Sau thất bại ở VCK World Cup 2014, chính HLV Del Bosque thừa nhận đã đến lúc ĐT Tây Ban Nha cần phải thay đổi, ít nhất là về mặt lối chơi khi mà phong cách Tiki-taka cổ điển đang ngày càng trở nên lỗi thời. Mặc dù vậy, đến lúc này, “Ngài râu kẽm” vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn.
Tiki-taka hay “anti tiki-taka”?
Thất bại 1-2 trước Slovakia tại vòng loại EURO 2016 thêm một lần nữa lại chỉ ra rằng ĐT Tây Ban Nha dường như vẫn chưa thoát ra khỏi cơn khủng hoảng từ hậu World Cup 2014. Bất chấp việc HLV Del Bosque đã sử dụng một đội hình hoàn toàn mới với các nhân tố đang đạt phong độ cao tại CLB như: Diego Costa, Cesc Fabregas, David Silva, Koke… Nhưng xem ra, tính hiệu quả trong lối chơi của La Roja vẫn chưa được cải thiện. Không ít người đã kỳ vọng rằng sau “thảm họa” tại Brazil, đội bóng xứ sở Bò tót sẽ chấp nhận thực hiện một cuộc cách mạng toàn diện cả về nhân sự lẫn chiến thuật để mang tới một hình ảnh tươi mới, trực diện và giàu sức sống hơn. Tuy nhiên, đối với Del Bosque, có lẽ vị chiến lược gia 63 tuổi này vẫn có chút gì đó như là “hoài niệm” với tiki-taka, hệ thống từng đưa ông và ĐT Tây Ban Nha lên đỉnh thế giới trong suốt nhiều năm liền. Đó thực sự là một sai lầm cố hữu, bởi ngay đến cả những người bảo thủ nhất cũng phải thừa nhận rằng với nền tảng lực lượng đang có hiện nay, đội bóng bán đảo Iberia sẽ không thể chơi tiki-taka được nữa.
Thế hệ của những Xavi, Alonso, Villa, Puyol… đã lùi vào quá khứ, đồng nghĩa rằng Tây Ban Nha cũng không còn đủ “nguyên liệu” tốt nhất để xây đắp một “cỗ máy tiki-taka” hoàn hảo. Do đó, nếu như Del Bosque vẫn cứ cố gắng duy trì hệ thống cũ kỹ này, đó sẽ chỉ là một phiên bản “tiki-taka” nửa vời. Mà đã nửa vời, thì kết quả thu được cũng chẳng ra đâu vào đâu cả. Và thực tế, trận thua 1-2 trước Slovakia mới đây phần nào cũng chứng tỏ sự lạc lối về cách định hình chiến thuật của La Roja. Ra sân với một đội hình có cả Diego Costa, Fabregas, Koke… lẽ ra Tây Ban Nha cần phải chủ động chơi bóng đơn giản hơn đồng thời đẩy cao tốc độ trong những pha tấn công của mình. Nhưng “Bò tót” đã không làm vậy, hay nói chính xác hơn là Del Bosque đã chỉ đạo các học trò chơi chậm, như một hình thức duy trì những “tàn dư” mà tiki-taka để lại. Hệ quả, sự rườm rà và luẩn quẩn lại khiến cho đội bóng đến từ bán đảo Iberia kiểm soát bóng trong… vô nghĩa. Trên hàng công, Costa không tìm thấy các đồng đội. Còn hàng thủ, khi mà các hậu vệ còn chưa hiểu mình sẽ phải tập trung làm nhiệm vụ gì, thì họ đã mắc sai lầm dẫn tới 2 bàn thua tương đối ngớ ngẩn.
| Fabregas và Koke không phù hợp với Tiki-taka? |
Cuộc cách mạng nửa vời?
Những người lạc quan nhất có thể tạm thời phán xét rằng Tây Ban Nha mới chỉ vừa trải qua VCK World Cup 2014 chưa lâu nên vẫn cần thêm nhiều thời gian để hoàn thiện. Thế nhưng, cứ nhìn vào cái cách mà Del Bosque đang “tái thiết” đội bóng xứ sở Bò tót, chẳng ai thấy một cuộc “cách mạng” hay thay đổi gì ở đây cả. Sự khác biệt duy nhất, đơn giản chỉ nằm ở những cái tên trong đội hình xuất phát. Về lối chơi, Tây Ban Nha vẫn rườm rà, tù túng và thiếu tính hiệu quả chẳng khác gì cách đây vài ba tháng. Thậm chí, họ còn bế tắc đến nỗi phải chơi… bóng bổng. Thi đấu dưới phong cách tiki-taka nhưng lại kết thúc bằng các tình huống bóng dài, phải chăng ĐT Tây Ban Nha đang thực sự lạc lối ngay từ chính bản sắc của mình?
Trận gặp Slovakia, cặp đôi Costa-Fabregas thậm chí đã được xếp chơi ngay gần nhau trong đội hình xuất phát (tiền đạo-hộ công). Có lẽ, Del Bosque cũng kỳ vọng rằng phong độ xuất sắc tại Chelsea sẽ giúp hai cầu thủ này biết cách tìm thấy nhau trên sân. Nhưng mọi thứ đã không diễn ra như vậy. Trong một ngày mà Tây Ban Nha triển khai tấn công quá thiếu tốc độ, Fabregas cũng chẳng hề có nhiều cơ hội để thể hiện khả năng sáng tạo của mình. Còn Costa, anh gần như chỉ biết trông chờ vào các tình huống… phạt góc.
| Vicente del Bosque |
Kết luận, đây không phải lần đầu tiên chủ đề tiki-taka được đem ra mổ xẻ nữa rồi. Sau những thất bại đáng xấu hổ của ĐT Tây Ban Nha, có thể khẳng định rằng, đã đến lúc HLV Del Bosque cần phải xây dựng một hệ thống chiến thuật mới cho đội bóng xứ sở Bò tót sao cho phù hợp nhất với những con người hiện tại. Koke, Fabregas, Costa, Silva… đó cũng là những cầu thủ hết sức tài năng của bóng đá Tây Ban Nha. Nhưng họ không phải để dành cho tiki-taka, đơn giản là vậy. Thay vào đó, La Roja cần đến một lối chơi đơn giản hơn, biết cách hạn chế số đường chuyền không cần thiết đồng thời đảm bảo tính trực diện và tốc độ trong tấn công. Có như vậy, ĐT Tây Ban Nha mới vượt qua được cơn khủng hoảng hiện tại.
NAM ANH