Pressing đang trở nên quá phổ biến và để trở nên khác biệt thì người ta cần thay đổi cách vận hành để trở nên hiệu quả hơn.
Bóng đá luôn thay đổi và vận động không ngừng. Với quy luật đào thải khắc nghiệt, các HLV luôn phải vò đầu bứt tóc nghĩ ra những đấu pháp mới, những công thức mới để chiến thắng và quan trọng là giữ được cái ghế của mình. Chưa kể với công nghệ thông tin bùng nổ hiện nay, với những phần mềm thống kê, quản lý tiên tiến thì không khó để nắm được lối chơi của đối thủ. Do đó chiến thuật hiện đại đến đâu cũng sớm bị bắt bài. Và cách chơi pressing đang “mốt” hiện nay không nằm ngoài quy luật này. Vì thế người ta đang sinh ra “pressing kiểu mới” mà ở đó sẽ có một nhân vật trung tâm làm chìa khóa lối chơi.
Sau thắng lợi thuyết phục trước Tottenham, Liverpool đang tiếp tục củng cố danh nghĩa của một đội bóng mang trong mình hình hài của huyền thoại Robin Hood ngày...
Vẫn là pressing nhưng khi có sự góp mặt của một “siêu nhân” ở khu vực giữa sân thì hiệu quả sẽ cao hơn hẳn. Trường hợp của Kante thì đã quá nổi tiếng, hiện nay đang có Leipzig đang là mưa làm gió tại Bundesliga với “người không phổi” Keita. Gegenpressing của Liverpool đang sống nhờ hơi thở của Mane. Điểm chung của những cầu thủ này là thể lực vô tận, chạy liên tục và tốc độ cực tốt. Nó không khác gì một “pít tông” để đẩy hẳn hệ thống lối chơi của toàn đội lên.
| Kante mà Mane đang là những phát kiến chiến thuật mới |
Đầu tiên nói về Kante, người được coi là khai sinh về cách vận hành này ở Leicester. Thật ra Ranieri không phải người sáng tạo ra mà là “cóp nhặt” và phát triển từ những trường hợp của Makelele và nhất là Toure. Đó không hẳn là vị trí mỏ neo, box-to-box mà chính xác hơn là một Libero. Khi còn khoác áo “Bầy cáo”, tiền vệ người Pháp gần như được di chuyển đến mọi vị trí trên sân. Thường là từ vòng tròn giữa sân đến trước 2 vòng cấm địa. Khi đội nhà phòng ngự, Kante sẽ là người đầu tiên áp sát những pha mở bóng của đối thủ. Khi đội nhà bị phản công, Kante cũng là người đầu tiên lao vào cướp bóng. Khác biệt nằm ở tư duy bởi anh bắt đầu di chuyển từ thời điểm đường chuyền bắt đầu diễn ra. Khi cầu thủ đội bạn nhận được bóng cũng là lúc Kante có mặt ở điểm nóng, thậm chí là trước đối thủ.
Cựu danh thủ Thierry Henry ủng hộ tiền vệ NGolo Kante giành giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp Anh (PFA).
Sự khác biệt này giúp Leicester cực kỳ chủ động trong tấn công, phòng ngự hay phản công. Cách giành bóng hoặc gây áp sát của Kante gần như sẽ phá vỡ ý đồ lối chơi của đội bạn. Thường thì khi tiền vệ này giành được bóng, Bầy cáo sẽ có cơ hội rất ngon ăn để phản công. Vardy, Mahrez tỏa sáng ở mùa giải trước phần lớn phục thuộc yếu tố này. Bây giờ ở Chelsea, gánh nặng của Kante được chia sẻ hơn nhưng về cơ bản anh vẫn là chìa khóa trong lối chơi của Conte. Thành tích hay khả năng phòng ngự chắc chắn của The Blues được cải thiện đáng kể so với thời Mourinho là minh chứng. Mà nên nhớ trước đó ở Stamford Bridge, những Cahill, Luiz, Azpilicueta được coi là thảm họa chứ không phải hàng thủ xuất sắc bậc nhất châu Âu như lúc này.
