ĐT nữ Việt Nam: Dừng bước để tiếp tục tiến lên

Liệu ĐT nữ Việt Nam đã sẵn sàng đi World Cup?

Tại Asian Cup nữ năm nay, ĐT nữ Việt Nam dẫn đầu ở hai chỉ số. Đáng tiếc thay, đó không phải là chỉ số về chuyên môn, mà là về số tuổi. HLV Mai Đức Chung, 74 tuổi - là HLV lớn tuổi nhất, dẫn dắt tập thể với độ tuổi trung bình cao nhất: 27,8 tuổi. 

Không khó để nhận ra dàn trụ cột của ĐT nữ Việt Nam suốt những năm qua giờ đã chịu nhiều tác động từ tuổi tác. Trong khi đó, thế hệ kế cận, dù được kỳ vọng rất nhiều, nhưng vẫn không, hoặc chưa thể thế chỗ mà các đàn chị để lại. Bước vào giải đấu, các cô gái Việt Nam cũng để lại không ít nỗi lo và rồi việc bị loại giống như một lẽ tất yếu.

Ngay sau vòng đấu đầu tiên, ĐT nữ Việt Nam đã rơi vào thế phải “chọn nhánh”. Việc vừa phải đá, vừa phải nghe ngóng vô tình tạo nên không ít áp lực cho những đôi chân đã đủ nặng nề của Huỳnh Như và đồng đội. Giả sử, theo một viễn cảnh mơ mộng nhất, ĐT nữ Việt Nam bằng cách nào đó lọt vào World Cup như những gì diễn ra 4 năm trước, liệu tập thể ĐT Việt Nam này sẽ cạnh tranh thế nào ở giải đấu tại Brazil năm sau?

Liệu rằng, nếu kịch bản ấy thật sự xảy ra, ĐT nữ Việt Nam sẽ tiếp tục mang tới Brazil đội hình với chiều cao thấp bậc nhất giải đấu. Trên băng ghế chỉ đạo, HLV Mai Đức Chung sẽ phá sâu kỷ lục về số tuổi của chính mình. Và rồi viễn cảnh thua lấm lưng trắng bụng như ở mùa hè 2023 là điều khó có thể tránh khỏi!

Tất cả những điều trên nói lên điều gì? Phải chăng, sau World Cup nữ 2023, ĐT nữ Việt Nam thực tế…chẳng tiến bộ gì! Vẫn những trụ cột ấy, nhưng nhiều tuổi hơn, nặng nề hơn. Những sao trẻ từng rất được kỳ vọng ở ba năm trước, sau cùng không thể vươn tầm như mong đợi. Và rồi các bên liên quan vẫn loay hoay tìm lời giải cho bài toán ai sẽ thay thế HLV Mai Đức Chung ở đội nhà.

Suất đi World Cup thường được nhắc đến như một cú hích cho bóng đá nữ (giống như chức vô địch ASEAN Cup hay huy chương giải U23 của bóng đá nam). Sau khi dự World Cup nữ 2023, người hâm mộ hy vọng đội tuyển sẽ ngày một hoàn thiện, để tăng tính cạnh tranh từ vòng loại, để những lần dự World Cup sẽ không còn là dịp “giao lưu học hỏi”, để những trận đấu ở sân chơi này sẽ khép lại với cách biệt được thu nhỏ dần.

Nói vậy không có nghĩa là phủ nhận đóng góp, công sức của cả đội. Ai cũng hiểu các tuyển thủ đều đã chơi hết sức mình trên sân. Sau cùng, năng lực của cả đội cũng chỉ được đến mức đó, cầu thủ muốn cố thêm cũng khó.

Các nữ cầu thủ đến Australia cùng hành trang là hai giải quốc nội, đá theo thể thức vòng chung kết với đúng 6 đội mỗi giải. Chừng đó trải nghiệm "chuyên nghiệp" là quá ít ỏi để những cô gái Việt Nam có thể cạnh tranh với đối thủ vượt trội từ thể hình thể lực, cho tới trải nghiệm thi đấu.

Dừng lại để tiến xa hơn

Sau khi ĐT nữ Việt Nam thua Nhật Bản 0-4, bình luận viên Huỳnh Sang của HTV nhận xét rằng việc dừng bước sớm ở Asian Cup năm nay lại hay hơn là khi cả đội được dự World Cup. Bởi một suất tại Brazil năm sau, về bản chất, không thể giải quyết được căn cốt vấn đề mà ĐT nữ Việt Nam phải đối mặt, càng không giúp đội nhà tiến bộ.

