Đào tạo bóng đá trẻ: Chiều cao là ưu tiên hàng đầu

• U21 HAGL gặp đội dự World Cup ngay trong trận mở màn U21 Quốc tế 2015
• Sau 4 ngày đi Nhật, Công Phượng vẫn chưa ký hợp đồng với Mito Hollyhock
• Công Phượng tiết lộ nhiều đồng đội ở HAGL có thể thi đấu tại J-League

Mô hình HAGL JMG tưởng như hoàn hảo nhưng đang khóc dở mếu dở vì chiều cao khiêm tốn. Vì thế có lẽ đã đến lúc cần xem lại quy chuẩn đào tạo trẻ để vực dậy bóng đá Việt Nam.

Vậy là 2 khóa đầu tiên của HAGL JMG đã hoàn thành khóa học sau 7 năm rèn rũa. Thế nhưng giấc mộng về một thế hệ cầu thủ làm thay đổi bóng đá Việt Nam đã phá sản ngay khi lứa Tuấn Anh, Công Phượng, Xuân Trường lên chơi tại V-League. Lỗ hổng quá lớn về thể hình, thể lực khiến cho các học viện của JMG chẳng thể hiện được những tố chất kỹ thuật của mình. Thậm chí mọi thứ còn thảm hại tới mức đội bóng phố Núi đang có ý định thanh lý tới gần 30 cầu thủ không đạt yêu cầu. Lý do thì rất nhiều nhưng chủ yếu là do thể hình quá hạn chế không thể thích nghi được môi trường bóng đá đỉnh cao. Những cầu thủ tài năng nhất được đá tại V-League 2015 ở đội 1 cũng gần như mất hút. Trong khi những cầu thủ ở lớp năng khiếu cũng thi đấu bết bát ở CLB Phú Yên tại giải Hạng Nhất. Vậy là đã rõ, không phải vì HAGL bị đánh hội đồng hay bị dìm hàng tại V-League 2015 mà đơn giản chất lượng cầu thủ HAGL JMG đào tạo ra thiếu yếu tố quan trọng nhất là thể hình, dẫn tới thể lực kém và khả năng tranh chấp tay đôi gần như bằng 0.

Chẳng nói đâu xa, những cầu thủ từng được HLV Graechen và HAGL kỳ vọng như Ksor Úc, Nguyễn Lam, Thanh Sơn, Hoàng Nam, Minh Vương, Tiến Hoài đứng trước tương lai mù mịt vì chiều cao vào khoảng 1m60. Thậm chí ngay cả Đông Triều, 1 trong 4 cầu thủ xuất sắc nhất HAGL JMG cũng chỉ cao 1m70, con số quá khiêm tốn với 1 trung vệ. Đó là lý do mà dù những “gà cưng” của bầu Đức có kỹ thuật cá nhân rất tốt nhưng gần như chỉ là con số 0 khi bước vào những trận cầu đỉnh cao. Nói đi nói lại thì bóng đá vẫn là môn thể thao mang tính đối kháng. Trước khi thể hiện kỹ thuật thì anh phải có bóng, mà muốn có bóng thì phải tranh chấp tay đôi tốt. Khi có bóng thì phải có tốc độ, sức rướn thì mới phát huy được kỹ thuật để vượt qua hậu vệ đối phương. Nói chung, kỹ thuật chỉ là phương tiện còn muốn trở thành cầu thủ giỏi thì phải có nền tảng quan trọng là thể hình, thể lực vượt trội để vận dụng kỹ thuật ấy.

Trong lúc HAGL JMG cho thấy rõ sự hạn chế thì Hà Nội T&T nổi lên thống trị ở giải U21 Quốc gia 2015 với chức vô địch ấn tượng. Cách đào tạo cầu thủ của đại diện thủ đô tất nhiên là không thể hiện đại và bài bản như HAGL, thế nhưng T&T lại đạt được sự hiệu quả nhờ những kinh nghiệm thực tế. Tầng lớp HLV trẻ của Hà Nội T&T hiện nay là những Minh Đức, Tiến Anh, Đức Thắng, Sỹ Sơn, trước đó là Triệu Quang Hà, Hữu Thắng. Tiêu chí hàng đầu của đội bóng thủ đô khi đào tạo trẻ là ưu tiên những cầu thủ có khả năng phát triển về chiều cao tốt. Mà như HLV U21 Việt Nam là Phạm Minh Đức thì phải biết cách nhìn bàn chân dài, ống chân thon, không có bắp thì sẽ phát triển chiều cao về sau. Đó là lý do mà lứa U21 Hà Nội T&T hiện nay hầu hết đều có chiều cao vượt trội so với phần còn lại, dù ở khâu tuyển đầu vào cũng ở lứa tuổi 12, 13 như nhiều đội bóng khác.

Những HLV đào tạo trẻ của Hà Nội T&T đều có điểm chung từng đã trải qua sự nghiệp cầu thủ. Họ đã từng nhiều lần nếm trải cảm giác bất lực nhìn đội nhà bại trận vì thua kém về thể hình, thể lực dù trình độ không hơn chúng ta. Chẳng nói đâu xa, NHM bóng đá Việt Nam từng “xé lòng” vì thất bại trong trận chung kết Tiger Cup 1998 trên sân nhà. Cái lưng của anh chàng vụng về Sasi Kumar đã cướp đi giấc mơ vàng của đội bóng áo đỏ. Thế nhưng may mắn không tự nhiên mà đến với người Singapore. Với chiều cao 1m93 thì Sasi Kumar quá dễ dàng đánh bại thủ môn Trần Tiến Anh với chiều cao nhỉnh hơn 1m70 đôi chút. Câu hỏi ngược lại, nếu hôm đó không phải Tiến Anh mà là 1 thủ môn cao 1m80 trở lên thì mọi chuyện đã khác.

Trong bối cảnh mà HAGL của bầu Đức và rất đông NHM mơ mộng về lối đá kỹ thuật, ban ngắn thì chúng ta quên mất rằng bản chất của bóng đá là môn thể thao đối kháng, sức mạnh vẫn là quan trọng nhất. Kỹ thuật, chiến thuật dù có giỏi đến mấy mà thể hình, thể lực hạn chế thì cũng trở nên vô nghĩa. Vì thế JMG và các lò đào tạo trẻ phải rút kinh nghiệm của lứa Công Phượng, Tuấn Anh, Xuân Trường dù có kỹ thuật rất cao nhưng lại không hiệu quả ở các giải đấu khốc liệt. Bên cạnh đào tạo các kỹ năng cơ bản thì cần phải ưu tiên vấn đề thể hình, thể lực ngay từ khâu tuyển chọn đầu vào. Chỉ có như vậy thì công tác đào tạo trẻ mới thật sự tỏ ra hiệu quả và trở thành nền tảng thúc đẩy sự phát triển của môn thể thao vua nước nhà.

Doãn Công