người hâm mộ. 

Đội tuyển quốc gia đang mất đi nhiều hơn một cầu thủ vĩ đại. Họ còn đánh mất một trong những thương hiệu lớn nhất thế giới. Daniel Sá, Giám đốc điều hành Viện Quản trị Marketing Bồ Đào Nha, cho rằng đội tuyển cần tìm cách làm mới hình ảnh để giữ chân ít nhất một phần trong số hàng triệu khán giả từng theo dõi các trận đấu chỉ vì Cristiano Ronaldo.

“Theo đánh giá mới nhất của chúng tôi, riêng thương hiệu Cristiano Ronaldo đã có giá trị 850 triệu euro (710 triệu bảng)”, Sá cho biết. “Mọi người đồng cảm với câu chuyện cuộc đời anh: một cậu bé một mình đến Lisbon, mất cha và vươn tới thành công bằng chính sự nỗ lực của bản thân. Bồ Đào Nha có lịch sử lâu đời với rất nhiều cầu thủ xuất sắc, nhưng chưa từng có ai sở hữu sức ảnh hưởng toàn cầu lớn đến vậy. Xét từ góc độ marketing, tôi hoàn toàn tin chắc rằng phần lớn khán giả quốc tế theo dõi các trận đấu của Bồ Đào Nha là vì Cristiano Ronaldo”.

Leonel Pontes, Giám đốc kỹ thuật của Shanghai Shenhua cảm nhận rất rõ thực tế đó trong cuộc sống hằng ngày. Pontes từng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển sự nghiệp của Ronaldo tại học viện Sporting. Ông trở thành người thầy, người cố vấn, giúp cậu thiếu niên đến từ Madeira vượt qua nỗi nhớ nhà. Sau này, Pontes tiếp tục làm việc cùng Ronaldo trên cương vị trợ lý HLV đội tuyển Bồ Đào Nha. Ông đã chuyển sang làm việc tại Trung Quốc từ năm 2023.

“Mỗi khi tôi nói với mọi người ở Trung Quốc rằng mình là người Bồ Đào Nha, điều đầu tiên họ nhắc đến luôn là Cristiano”, Pontes chia sẻ. “Ngay đầu tuần này, tôi còn đến tham quan một triển lãm về sự nghiệp của cậu ấy tại Thượng Hải. Tôi nghĩ việc Cristiano chia tay đội tuyển quốc gia, điều sớm muộn gì cũng phải xảy ra, đã không được xử lý một cách thỏa đáng. Cả hai phía [cầu thủ và HLV] đều mắc sai lầm, nhưng đất nước chúng tôi đã bỏ lỡ cơ hội tri ân xứng đáng với tất cả những gì cậu ấy đã cống hiến”.

Vậy đội tuyển Bồ Đào Nha còn lại những gì? Chắc chắn họ vẫn sở hữu một tập thể giàu tài năng. Vitinha, Bruno Fernandes, João Neves, Nuno Mendes và Diogo Costa là những gương mặt nổi bật trong đội hình có chất lượng kỹ thuật cao cùng tư duy chiến thuật sắc bén.

Petit, người từng sát cánh cùng Ronaldo trong màu áo Bồ Đào Nha giai đoạn 2003 - 2008 và hiện dẫn dắt CLB Santa Clara ở quần đảo Azores, cho rằng chính những tài năng đó phải đứng ra gánh vác trách nhiệm. “Ronaldo có thể một mình giải quyết một trận đấu khó khăn bằng một tình huống trong vòng cấm, một cú đá phạt trực tiếp hoặc một pha bóng cố định khác. Khi còn là đồng đội, chúng tôi hiểu rất rõ điều đó. Nhưng giờ đây, Bồ Đào Nha vẫn có những cầu thủ xuất sắc đang thi đấu cho các CLB hàng đầu. Họ cần đứng ra gánh vác trách nhiệm. Với một số người, đây có thể là cơ hội cuối cùng để giành được thành công ở cấp độ đội tuyển quốc gia. Chúng tôi đang có thêm những cầu thủ trẻ, nhưng Bồ Đào Nha vẫn sở hữu bản sắc và những ý tưởng chơi bóng đủ sức đưa đội tuyển đến thành công”.

Thay thế Ronaldo sẽ đòi hỏi nhiều hơn việc tìm kiếm một cầu thủ đủ khả năng ghi số bàn thắng tương đương hoặc khoác lên mình chiếc áo số 7. Trong suốt nhiều năm, Ronaldo đã trở thành một phần trong ý nghĩa của việc cổ vũ đội tuyển Bồ Đào Nha. Người hâm mộ lớn lên cùng anh, ăn mừng cùng anh và trải qua cả thất bại lẫn vinh quang với niềm tin rằng đội tuyển của họ có thể làm nên những điều phi thường khi Ronaldo là người dẫn đường. Đất nước này rồi sẽ phải tiếp tục tiến về phía trước, nhưng tái hiện kỷ nguyên mà anh để lại sẽ là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn.

Pontes, người từng làm trợ lý cho HLV Paulo Bento tại đội tuyển Bồ Đào Nha trong giai đoạn 2010 - 2014, chia sẻ: “Cậu ấy đã hy sinh rất nhiều cho đội tuyển quốc gia. Cậu ấy thi đấu khi đang chấn thương, ra sân cả những lúc thể trạng chưa đạt mức tốt nhất, nhưng lúc nào cũng có mặt. Cristiano luôn cống hiến tất cả những gì mình có”.

