U23 Việt Nam và nỗi lo đêm tàn sau màn pháo hoa

Nối dài những ngày vui

Chuỗi ngày lâng lâng sung sướng của CĐV Việt Nam được nối dài, sau SEA Games 33 là VCK U23 châu Á 2026. Có lẽ trước khi giải đấu bắt đầu, ngay cả những người hâm mộ lạc quan nhất cũng khó lòng tin được đội nhà lại chơi hay tới vậy khi vào giải. Dù cho lỡ hẹn với trận đấu cuối cùng, U23 Việt Nam vẫn có một hành trình không thể nào quên.

Hành trình tại Saudi Arabia đã khép lại, mở ra trước mắt các tuyển thủ những chặng đường mới. Sớm thôi, guồng quay của LP Bank V.League 1 2025/2026 sẽ trở lại và đây mới là sân chơi đích thực để những ngôi sao trẻ rèn luyện, hoàn thiện bản thân và tiếp bước trên hành trình sự nghiệp.

Đây cũng là lúc cầu thủ cần người hâm mộ nhất. Rất nhiều người sẵn sàng đổ ra đường đi bão sau khi đội nhà đạt thành tích, nhưng liệu bao nhiêu trong đó ra sân mỗi cuối tuần xem một trận V.League?

U23 Việt Nam đã làm tốt việc tạo ra hiệu ứng, thu hút sự chú ý của người hâm mộ. Nhưng sau cùng, U23 châu Á cũng chỉ là một giải đấu ngắn ngày, là phần ngọn của một hệ thống bóng đá. Gốc rễ, nền tảng cho thành công của một đội tuyển phải là bóng đá cấp CLB.

Những trận đấu V.League, Cúp quốc gia mỗi cuối tuần mới là sân chơi để cầu thủ rèn luyện, khẳng định chính mình và cạnh tranh một suất trên tuyển. Các giải đấu cấp CLB cũng là thước đo chính xác nhất cho tình cảm của người hâm mộ cho đội tuyển. 

Các giải đấu quốc nội như V.League, Cúp Quốc gia không thiếu cú hích. Thành công của U23 Việt Nam hay ĐT Việt Nam giai đoạn 2018-2019 đã tạo ra hiệu ứng lớn, kéo theo đó là lượng lớn khán giả tới sân theo dõi V.League. Tiếc thay, những ngày vui không kéo dài và những sân đấu chật kín khán giả cũng sớm trở thành hiện tượng, thay vì thói quen.

Chức vô địch ASEAN Cup 2024 của ĐT Việt Nam tưởng chừng như sẽ kéo thêm khán giả tới sân ở nửa sau mùa giải V.League 2024/2025. Nhưng rồi những khán đài ảm đạm vẫn cứ ảm đạm. Thống kê từ VPF cho thấy trong 4 vòng đấu đầu tiên của năm 2025 (tức ngay sau khi Việt Nam vô địch ĐNÁ), chỉ 2 vòng ghi nhận số lượng khán giả trung bình mỗi trận trên 5 nghìn người.

Sân vận động Thiên Trường là địa điểm duy nhất đón trên 10 nghìn khán giả trong cùng thời gian. Trận đấu thể hiện rõ ràng nhất sự ảm đạm từ các khán đài hậu ASEAN Cup 2024 có thể nhắc tới chuyến làm khách của HAGL tới sân Hàng Đẫy ngày 24/1/2025. Hai đội bóng từng sở hữu lượng fan đông đảo, có không ít tuyển thủ vừa trở về từ ĐT Việt Nam (Tuấn Hải, Thành Chung, Duy Mạnh của Hà Nội FC hay Châu Ngọc Quang của HAGL) thế nhưng chỉ đón vỏn vẹn 3000 khán giả tới sân.

Sân Hàng Đẫy trận đó lạnh lẽo tới mức ảm đạm, đối lập một cách đầy cay đắng với rừng người, rừng cờ hoa mừng đội tuyển vô địch. Bầu không khí vắng lặng ở các khán đài như lọt thỏm sự nhộn nhịp trong ngày cuối năm ở các con phố bao quanh sân đấu. Phải chăng, đúng như những gì HLV Park Hang Seo từng nói, người Việt Nam yêu bóng đá, nhưng là bóng đá chiến thắng. 

Người hâm mộ chỉ chờ xem kết quả sau cùng của cả một quá trình, chỉ chờ quốc ca Việt Nam được cử hành ở một trận đấu lớn, thay vì dõi theo và đồng hành với cầu thủ từ gốc rễ của quá trình rèn luyện, xây dựng nền tảng cho ĐTQG?