Nhìn rộng hơn, đây không phải vấn đề riêng với bóng đá nữ, càng không phải câu chuyện mới. Nhìn sang bóng đá nam, nơi mà sức hút lớn hơn, tài trợ nhiều hơn và hiệu ứng tốt hơn vẫn đang phải chật vật với câu chuyện tự nuôi lấy mình. Bóng đá nam còn gặp khó, vậy bóng đá nữ vất vả e cũng là dễ hiểu!

VFF cũng đã làm hết sức có thể để cải thiện sức cạnh tranh cho đội tuyển. Các đội trẻ như U17, U20 nữ đều được đi tập huấn, giao hữu, được cạnh tranh ở các giải trẻ. Đã có không ít cái tên trẻ được trao cơ hội ở đội tuyển. Nhưng hành trình từ cầu thủ trẻ tới cầu thủ chuyên nghiệp luôn rất dài và gian nan.

Bên cạnh đó, việc cải thiện tầm vóc đội tuyển không đơn thuần là “tầm vóc” về vị thế đội bóng. Bản thân các cầu thủ, cũng cần một vóc dáng tốt hơn để có thể cạnh tranh với các đối thủ trong lẫn ngoài khu vực. Tiếc thay, thể hình, thể lực cầu thủ không phải chuyện có thể cải thiện trong một sớm một chiều.

Như tại Asian Cup nữ năm nay, ĐT Việt Nam với chiều cao trung bình 160,5cm thấp hơn mức chiều cao trung bình toàn giải khoảng 3cm. Nếu so với Trung Quốc - đội có chiều cao trung bình tốt nhất giải, chênh lệch về chiều cao là xấp xỉ 10cm.

10cm trong thể thao là con số không dễ bắt kịp, là một khoảng cách cần tới nhiều thế hệ mới có thể cân bằng. Khác với năng lực chuyên môn thuần túy, chiều cao hay thể hình không phải thứ có thể nâng cao thông qua luyện tập. Một lứa cầu thủ với thể hình đẹp là kết quả của một quá trình dài hơi, bắt đầu từ sàng lọc, tuyển chọn rồi đào tạo. 

Muốn đi nhanh, ĐT nữ Việt Nam chỉ có phương án duy nhất: nhập tịch. Tuy vậy, khai thác nguồn lực Việt kiều là điều mà ngay cả với bóng đá nam còn khó, nói gì bóng đá nữ. Những trường hợp như của Chelsea Lien Le, hay Ashley Tram Anh từng để lại nhiều kỳ vọng, để rồi bị lãng quên như chưa bao giờ được nhắc tới.

Nói vậy để thấy kỳ tích, như việc được dự World Cup 2023, là tổng hòa của rất nhiều điều kiện từ chủ quan tới khách quan. ĐT nữ Việt Nam cũng phải tích lũy tới một ngưỡng nhất định mới giành vé tới với sân chơi này. Cho nên, việc lỡ cơ hội ở kỳ World Cup năm sau, cũng chẳng phải điều gì quá đáng tiếc. Bởi đơn giản, trình độ ta chưa ở đó!

Ngay cả việc không thể dự World Cup 2027 lại mang tới những giá trị riêng. HLV Mai Đức Chung có lẽ sẽ không phải “cố nốt một kỳ nữa” ở tuổi quá thất thập. Dàn trụ cột của đội tuyển cũng yên lòng để nói lời chia tay màu áo đỏ sao vàng sau bao tháng năm cống hiến vô cùng tận tụy.

Dàn sao trẻ cũng sẽ có cơ hội thử lửa ở đấu trường vừa sức hơn và từng bước, thay thế dần đàn chị trên tuyển. Nói cách khác, ĐT nữ Việt Nam sẽ được trao một “quãng nghỉ” thật sự để nghiêm túc đánh giá lại mình, làm mới mình.

Đội bóng nào rồi cũng sẽ trải qua giai đoạn chuyển giao thế hệ. Bước tới giai đoạn này, nền tảng nội tại sẽ quyết định quãng chuyển giao sẽ trôi qua êm đềm, hay dữ dội tới mức đội bóng không thể trở về với đỉnh cao mình từng đạt được.