Việc U20 Việt Nam không thể giành điểm trên sân nhà tại vòng loại U20 châu Á 2027, đồng thời mất quyền tham dự vòng loại U20 châu Á 2029, là kết quả gây thất vọng trong bối cảnh ĐTQG, U23 và U17 Việt Nam thời gian qua liên tục tạo dấu ấn trên trường quốc tế và thế giới.
Chuyên gia Đoàn Minh Xương nhận định: “Thất bại của U20 Việt Nam vừa qua cũng là kinh nghiệm để những nhà quản lý nhìn lại công tác đào tạo, có sự chuẩn bị và định hướng tốt hơn cho tương lai bóng đá nước nhà”.
Ông Xương chỉ thẳng vào vấn đề khác biệt về lực lượng giữa các thế hệ khiến việc duy trì tính ổn định ở các tuyến trẻ là điều không dễ dàng. Mỗi năm, nhân sự thay đổi, trình độ giữa các lứa cũng khác nhau, trong khi yêu cầu từ người hâm mộ ngày càng cao sau những thành công liên tiếp của các ĐTQG.
Trong khi đó, U20 Việt Nam cũng gặp bất lợi khi rơi vào bảng đấu có Iran và CHDCND Triều Tiên, những nền bóng đá mạnh của châu Á. Đặc biệt, CHDCND Triều Tiên sở hữu lực lượng từng dự U17 World Cup 2025, khiến khoảng cách về kinh nghiệm và trình độ trở thành thử thách lớn đối với đội chủ nhà.
Bên cạnh đối thủ mạnh, sự chuẩn bị của U20 Việt Nam cũng chưa đạt trạng thái tốt nhất. Thầy trò HLV Yutaka Ikeuchi không có đầy đủ lực lượng chủ chốt trong toàn bộ thời gian tập trung do vướng lịch thi đấu tại CLB. Khi những phương án tốt nhất không thể hội quân xuyên suốt, hạn chế về chiều sâu lập tức bộc lộ.
U20 Việt Nam thất bại nặng nề tại vòng loại U20 châu Á 2027 |
Đây mới là vấn đề đáng quan tâm hơn sau thất bại của U20 Việt Nam: nguồn cung cầu thủ trẻ chất lượng đang quá tập trung vào một số ít trung tâm đào tạo.
Danh sách U20 Việt Nam thời gian qua cho thấy phần lớn cầu thủ nòng cốt đến từ những địa chỉ quen thuộc như PVF, Hà Nội FC và Thể Công Viettel. Đây cũng là các trung tâm đóng góp lực lượng đáng kể cho U17 Việt Nam vô địch U16 Đông Nam Á 2025 và đoạt vé dự U17 World Cup.
Việc một số “lò” đào tạo phải cung cấp cầu thủ cho nhiều cấp độ đội tuyển và CLB cho thấy bóng đá trẻ Việt Nam đang phụ thuộc khá lớn vào một nhóm nguồn nhân lực hạn hẹp. Khi những cầu thủ chủ chốt không thể tập trung hoặc lứa cầu thủ không đạt chất lượng như kỳ vọng, khoảng trống lập tức xuất hiện.
Trong khi đó, các trung tâm đào tạo trẻ từng có vai trò quan trọng ở miền Trung và miền Nam như Đà Nẵng, Bình Định, Khánh Hòa, Đồng Tháp, TP HCM hay An Giang không còn duy trì được khả năng cung cấp nguồn cầu thủ dồi dào cho các CLB chuyên nghiệp và đội tuyển như trước.
Khoảng trống ấy còn liên quan đến môi trường thi đấu. Cầu thủ trẻ muốn phát triển không thể chỉ dựa vào những giải đấu U19, U21 diễn ra trong thời gian ngắn. Việc được thi đấu thường xuyên ở môi trường chuyên nghiệp, đối đầu với những cầu thủ giàu kinh nghiệm, mới giúp họ tích lũy bản lĩnh và nâng cao tốc độ phát triển.
Điểm sáng từ trung vệ Nguyễn Quốc Khánh không thể "cứu" U20 Việt Nam |
Chính vì vậy, thất bại của U20 Việt Nam nên được xem như cảnh báo về chiều sâu của hệ thống đào tạo, thay vì chỉ là thất bại của đội bóng.
Thực tế, bóng đá trẻ Việt Nam từng nhiều lần trải qua những chu kỳ thất thường. Sau thành công của lứa U19 năm 2016 với tấm vé dự U20 World Cup, các thế hệ kế tiếp không duy trì được thành tích tương tự. Từ năm 2016 đến nay, bóng đá trẻ Việt Nam có nhiều lần dừng bước ở vòng bảng các giải khu vực và châu lục.
Dù vậy, điều đó không đồng nghĩa mỗi thất bại đều dẫn tới khủng hoảng. Nhiều cầu thủ trưởng thành từ những lứa U19, U20 giai đoạn 2016-2023 hiện vẫn là lực lượng quan trọng của các ĐTQG. Vấn đề nằm ở khả năng tạo ra nguồn kế thừa liên tục. Một nền bóng đá có chiều sâu cần nhiều trung tâm đào tạo đủ sức hoạt động hiệu quả, hệ thống thi đấu trẻ dày hơn và con đường chuyển tiếp rõ ràng từ bóng đá trẻ sang chuyên nghiệp.