Sự thoái lui của Tito Vilanova tưởng như là một bước lùi của Barcelona, hóa ra có thể trở thành động lực kéo họ vượt qua vũng lầy này. Một kỷ nguyên chưa chấm dứt, cho đến khi chúng ta nhìn thấy thất bại nhãn tiền trong những nỗ lực thay đổi của nó.
1.Barcelona và đội tuyển TBN buộc phải thay đổi, đó là điều chắc chắn. 4 năm của Pep Guardiola là một chu kỳ thành công quá dài, đủ để bào mòn cảm hứng, khát vọng và cho đối phương quá nhiều những gợi ý cho việc giải mã lối chơi. Xavi, “trái tim” của Barca, đã 34 tuổi, trong khi Lionel Messi cũng không phải là thần thánh để lúc nào cũng đưa Barca vượt qua hiểm địa.
Chúng ta nhận thấy rằng quá trình phân tích và khắc chế Barca đã ngày càng hoàn thiện theo thời gian và đó là điều tất yếu, trong một thời đại mà bóng đá ngày càng nhận được nhiều sự hỗ trợ từ thống kê lẫn khoa học. Hãy nhớ là từ năm 2006, bằng khoa học thống kê, người Đức đã tìm ra biện pháp khắc chế Messi ở đội tuyển Argentina khá cụ thể: Các hậu vệ phải kèm người theo dạng một trên – một dưới và cự ly lý tưởng của tuyến phòng ngự để ngăn cản Messi là 8 mét.
Khắc chế Messi và đội Barcelona của anh đòi hỏi nhiều thời gian hơn, nhưng quá trình ấy chưa bao giờ đứng yên, ngay cả ở giai đoạn đỉnh cao của Barca. Inter Milan 2010 và Chelsea 2012 đã vượt qua họ bằng chiến thuật phòng ngự xe bus và lối chơi rắn. Ngay từ năm 2008, Chelsea của HLV Guus Hiddink đã cho thấy họ có thể khiến Barca lâm vào bế tắc như thế nào. Cho đến mùa trước, thì lần lượt AC Milan, PSG và cuối cùng là Bayern đã bước từng nấc đến cái đích phá giải Barca.
Quá trình ấy “lây lan” ra cấp độ đội tuyển quốc gia: Trận thua tan nát trước Brazil ở Confed Cup cho thấy lối chơi và tinh thần hiện tại phải thay đổi. Một cách triệt để.
2.Trong bối cảnh ấy, Tito Vilanova thậm chí còn là một… gánh nặng. Chúng ta cảm phục ông vì sự kiên cường, nhưng bóng đá, một môn thể thao giàu sức ép bậc nhất, đòi hỏi thể chất phi thường và ý chí kiên định. Hình ảnh Tito đứng bên đường piste, với khuôn mặt nhợt nhạt và đôi tay thậm chí run run, rất xúc động, nhưng chèo lái Barca qua những ghềnh thác hiện tại cần một con người luôn minh mẫn, mạnh mẽ và thấu đáo.
Tito hiện tại không làm được như thế. Chúng ta đã nhìn thấy ông bất lực đến thế nào trong hai lượt trận bán kết Champions League mùa trước. Bayern vô cùng mạnh mẽ, nhưng Barca hoàn toàn có thể chơi tốt hơn, nếu Tito đưa ra các quyết định sáng suốt và kịp thời, thay vì bất động trên ghế dự bị và thậm chí không tung Messi vào sân ở trận lượt về lấy một phút.
"Một tinh thần minh mẫn trong một thân thể khỏe mạnh", rõ ràng không thể thiếu một trong hai. Sự sụp đổ của Barca – Tito mùa trước không hẳn vì ông không còn hiểu Barca nữa, nhưng đứng vững trong bầu không khí đầy sức ép ấy với một khối u ung thư chưa được giải quyết triệt để là điều không thể.
3.Barca đã bắt đầu thay đổi. Vụ bán Thiago Alcantara cho chính Bayern mới đây chứng minh rằng niềm tin đặt vào các tài năng của lò La Masia đang xuống thấp. Sự tiếp nối của những “số 8”, từ Xavi đến Iniesta, rồi Fabregas, đã bị đứt đoạn ở Thiago.
Trong ba mùa qua, Barca cũng đã bán đi không ít những tài năng trưởng thành tại La Masia, như Marc Muniesa, Andreu Fontas, Jeffren Suarez. Khó có thể tưởng tượng ra được những trường hợp đặc biệt như Busquets hay Pedro cách đây 5 năm (đi thẳng từ đội B lên đội một). Mua Neymar là một sự củng cố cho niềm tin đặt vào La Masia đang mất đi, và có thể là Barca sẽ “đối xử” với anh tốt hơn Ibrahimovic, Yaya Toure, hay David Villa.
Trong một dòng chảy thay đổi rất mạnh mẽ như thế, Tito là một con ốc lỗi. Hai lần vắng mặt để điều trị ung thư trong một năm có thể làm tiêu tan một mùa giải, và ngay cả khi quay lại, thì sức khỏe của ông rõ ràng chỉ đủ dành cho gia đình, không phải cho Barca. Đội bóng xứ Catalunya có lẽ đã nhận ra sự cấp thiết để thay đổi, và họ đang sẵn sàng mạo hiểm, không chỉ Tito. Có thể là cả Tiki-taka, nếu nó không còn là giải pháp thành công.
(Theo Thể Thao Văn Hoá)