Đừng để thành công của U23 Việt Nam trở thành màn pháo hoa trên nền trời. Rực rỡ, khiến tất cả phải ngước nhìn, nhưng nhanh chóng tắt ngấm và chẳng ai buồn quan tâm sau khi màn trình diễn kết thúc.

Chờ lời khẳng định từ các cầu thủ

Thành công của U23, hay ĐT Việt Nam chỉ có thể tạo ra được sức hút ban đầu. Còn việc giữ chân được người hâm mộ hay không, lại phụ thuộc vào chất lượng của hệ thống giải quốc nội. Bóng đá vẫn là một loại hình dịch vụ giải trí và khi nhu cầu của người hâm mộ không còn được đáp ứng, đừng hỏi tại sao giải đấu không còn sức hút.

Chừng nào giải đấu cần được “kêu gọi” để kéo khán giả tới sân, cũng là lúc sức hút của giải đấu đó trong mắt công chúng còn quá nhạt nhòa. Bản thân một giải đấu nếu đã hấp dẫn, khán giả sẽ tự khắc nhớ tới, chứ không cần ai hô hào quan tâm mỗi cuối tuần.

Vào đầu năm ngoái, thời điểm sự quan tâm của người hâm mộ với bóng đá nội đang lên cao sau ASEAN Cup 2024, V.League lại không thể tận dụng “thời điểm vàng” để hút khán giả tới sân. Mùa giải trước, V.League khép lại với trung bình 2,47 bàn/trận. Trong khi đó, số thẻ phạt lại tăng (trung bình 3,8 thẻ vàng và 0,25 thẻ đỏ/trận).

Trong khi đó, thông số của mùa 2023/2024 là 2,7 bàn/trận; 3,66 thẻ vàng và 0,17 thẻ đỏ/trận. Không khó hiểu khi số khán giả đến sân trung bình cũng sụt giảm, từ 5890 người/trận của mùa 2023/2024, xuống còn 5192 người/trận ở mùa 2024/2025.

Trong bối cảnh tiêu chuẩn giải trí, trải nghiệm của người hâm mộ ngày càng nâng cao, chính giải đấu cũng cần nâng chuẩn để đáp ứng đòi hỏi từ khán giả. Và muốn chất lượng giải đấu được cải thiện, không có cách nào khác ngoài chính cầu thủ phải thi đấu tốt hơn, từng đội bóng chơi hay hơn.

Một phép tính rất đơn giản, là khi cầu thủ chơi tốt, giải đấu được nâng tầm, sức hút với khán giả cũng sẽ từ đó mà tăng lên. Khán đài rồi sẽ được lấp kín bởi khán giả, người hâm mộ sẽ đồng hành với cầu thủ ngay từ các trận đấu cấp CLB thay vì chỉ chờ đổ ra đường ăn mừng sau những thành công ở các giải đấu ngắn ngày.

Công thức cho sự bền vững của một nền bóng đá, không phức tạp hơn ngoài quy trình ngắn gọn trên. Nhưng luôn tồn tại khoảng cách rất xa từ lý thuyết tới thực tiễn. Trong điều kiện lý tưởng, ai cũng có thể vạch ra những lộ trình xa vời nhưng trắc trở thường sẽ đến ngay từ những bước chân đầu tiên.

Mùa giải năm nay đã có ít nhiều dấu hiệu khởi sắc sau giai đoạn đầu. Các chỉ số từ bàn thắng (2,67 bàn/trận), khán giả (5399 người/trận) đều cho thấy sự cải thiện so với mùa trước. Khi V.League trở lại từ cuối tuần này, các cầu thủ, các đội bóng phải tranh thủ thời gian, không bỏ lỡ giai đoạn vàng để lôi kéo thêm khán giả tới sân, xa hơn là giữ lửa trên khán đài.

Sau cùng, chỉ có chính các cầu thủ mới quyết định được sức hút của V.League, quyết định được thành bại của CLB cho tới đội tuyển về sau. Cũng chỉ có cầu thủ mới quyết định được xem liệu bản thân sẽ trở thành một vì sao mới trên vũ đài bóng đá, hay chỉ là ngôi sao băng lóe sáng rồi sớm tắt lịm đầy đáng tiếc, như hằng hà sa số ngôi sao sớm nở tối tàn khác của bóng đá trong và ngoài nước.