Tinh thần tận tụy với bóng đá và tình yêu dành cho Bồ Đào Nha của Ronaldo cũng để lại ấn tượng sâu sắc với Dany Mota, tiền đạo của Monza, người từng tập luyện cùng anh tại Juventus và đội tuyển quốc gia. “Khi mới đến Juventus, tôi đã nghe mọi người nói về Cristiano rằng: ‘Người đầu tiên đến sân tập và người cuối cùng rời đi’. Tôi muốn tận mắt kiểm chứng điều đó. Vì vậy, một buổi sáng nọ, tôi đến rất sớm, đi thẳng vào phòng gym và thấy anh ấy đã ở đó tập luyện từ trước. Sau vài ngày tập luyện đặc biệt nặng nhọc, thông thường bạn sẽ bắt đầu cảm thấy mệt mỏi hoặc giảm bớt động lực. Nhưng dường như điều đó chưa bao giờ xảy ra với Cristiano. Anh ấy vẫn tiếp tục bơi, chạy hoặc nâng tạ trong phòng gym. Cristiano giống như một cỗ máy và có tình yêu vô tận dành cho đội tuyển quốc gia”.

Bồ Đào Nha vốn đã sở hữu nhiều tài năng xuất chúng trước khi Ronaldo xuất hiện, nhưng những danh hiệu lớn vẫn luôn lẩn tránh họ. Thế hệ vàng với Luís Figo, Rui Costa và João Pinto từng lọt vào bán kết EURO 2000, rồi cùng một Ronaldo còn rất trẻ tiến đến trận chung kết EURO 2004, nhưng đều không thể chạm tay vào chức vô địch. Trong lòng người hâm mộ Bồ Đào Nha, một niềm tin ngày càng lớn dần: nếu đất nước muốn giành được vinh quang, Ronaldo phải là người dẫn dắt họ đến đó. Chính anh cũng biến thất bại trước Hy Lạp trong trận chung kết EURO 2004 ngay trên sân nhà thành động lực để tiếp tục phấn đấu.

“Cậu ấy có một khả năng rất đặc biệt: biến sự thất vọng thành khát khao hoàn thiện bản thân”, Maniche, người từng cùng Ronaldo trải qua một trong những thất bại đau đớn nhất của bóng đá Bồ Đào Nha, nhận xét. “Phẩm chất đó đã theo cậu ấy trong suốt sự nghiệp. Tài năng có thể mở ra rất nhiều cánh cửa, nhưng chính tinh thần đó mới giúp bạn duy trì vị thế đỉnh cao trong nhiều năm đến vậy”.

Sau những giọt nước mắt thất vọng của Ronaldo năm 2004 là những giọt nước mắt hạnh phúc 12 năm sau, khi Bồ Đào Nha vô địch EURO 2016. Đây có lẽ là khoảnh khắc mang tính biểu tượng lớn nhất trong sự nghiệp quốc tế của anh. Ronaldo buộc phải rời sân vì chấn thương trong trận chung kết với Pháp, nhưng từ ngoài đường biên, anh liên tục động viên các đồng đội, ăn mừng từng pha xử lý thành công và sống trọn vẹn với trận đấu bằng cảm xúc mãnh liệt của một người hiểu rõ chiến thắng đó có ý nghĩa lớn lao như thế nào đối với đất nước mình.

Hàng triệu người trên khắp thế giới đã tìm thấy sự đồng cảm sâu sắc trong hành trình của Ronaldo. Anh là minh chứng cho niềm tin rằng bất kể xuất thân từ đâu hay phải đối mặt với hoàn cảnh khó khăn đến mức nào, sự tận tụy, lòng tin vào bản thân và quyết tâm không lay chuyển vẫn có thể đưa con người tiến xa hơn mọi tưởng tượng. Từ một tuổi thơ nghèo khó, với người cha phải vật lộn cùng chứng nghiện rượu, Ronaldo đã vươn đến đỉnh cao của bóng đá thế giới.

“Tôi nhớ lần đầu tiên đưa Cristiano ra sân bay để cậu ấy trở về Madeira đón Giáng sinh, tôi đã lo rằng cậu ấy sẽ không quay lại”, Pontes hồi tưởng. “Tôi từng huấn luyện rất nhiều cầu thủ trẻ, nhưng Cristiano có hai phẩm chất mà tôi chưa từng nhìn thấy ở bất kỳ ai khác. Thứ nhất, cậu ấy có tố chất lãnh đạo bẩm sinh và khả năng tạo ảnh hưởng phi thường lên các đồng đội, xuất phát từ trình độ kỹ thuật cùng sự táo bạo, không biết sợ hãi. Thứ hai, cậu ấy có khả năng thấu hiểu cơ chế vận động của chính cơ thể mình ở mức đặc biệt xuất sắc. Cristiano biết chính xác phải đặt cơ thể vào tư thế nào để đạt được điều mình muốn, dù đó là điều chỉnh một động tác di chuyển hay thực hiện cú sút bóng”.

Ở tuổi 41, sự nghiệp cấp CLB của Ronaldo tại Al-Nassr, Saudi Arabia, vẫn chưa có dấu hiệu đi đến hồi kết. Vậy ngoài mục tiêu ghi 1.000 bàn thắng trong sự nghiệp, điều gì còn tiếp tục thúc đẩy anh tiến lên?

“Đó là tinh thần cạnh tranh đã ăn sâu vào tính cách của cậu ấy”, Maniche lý giải. “Đó là khát khao tiếp tục chứng minh với chính bản thân rằng mình vẫn đủ giỏi, rằng mình vẫn có thể vượt qua những giới hạn của bản thân và duy trì một đẳng cấp thi đấu phi thường”.

Bồ Đào Nha đã làm nên những điều phi thường cùng Cristiano Ronaldo. Liệu họ có thể làm được điều đó khi không còn anh?

Tác giả: Miguel Dantas - Guardian, 14/11/2026