Bóng đá Việt Nam: Kỷ luật trước rồi hãy bàn đến tấn công

Bóng đá Việt Nam đang trong bước chuyển mình mạnh mẽ, đặc biệt là về mặt lối chơi đang được chia thành 2 trường phái hết sức rõ rệt.

ĐT Việt Nam đang đi theo lối chơi tấn công, kiểm soát bóng khá đẹp mắt, U19 năm 2014 thậm chí còn chơi thứ bóng đá phóng khoáng không cần tính toán. Nhưng bên cạnh đó, U19 Việt Nam hiện nay lại đi theo hướng ngược lại, một lối chơi thiên về phòng ngự. Kết quả, ĐTQG đang chơi tốt dưới thời Hữu Thắng nhưng nói thẳng ra là không có cơ hội vượt qua Thái Lan. Lứa U19 năm 2014 luôn gục ngã ở các giải đấu chính như giải U19 Đông Nam Á và nhất là VCK U19 châu Á. Còn U19 Việt Nam hiện nay, không có ngôi sao, không ồn ào, không được tung hô nhưng lại lần đầu đưa chúng ta tới World Cup ở sân chơi 11 người.

Lúc này, vẫn có không ít ý kiến tranh cãi xem các ĐTQG sẽ đi theo hướng tấn công của U19 năm 2014, của Hữu Thắng hay chơi phòng ngự như của HLV Hoàng Anh Tuấn. Thật ra, tấn công hay phòng ngự là đấu pháp của HLV tùy vào đối thủ cụ thể. Tức là gặp những đối thủ yếu như Lào, Campuchia, Brunei, Đông Timor thì muốn đá phòng ngự cũng không được. Những đội bóng tương đương như Indonesia, Malaysia, Philippines thì tùy từng thời điểm để chọn lối đá cho phù hợp, bởi nếu tấn công đối thủ cũng có khả năng giăng bẫy để phản đòn. Còn gặp những đối thủ như Thái Lan, cao hơn là Iran, Nhật Bản hay Hàn Quốc thì có muốn tấn công cũng không được. Vì thế những kêu gọi theo kiểu cứ ào lên tấn công với mọi đối thủ, không cần toan tính, không quan trọng thắng thua chỉ là câu chuyện theo kiểu “trà dư tửu hậu” hoặc của những người là con số 0 về bóng đá.

Trước đây, Trưởng bộ môn bóng đá của Tổng cục TDTT là ông Mai Đức Chung luôn khẳng định lối chơi phòng ngự phản công và sơ đồ 4-5-1 là phù hợp nhất với bóng đá Việt Nam. Điều này đúc rút từ 20 năm lăn lội từ đội tuyển Nam, Nữ đến các đội tuyển trẻ cũng như tại V-League của HLV gạo cội này. Không bàn về sơ đồ 4-5-1 bởi chiến thuật thay đổi liên tục và mỗi HLV có cách vận hành khác nhau. Nhưng phòng ngự phản công thì đúng, đó không phải là hèn nhát, không dám tấn công mà về tư duy là biết mình biết người, thận trọng trước mọi đối thủ trước khi tung ra những điểm mạnh của mình.

Khi mà những người yêu thích bóng đá tấn công bắt đầu nói ra những lý lẽ của mình, thậm chí cả lãnh đạo VFF (vốn chỉ là doanh nhân) cũng ủng hộ lối chơi này thì U19 Việt Nam năm 2014 và ĐT Việt Nam hiện nay đang đi theo lối chơi tấn công. Về bề ngoài thì nó rất “hoành tráng”, vào sân với vị thế của trên. Ở một góc độ nào đó còn là mang tính cống hiến cho những người yêu cái đẹp. Ý muốn này là chính đáng, chỉ có điều… phi thực tế. Xin nhắc lại đây là bóng đá Việt Nam! Sự nghèo nàn, nghiệp dư, tiêu cực nhiều không đếm xuể thì đừng nói đến những điều cao sang như vậy. Ép các ĐTQG đá tấn công cống hiến, thậm chí như Barca chẳng khác nào thúc giục một người ăn xin mua… ôtô.

Khi mà niềm tin và sự ảo tưởng về lối chơi tấn công lên cao thì rất may đã được U19 Việt Nam của HLV Hoàng Anh Tuấn kéo trở lại mặt đất. Đoàn quân của chiến lược gia người Khánh Hòa gần như “tay không bắt giặc” tại VCK U19 châu Á vừa qua để giành vé dự World Cup U20 thế giới. Ngay ở thời điểm này, U19 Việt Nam chưa có cầu thủ nào đạt tầm như Xuân Trường, Tuấn Anh hay Công Phượng. Điều đó không quan trọng bởi bóng đá là môn thể thao tập thể. HLV Hoàng Anh Tuấn đã tạo ra một tập thể mạnh nhờ sự đoàn kết, tính kỷ luật, khoa học trong lối chơi. Chất liệu để ông thầy 48 tuổi làm nên điều đó là lối chơi phòng ngự phản công, biết mình biết người.

Một đội hình có nhiều sao, được đầu tư lớn, chơi tấn ông nhuần nhuyễn của lứa Công Phượng thất bại lấm lưng trắng bụng ở giải châu Á. Ngược lại lứa U19 năm 2016 chẳng được đầu tư, không có cầu thủ quá giỏi, thậm chí còn bị chỉ trích nặng nề suốt hơn 1 năm qua nhưng lại làm nên chiến tích. Chưa hết, vẫn đa số thành phần U19 năm 2014 nhưng với cách chơi của HLV Hoàng Anh Tuấn vừa mới cầm hòa U22 Mexico – nền bóng đá từng vô địch Olympic London 2012. Kết luận, một đội bóng sẽ mạnh hơn rất nhiều nếu có được sự kỷ luật và khoa học trong lối chơi. Chưa bàn đến đó là phòng ngự hay tấn công.

Tóm lại, với bóng đá Việt Nam lúc này, chúng ta chưa đủ tầm để chơi bóng theo ý mình như những CLB hàng đầu thế giới. Đừng nghĩ ĐTVN hay các đội tuyển trẻ là Barca hay Real mà đòi tấn công là tấn công được. Điều cần thiết nhất với chúng ta lúc này là thứ bóng đá kỷ luật, khoa học, mang tính tập thể cao. Chỉ khi nào tư duy cầu thủ được cải thiện thì mới nên nghĩ tới những điều cao sang khác…

Doãn Công (Theo Thể Thao Việt Nam)