Carlo Ancelotti: Một bức tranh tương phản của Mourinho

Coverciano, trung tâm huấn luyện nằm lọt thỏm trong vùng Tuscany bên ngoài Florence, được coi là cái nôi của bóng đá Ý, nơi những gia tài của nền bóng đá này được cất giữ và lưu truyền. Một trong số đó là luận án "Tương lai của bóng đá. Sẽ năng động hơn" của Carlo Ancelotti.

Tinh hoa chiến thuật của người Ý nằm ở đây, nơi đào tạo những HLV hàng đầu của nền bóng đá này. Tại Coverciano, Fabio Capello đã viết một luận án có tên "Hệ thống phòng ngự khu vực", trong khi Roberto Mancini say mê với đề tài "Il Trequartista" (Tiền vệ kiến tạo lối chơi). Ancelotti, khác với những HLV còn lại, đi sâu vào tinh thần của bóng đá trong tương lai, hơn là quan tâm đến những vấn đề chi tiết.

Phòng ngự không thể làm ảnh hưởng đến sáng tạo

Ông viết "Tương lai của bóng đá. Sẽ năng động hơn" trong quá trình theo học tại Coverciano. Đó cũng là thời gian Ancelotti đưa Parma đến với chức vô địch Cúp UEFA và suýt nữa giành Scudetto đầu tiên trong sự nghiệp (Juventus đã vô địch chỉ với 2 điểm nhiều hơn đội Parma của Ancelotti). Quyển luận án ấy chính là hạt giống tư tưởng đầu tiên cho bóng đá kiểu Ancelotti.

Trong luận án của mình, ông mổ xẻ về cách thức các HLV theo trường phái phòng ngự tập trung vào việc phát triển các chiến thuật thiên về phòng thủ và phá lối chơi của đối phương để giành chiến thắng. Ancelotti phân tích từ khía cạnh tâm lý: Ông cho rằng bản năng tự nhiên của một HLV là luôn muốn giữ công việc của họ, và từ đó, dẫn đến lối chơi thiên về phòng ngự. "Mong muốn có kết quả ngay lập tức và do sợ hãi việc bị sa thải đã buộc các HLV phải có cái nhìn khắc nghiệt hơn" - Ông viết trong luận án.

Ancelotti không phủ nhận sự quan trọng của một hệ thống phòng thủ được tổ chức tốt (dù sao, ông là một người Ý), nhưng khác biệt tư duy của ông nằm ở đây: Ancelotti tin rằng tính tổ chức không thể xâm phạm khả năng sáng tạo của đội bóng. Ông dự báo rằng bóng đá của tương lai phải có cái nhìn tích cực để chiến thắng, và chinh phục khán giả. Ông nhìn thấy sự sáng tạo ở cả những vị trí phòng thủ.

Sự tinh tế ấy có lẽ là nền tảng cho một cải tiến tuyệt diệu ở hàng tiền vệ AC Milan: Trao cho Andrea Pirlo vị trí tiền vệ kiến tạo lùi sâu. Tại Brescia dưới thời HLV Carlo Mazzone, Pirlo đã được sử dụng ở vị trí thấp nhất hàng tiền vệ, và sau này, Fatih Terim cũng xếp anh chơi ngay phía trên hàng thủ. Nhưng chỉ đến khi Ancelotti xuất hiện, thì vai trò sáng tạo của Pirlo mới thực sự được giải phóng. Anh được gọi là "Kiến trúc sư" ở Milan, người có thể quyết định lối chơi của đội bóng từ phần sân nhà, thiết lập nhịp độ của trận đấu và chỉ huy mọi quyết định tập thể, giống như một đại kiện tướng cờ vua. Bằng khả năng giữ bóng, chuyền chính xác ở mọi cự ly (đặc biệt là chuyền dài) và nhãn quan chiến thuật phi thường.

Đối cực của Mourinho

Triết lý "nhìn thấy sự sáng tạo từ vị trí phòng ngự" ấy của Ancelotti hoàn toàn trái ngược với HLV Jose Mourinho. Với nhà cầm quân người Bồ, thì một tiền đạo cũng phải có kỹ năng phòng ngự, và một cầu thủ giữ vai trò phòng thủ thì có thể được khuyến khích "chơi xấu" để bảo vệ an toàn cho đội nhà. Bóng đá của Mourinho không hướng đến mục đích cuối cùng là cung cấp cho cầu thủ khả năng tự sáng tạo, vì triết lý của ông là duy trì thật tốt tính tổ chức và cầu thủ là một quân cờ với vai trò, nhiệm vụ rất cụ thể trên sân.

Sự khác biệt về triết lý dẫn đến những tương phản về mặt quản trị. Nếu như Mourinho chủ trương tạo ra một đội bóng trên cơ chế mệnh lệnh - phục tùng, và những cầu thủ có ý định phản kháng đều sẽ bị áp chế (Ramos và Casillas hiểu rõ điều này), thì Ancelotti đã từng bày tỏ rằng ông muốn các cầu thủ của mình có "nhân cách tuyệt vời như tinh thần hy sinh, cầu tiến và lòng vị tha", dựa trên những mối quan hệ khăng khít mà ông mô tả rằng giống như "một gia đình". Nếu như Mourinho luôn phải thị uy quyền lực và tấn công những gì ông cho là sẽ xâm phạm đến quyền lực ấy, thì Ancelotti luôn tránh can thiệp một cách thô bạo vào những gì diễn ra ở đội bóng, để đảm bảo rằng nó luôn đủ phóng khoáng về năng lượng tinh thần, và cả sự sáng tạo.