Lựa chọn nào cho bóng đá Việt Nam trước xu thế nhập tịch?

Bóng đá Việt Nam không (thể) đứng ngoài vòng xoáy nhập tịch

ĐT Việt Nam đã có thắng lợi đầy vất vả trước đội bị đánh giá thấp hơn rất nhiều là Nepal dù được chơi trên sân nhà và có lợi thế về quân số. Một trận thắng nhưng mở ra rất nhiều tâm tư cho cả người hâm mộ lẫn những người làm chuyên môn như HLV Kim Sang Sik.

Một lần nữa, bài toán nguồn lực cầu thủ được đặt ra và giữa những phương án, nhập tịch dường như trở thành con đường đi tắt đón đầu. Malaysia, Indonesia mới đây, hay kể cả Singapore cách đây hai thập kỷ đều thành công với lựa chọn này.

Chứng kiến sự tiến bộ từ các đối thủ trong khu vực, người hâm mộ Việt Nam không khỏi “nóng ruột”. Nhất là khi dàn trụ cột của đội nhà đã cho xuống phong độ đáng kể. Tất nhiên, bóng đá Việt Nam không và không thể đứng ngoài vòng xoáy này và thực tế, Liên đoàn bóng đá Việt Nam đã làm những gì tốt nhất có thể.

Thông thường, sẽ có hai trường hợp nhập tịch một cầu thủ. Một là nhập quốc tịch với cầu thủ có dòng máu Việt Nam. Hai là nhập tịch với cầu thủ không có gốc gác Việt Nam nhưng đã đạt yêu cầu về thời gian lưu trú, cũng như thi đấu trong nước (đủ 5 năm) theo quy định từ FIFA.

Trong lịch sử, bóng đá Việt Nam đã có những cầu thủ nhập tịch theo cả hai con đường này. Đặng Văn Lâm hay Nguyễn Filip đang cạnh tranh suất bắt chính trên tuyển. Cùng với đó là một Nguyễn Xuân Son đang đếm ngược ngày trở lại sân cỏ sau chấn thương.

Ở trận đấu mới đây trước Nepal, một cầu thủ nhập tịch khác là Cao Pendant Quang Vinh cũng ra sân thi đấu. Cùng thời điểm, U23 Việt Nam triệu tập không ít Việt kiều, như Trần Thành Trung, Viktor Lê, Vadim Nguyễn…Nói vậy để thấy, không có chuyện Liên đoàn bóng đá Việt Nam VFF “đứng ngoài” vòng xoáy nhập tịch.

Trái lại, VFF rất cởi mở trước xu thế tất yếu này. Bởi bên cạnh việc cải thiện màn trình diễn trên sân cỏ, việc nhập tịch cầu thủ cũng tạo ra động lực để các nội binh phải chiến đấu hết mình. Hai yếu tố này được kỳ vọng sẽ tạo ra khác biệt trong bối cảnh ĐT Việt Nam đang không có được phong độ cao nhất như hiện tại.

Với phần đông đại chúng, nói về chuyện nhập tịch cầu thủ không khó. Nhưng dưới góc độ của những nhà quản lý, đây là vấn đề không dễ giải quyết khi đòi hỏi tính toán kỹ càng ở nhiều góc độ, không đơn thuần là thể thao.

Con đường nào cho bóng đá Việt Nam?

Người hâm mộ, không nên vì sự tiến bộ nhanh chóng nhờ dàn sao nhập tịch của Indonesia mà rơi vào trạng thái lo sợ bị bỏ lỡ (FOMO) và rồi đòi hỏi đội tuyển nhập tịch ồ ạt. Cũng không thể vì án phạt dành cho Malaysia mà phủ định ý tưởng nhập tịch cầu thủ cho ĐT Việt Nam. Bởi điều này có thể giải quyết thông qua việc rà soát tư cách thi đấu theo đúng quy định từ FIFA.

Cùng với đó, phải thẳng thắn nhìn nhận rằng không phải cứ nhập tịch là sẽ giúp đội bóng chơi tốt lên. Không ít cầu thủ nhập tịch nhưng năng lực thua cả cầu thủ nội và kể cả một tập thể với 11 cầu thủ (nhập tịch) giỏi cũng không đảm bảo cho thành công ngay tức khắc.

Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn chia sẻ về việc nhập tịch cầu thủ của ĐT như sau: "Chúng tôi đã phân tích rất nhiều nền bóng đá khác, kể cả những quốc gia từng đi trước trong chính sách nhập tịch và nhìn nhận rõ hệ quả của nó. Nếu không có hướng đi đúng, ĐT có thể mạnh lên trong một thời điểm, nhưng hệ thống bóng đá trong nước chắc chắn sẽ yếu đi”.

Nhập tịch, hay bất cứ chính sách nào khác, đều tồn tại những mặt được và mất. Nếu cân đối khéo léo số cầu thủ “ngoại binh” trong đội hình, sức mạnh của ĐT Việt Nam sẽ được cải thiện, đồng thời kích thích tinh thần cạnh tranh từ các “nội binh”.

Nhưng ngược trở lại, một tập thể ĐT Việt Nam với quá nhiều cầu thủ nhập tịch sẽ gây ra tác dụng phụ, vô tình triệt tiêu ý chí chiến đấu của cầu thủ nội. Đây chính là bài toán mà Indonesia đang phải đối diện sau khi thay máu lực lượng ồ ạt thời gian qua.

Quan trọng hơn, gốc rễ cho thành công bền vững của một đội tuyển, một nền bóng đá phải nằm ở việc đào tạo trẻ và nâng tầm cầu thủ nội. Nếu chỉ chạy theo xu thế, rất dễ gây ra những đứt gãy, những khoảng trống trong việc xây dựng nền tảng cho ĐTQG.

Bóng đá Việt Nam đang nắm trong tay lứa cầu thủ trẻ tiềm năng với ba chức vô địch khu vực liên tiếp. Đây là cơ sở để người hâm mộ kỳ vọng vào một tập thể giàu sức cạnh tranh trong tương lai. Muốn làm được như vậy, điều cấp thiết nhất là tạo sân chơi cho cầu thủ trẻ cũng như nâng tầm V.League để phát huy tối đa tiềm năng mà lứa trẻ này sở hữu. Rồi chính từ nền tảng ấy, mới có thể tính tới việc bổ sung sức mạnh từ lực lượng nhập tịch và mơ về những điều lớn lao hơn.

Trước thềm đợt hội quân tháng 10, HLV Kim Sang Sik đã tiết lộ ông mới chỉ “nhắm” thêm hai cái tên - là Janclesio và Geovane Magno trong số rất nhiều Việt kiều, nhập tịch ở V.League cho ĐT Việt Nam. Trong điều kiện lý tưởng, ĐT Việt Nam có thể ra quân với khoảng 5 vị trí dành cho các cầu thủ nhập tịch, trải đều ở cả ba tuyến. Khi ấy, ĐT Việt Nam vừa được cải thiện sức mạnh nhưng vẫn đảm bảo tính "cân bằng" cần thiết.

Tựu chung lại, nhập tịch cầu thủ một cách có định hướng, có kế hoạch là một trong những cách nâng tầm đội tuyển đang sẵn có một nền tảng tốt, chứ không phải giải pháp cho mọi vấn đề. Nếu bỏ qua việc phát triển cầu thủ bản địa để chăm chăm chiêu tài “ngoại binh”, chẳng mấy chốc đội bóng ấy sẽ sụp đổ dưới sức nặng của chính mình.