Đầu tháng 8 vừa rồi, HLV Louis Van Gaal chính thức đặt chân tới Old Trafford và lập tức gây bão bằng tuyên bố sẽ có một cuộc thanh lọc đội hình lớn ở Manchester United. Các cầu thủ không được trọng dụng lập tức bị liệt vào dạng đèn đỏ và sau chuyến du đấu ở Mỹ, đã có những cái tên phải ra đi. Tuy nhiên trong số đó Shinji Kagawa ở vào một tình cảnh hoàn toàn khác. Anh không ra đi trong tủi hổ mà có lẽ tỏ ra rất hạnh phúc với quyết định của mình, bởi một lẽ đơn giản anh đã được Dortmund dang rộng vòng tay đón trở về. Ngược lại từ Ban lãnh đạo cho tới các CĐV của Dortmund cũng rất đỗi vui mừng khi được chào đón cầu thủ người Nhật trở lại Signal Iduna Park.
Ngay lập tức Kagawa đã lại cho thấy hình ảnh của một cầu thủ đã từng là ông chủ tuyến giữa của Dortmund. Trong trận đầu tiên trở lại Bundesliga gặp Freiburg, anh thi đấu như một số 10 đích thực, tham gia vào mọi đợt tấn công của đội bóng và có 1 bàn thắng cho riêng mình, góp phần vào chiến thắng 3-0 của đội nhà. Tuy nhiên phong độ đó không duy trì được lâu khi Kagawa đã thi đấu dưới sức trong những trận đấu với Mainz, Stuttgart và Schalke. Dortmund hoà 1 và thua 2 trong những trận đấu đó, một phần bởi phong độ nhạt nhoà của Kagawa. Sau đó người ta lại hy vọng khi thấy tiền vệ người Nhật Bản thi đấu rất hay trong trận thắng Anderlecht 3-0 ở Champions League để rồi lại thất vọng tràn trề khi anh cùng các đồng đội thất bại 0-1 trước Hamburg, đội bóng đang ngụp lặn ở phần cuối BXH Bundesliga.
Có cảm giác như phong độ của Kagawa trong mùa giải năm nay cũng giống như thời còn ở Manchester United, rất thất thường và không ai có thể đoán trước. Đó có phải là hậu quả từ việc thi đấu quá lâu ở Anh hay không? Câu trả lời là có, nhưng không phải là do những dư chấn về việc tâm lý bị đè nặng, ở Dortmund, từ trên xuống dưới, ai cũng yêu quý và ủng hộ anh hết mình. Tuy nhiên lối chơi của Kagawa đã thay đổi trong 2 năm thi đấu ở Premier League, và đó mới là vấn đề mấu chốt.
Thời kỳ Kagawa thành danh ở Dortmund cũng là thời kỳ cực thịnh của đội bóng với triết lý gegenpressing của Klopp. Với định nghĩa gegenpressing, các cầu thủ Dortmnd luôn chủ động gây áp lực ngay bên phần sân đối phương sau khi mất bóng hòng đoạt lại bóng và tái tổ chức phản công. Để làm được điều đó, yếu tố then chốt là việc các cầu thủ phải tuân thủ đúng chiến thuật, mỗi cầu thủ phụ trách một khoảng sân và tổ chức “quây bắt” con mồi. Chỉ cần một cầu thủ không thể kiểm soát được khoảng sân của mình, lập tức con mồi sẽ bị sổng và Dortmund phải đối mặt với những đợt tấn công của đối thủ mà không có đủ người chống đỡ. Đó chính xác là những gì đã xảy ra trong những thất bại của Dortmund, và Kagawa chính là người đã không hoàn thành nhiệm vụ. Không phải anh không hiểu triết lý của gegenpressing, mà bởi anh đã quen với lối đá ở Anh. Thời còn ở Man United, Kagawa thường xuyên được yêu cầu phải thi đấu rộng, thậm chí bó vào trong để tìm kiếm khoảng trống, bởi nếu không những hậu vệ cao lớn ở Premier League sẽ cho cầu thủ người Nhật “đo ván” ngay khi áp sát. Giờ đây lối đá đó đã để lại hậu quả khi Kagawa gặp rất nhiều khó khăn để tái hoà nhập với lối chơi của Dortmund.
Còn nhớ một trường hợp cũng giống như của Kagawa, đó chính là Cesc Fabregas. Năm 2011, Cesc cũng trở lại Barcelona, nơi anh đã từng luyện tập ở lò đào tạo La Masia danh tiếng. Tuy nhiên trải qua những năm thi đấu cho Arsenal, Fabregas đã quen đá rộng và bao quát hoàn toàn khu trung tuyến, và lối đá đó đã phá hỏng cấu trúc của tiki-taka, lối đá cũng có những nguyên tắc tương tự như gegenpressing của Dortmund. Hậu quả là Fabregas gần như lạc lõng trong lối chơi của Barca và dần dần bị đào thải, kể từ thời HLV Pep Guardiola, Tito Villaova cho tới Gerardo Martino. Không thể trách Fabregas khi ạnh đã thi đấu ở Anh quá lâu đến nỗi lối đá bao sân đã trở thành phong cách thi đấu của tiền vệ này. Cũng chính lý do đó đã lý giải vì sao Cesc nhanh chóng hồi sinh khi trở lại Premier League trong màu áo Chelsea.
Giờ đây Kagawa đang dần bước vào vết xe đổ của Fabregas. Ở Dortmund không thiếu những cầu thủ đa năng và có thể thi đấu được như Kagawa, điển hình là Mkhitaryan, cầu thủ mang áo số 10 và cũng có lối chơi như một tiền vệ tấn công cổ điển. Đó là còn chưa kể khi Gundogan trở lại ở tuyến giữa sau chấn thương, tầm hoạt động của Kagawa sẽ lại càng bị bó hẹp hơn. Nếu như không sớm cải thiện lối đá và nhanh chóng bắt nhịp lại với các đồng đội, sợ rằng chính lối đá gegenpressing đã từng đưa Kagawa lên đỉnh cao sẽ nhấn chìm anh trong mùa giải năm nay.
Dù sao khác với Fabregas, Kagawa mới chỉ xa Dortmund có 2 mùa giải và mọi chuyện vẫn chưa phải quá muộn để sửa chữa. Bài học về Fabregas đã là quá rõ ràng, giờ là lúc Kagawa cần rút ra bài học cho chính mình.
Thế Hưng