| Khu vực hoạt động rất rộng của Kante phá vỡ hệ thống pressing đối phương |
Người được coi là “Kante của Bundesliga” là Keita cũng là một trường hợp thú vị. So với người đồng nghiệp, tiền vệ người Guinea cũng hoạt động rộng và bao quát tương tự. Nhưng về cơ bản cầu thủ của Leipzig phải tham gia tấn công nhiều hơn. Thành công của đội bóng bang Saxony, nước Đức đang được ví không khác gì Leicester ở mùa giải trước bởi trong tay HLV Hasenhüttl toàn cầu thủ vô danh. Mà đá pressing ở Bundesliga giống như lao đầu vào tường. Tuy nhiên đội bóng non trẻ này đang rất thành công nhờ “bệ phóng” Keita. Cựu cầu thủ Salzburg giống như một máy chạy ở trên sân của Leipzig. Tốc độ tuyệt vời của số 8 là chìa khóa giúp anh hoàn thành quá tốt nhiệm vụ pressing của mình. Không chỉ áp sát, cướp bóng như Kante mà khi tấn công, Keita xộc thẳng vào vòng cấm đối thủ như một cơn lốc. Dù anh có bóng hay không thì cũng khiến hàng thủ đối phương lúng túng, đó là ý đồ của Leipzig để giúp những mũi công còn lại có khoảng trống bắn phá.
| Keita xuất phát như một tiền vệ trái nhưng sức ảnh hưởng lên toàn đội |
Trường hợp điển hình cuối cùng và mới nhất là Mane của Liverpool. Juergen Klopp đã phát minh thêm một công thức mới trong cách chơi đang thịnh hành hiện nay. Vì các đội đã quá hiểu cách đá pressing nên vị thuyền trưởng người Đức dùng “nhát kiếm” trực diện vào hàng thủ đối phương. Mane là một tiền đạo ở Anfield nhưng cách hoạt động của anh thì tương tự Kante. Nhưng thay vì ở giữa sân thì khu vực chính của Mane là khoảng 1/3 phần sân đối thủ. Cách gây sức ép đầy tốc độ của tuyển thủ Senegal sẽ khiến tất cả các hậu vệ, thủ môn hoặc tiền vệ trung tâm đối phương lúng túng. Mà một khi các vị trí này mất bóng thì khả năng thua bàn là rất cao.
| Mane là khác biệt lớn trong lối chơi của Liverpool |
Mane là một tiền đạo nhưng vai trò của anh hiện nay trong lối chơi của Liverpool thậm chí quan trọng hơn cả Kante với Leicester mùa trước. Không nói đâu xa, khi anh về thi đấu tại CAN 2017 cho ĐTQG, The Kop chỉ toàn hòa và thua. Đáng nói là những đối thủ khiến Lữ đoàn đỏ bại tại toàn thuộc diện “tí hon” như Swansea City, Hull City, Southampton, Wolverhampton. Khi anh trở lại thì như đã biết, Liverpool vừa đánh bại Tottenham. Trong cả 2 bàn thắng, một lần Mane dùng tốc độ vượt mặt Davies, một lần đích thân cướp bóng trong chân Dier. Đó chính là thứ Gegenpressing mà Klopp muốn thấy.
Chính tiền vệ Sadio Mane là người khiến Liverpool rơi vào khủng hoảng và cũng chính anh kéo The Kop ra khỏi vũng lầy.
Kante, Mane hay Keita có vị trí và nhiệm vụ khác nhau nhưng về cơ bản họ có tố nhất gần như tương tự. Đó là thể lực dồi dào, tốc độ tuyệt vời và di chuyển năng nổ. Đây là vũ khí tạo ra sức bùng nổ cho lối chơi pressing cách tân mà Leicester (mùa trước), Chelsea, Liverpool và Leipzig đang rất thành công. Rất có thể đây sẽ là xu hướng mà rất nhiều đội bóng sẽ áp dụng trong thời gian tới đây.
Doãn Công (Theo Thể Thao Việt Nam)