Phải chăng quyết tâm mua Neymar là bằng chứng cho thấy Barca không còn đặt cả tương lai và số phận vào lò La Masia như những năm qua?
1. Ngày 26/11/2012, một ngày lịch sử đối với lò đào tạo nổi tiếng nhất thế giới, La Masia. Khi Martin Montoya vào thay Dani Alves vì chấn thương ở phút 14 trong trận làm khách ở Levante tại Liga, cả 11 cầu thủ của Barca đều là sản phẩm của La Masia. Cụ thể: Thủ môn Valdes, các hậu vệ gồm Montoya, Pique, Puyol và Alba, hai tiền vệ trung tâm là Busquets và Xavi trong khi bộ tứ ở phía trên là Fabregas, Iniesta, Pedro và Messi. Barca đại thắng 4-0 hôm ấy.
Barca, La Masia, tiki-taka và chiến thắng. Đó là giấc mơ của Louis van Gaal cuối những năm 90 thế kỷ trước đã trở thành hiện thực.
5 tháng sau, 24/4/2013, lại một sự kiện lịch sử khác. Ở Allianz Arena của Bayern, Barca hứng chịu thất bại nặng nề bậc nhất ở Champions League, thua tan tác 0-4. Trừ Alves và Sanchez, 9/11 cầu thủ đá chính của Barca ở Allianz Arena đều xuất thân từ lò La Masia. Barca thua tiếp 0-3 trên sân nhà Camp Nou. Tổng tỷ số sau hai lượt trận bán kết là 0-7.
Này thì La Masia. Này thì tiki-taka. Này thì đội bóng xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá. Thảm họa. Ác mộng. Sụp đổ.
Barca đã vô địch Liga mùa này. Nhưng chức vô địch ấy đã bị che mờ bởi thảm họa Munich. Nó quá nặng nề và đau dớn. Cần phải hành động. Thay đổi là điều tất yếu.
Không có chuyện Barca từ bỏ tiki-taka, từ bỏ triết lý được kế thừa và phát triển từ thời Johan Cruyff, đến Louis van Gaal, Frank Rijkaard và đương nhiên cả Pep Guardiola. Càng không có chuyện Barca chuyển sang lối chơi bóng dài, bóng bổng dù điều này từng xảy ra khi họ bổ nhiệm Bobby Robson sau hai mùa trắng tay vào cuối triều đại Johan Cruyff.
Cũng chưa có dấu hiệu nào cho thấy Barca thay HLV Tito Vilanova, trừ khi sức khỏe của ông không cho phép.
Khi không thay đổi lối chơi và HLV thì phải thay đổi lực lượng. Họ muốn mua Neymar, thay vì tin dùng Tello từ La Masia. Họ theo đuổi Mats Hummels, thay vì đưa tài năng trẻ từ lò là Marc Bartra vào đội hình chính.
2. Lò La Masia vẫn đáng nể, vẫn được xem là số 1 thế giới hiện tại, ít nhất về mặt thương hiệu.
Nhưng không phải ai được đôn lên đội 1 là nhanh chóng trở thành Xavi, Iniesta hay Messi. Như trường hợp của Thiago và Fabregas, được nhắm cho vị trí hỗ trợ và thay thế Xavi. Rốt cuộc, giờ Barca đang nghiêm túc lắng nghe những đề nghị hỏi mua cả hai cầu thủ xuất thân từ lò La Masia này.
2, 3 năm về trước, La Masia vượt trội hẳn so với các lò đào tạo của châu Âu và thế giới. Nhưng bây giờ, họ đang gặp phải cuộc cạnh tranh cực kỳ khốc liệt khi các CLB lớn khác cực kỳ đề cao vai trò của đào tạo trẻ, mà nguyên nhân chính đến từ sự ra đời của luật công bằng tài chính. Điển hình là các CLB của Đức. Ở Anh, không chỉ có M.U và Arsenal, ngay cả Chelsea và Man City đã đầu tư rất nhiều để phát triển lò đào tạo trẻ. Trước đây, Barca có thể dễ dàng thu hút những thần đồng từ Nam Mỹ, châu Phi. Nhưng bây giờ, các cậu bé ấy có rất nhiều sự lựa chọn, đến Đức hay Anh.
Tóm lại, nguồn nhân lực từ lò đào tạo trẻ là hữu hạn, cả về số lượng lẫn chất lượng. Còn bàn thân Barca lại luôn muốn gặt hái thành công ở mọi mùa giải. Việc chiêu mộ các ngôi sao, cầu thủ đã khẳng định được mình là điều tất yếu để hiện thực hóa tham vọng to lớn.
Lịch sử bóng đá cho thấy, vài chục năm, các CLB mới sản sinh được một thế hệ xuất chúng. Sẽ là bình thường nếu sau thế hệ Xavi, Iniesta, Messi, Pique..., Barca phải đợi vài chục năm nữa.
3. Mua Neymar hay một ngôi sao lớn bất kỳ là điều cần thiết để Barca nâng cấp chất lượng đội bóng, hoặc ít nhất tạo ra sự thay đổi. Nhưng sẽ là điên rồ nếu cho rằng Barca quay lưng với lò đào tạo mà cả thế giới đều mơ ước.
Những tài năng từ lò đào tạo có thể là không đủ, cả về số lượng lẫn chất lượng. Nhưng họ vẫn là nền tảng để giúp Barca duy trì sự phát triển bền vững và ổn định.
(Theo Thể Thao Văn Hoá)