Quan điểm: Trọng tài đang đưa BĐVN về thời… đồ đá

Bóng đá Việt Nam đã lên chuyên nghiệp được 16 năm, một khoảng thời gian đủ lớn để tạo ra những bộ mặt mới, những thế hệ cầu thủ mới tài năng. Thế nhưng có một yếu tố đang ngày càng thụt lùi là chuyện trọng tài.

“Vùng trắng” trọng tài

Không thể phủ nhận VFF, VPF, các CLB, các mạnh thường quân đang thật sự nghiêm túc làm bóng đá một cách chuyên nghiệp. Hầu hết các CLB tham dự V-League đều có tuyến trẻ bài bản. Thậm chí trung tâm bóng đá đang mọc lên như nấm khắp đất nước. Kể cả những học viện mang chất lượng quốc tế, kết hợp với các CLB hàng đầu thế giới cũng chẳng còn quá hiếm. Thực tế, chúng ta đang có những thế hệ cầu thủ mới tài năng hơn, được đào tạo bài bản hơn, có đạo đức hơn. Thế nhưng trong lúc công tác cải thiện chất lượng cầu thủ đang ngày một đi lên thì rất nhiều yếu tố khác tạo nên nền bóng đá lại giậm chân tại chỗ. Một trong số đó là công tác trọng tài. Sự vận động, phát triển của những người cầm cân nảy mực trong 16 năm qua có lẽ là con số 0 tròn trĩnh.

Thực tế chưa bao giờ chúng ta thấy có những lớp nâng cao nghiệp vụ cho trọng tài ở nước ngoài, mà chỉ là tập huấn trong nước cho có lệ. Chất lượng trọng tài nội thấp tới mức mà số lượng được mời tham gia các giải quốc tế ngày càng ít đi. Kể cả các trận giao hữu cấp độ ĐTQG thì các “vua áo đen” trong nước cũng ít nhận được lời mời. Kể cả việc tăng cường bồi dưỡng cho trọng tài tham gia V-League trong 3 năm qua cũng chỉ mang yếu tố khích lệ tinh thần là chính. Mà thực tế, hầu hết những người làm nhiệm vụ cầm cân nảy mực chỉ coi việc làm trọng tài chỉ là nghề tay trái. Công việc chính của họ là làm quản lý, cán bộ tại các sở, ban ngành liên quan.

Trọng tài khiến BĐVN ngày càng lạc hậu

Như đã nói, việc các vua áo đen coi nghề nghiệp của mình là “làm thêm” thì khó mà dốc hết tâm huyết được. Đó là chưa kể quãng thời gian làm việc ngắn nên các trọng tài cũng muốn “tăng gia sản xuất” để bù lại chi phí tham gia các khóa học. Chính tư tưởng cá nhân như vậy đang khiến họ đi ngược lại lợi ích của nền bóng đá Việt Nam. Thậm chí đã có thời người ta đồn thổi về cái gọi là “cả làng ăn gian”. Người người, nhà nhà kéo nhau đi đút lót trọng tài để mua tỷ số. Tất nhiên đã có rất nhiều vụ án điểm đã được đưa ra ánh sáng cũng như rất nhiều vua áo đen đã bị treo còi vĩnh viễn.

Thế nhưng điều lạ là cho tới thời điểm này, công tác trọng tài vẫn y hệt 10, thậm chí 20 năm trước. Sai lầm rất nhiều, tiêu cực thì thậm chí là còn tinh vi và quy mô hơn. Hồi đầu mùa giải, trọng tài Hà Anh Chiến trắng trợn cho Thanh Hóa hưởng 11m khi điểm phạm lỗi cách vòng cấm tới vài mét. Sau đó vua áo đen này bị trả giá là treo còi vĩnh viễn ở sân chơi chuyên nghiệp. Tuy nhiên cái mà dư luận cần là sự thật, là điều tra từ cơ quan chức năng thì Ban trọng tài lại giơ cao đánh khẽ. Tại vòng 15 V-League 2016 vừa qua tiếp tục xuất hiện một cú phốt còn được dự báo khủng khiếp hơn vụ trọng tài Hà Anh Chiến – đó là công tác trọng tài trong trận HAGL vs Hải Phòng.

Ở trận đấu giữa HAGL vs Hải Phòng, một bên là CLB được nhiều người yêu thích nhất, một bên là đội đầu bảng V-League 2016 nhưng lại không có đài nào truyền hình trực tiếp. Điều cực kỳ mâu thuẫn khi mà trước đó các đài đều tranh nhau giành lấy “miếng bánh” HAGL luôn thu hút rất nhiều người xem. Liệu điều này có trùng hợp “ngẫu nhiên” nào chăng với công tác trọng tài ở trận này. Cụ thể phía CLB Hải Phòng tố trọng tài chính Trần Xuân Nguyện bắt có lợi cho chủ nhà, nhất là các tình huống thẻ phạt và bàn thắng việt vị của Ideguchi mà trọng tài biên đã phất cờ. Chưa hết, người ta đã điều tra ra là vị vua áo đen này từng bị treo còi vĩnh viễn nhưng tại sao lại bất ngờ được điều khiển trận HAGL vs Hải Phòng? Cuối cùng, liệu rất nhiều sự trùng hợp kể trên có phải là nguyên nhân giúp thầy trò HLV Quốc Tuấn có điểm đầu tiên sau 5 trận thua liên tiếp hay không? Có lẽ tất cả đều có câu trả lời.

V-League 2016 mới qua được nửa chặng đường nhưng đã có 2 cú phốt lớn. Sau 2 vụ này chúng ta có thể rút ra những điều sau: Một là năng lực trọng tài vẫn còn quá kém, hai là vẫn có nghi ngờ tiêu cực, ba là quy mô ngày một lớn hơn. Thử hỏi, BTC, Ban trọng tài phải biết việc trọng tài Trần Xuân Nguyện từng bị treo còi nhưng tại sao vẫn được sử dụng? Họ càng biết ý nghĩa của trận đấu của HAGL vs Hải Phòng nhưng lại không có băng hình ghi lại và cũng không được truyền hình trực tiếp công khai đến khán giả? Tại sao khi biết không có đài nào trực tiếp thì BTC không cử ê-kíp máy quay riêng trên kênh quảng bá VPF Media như mọi khi?

Kết luận

Những gì đã và đang diễn ra trong giới trọng tài khiến NHM hết sức bất bình. Dấu hiệu các vua áo đen can thiệp vào kết quả trận đấu quay trở lại ám ảnh V-League. Tất nhiên điều đó khiến nền bóng đá ngày càng đi sai hướng dù chúng ta có nỗ lực phát triển đến đâu cũng trở nên vô nghĩa. Đáng báo động hơn khi người ta thấy phạm vi của sự sai phạm vươn ra ngoài cá nhân và tổ trọng tài tham gia trận đấu. Vì thế nếu VFF, VPF không làm nghiêm, làm quyết liệt thì e rằng nền bóng đá Việt Nam sẽ thật sự lâm nguy, mà cái đáng lo nhất là sự quay lưng của NHM.

Doãn Công