Một khởi đầu kì lạ cho Liverpool. Nói trắng ra, trong 11 trận đã đấu, họ chỉ đá tốt nhất đúng 1 trận gặp Tottenham hồi cuối tháng Tám.
Nhìn vào bảng xếp hạng lúc này, người ta đang thấy đội quân của Brendan Rodgers đồng xếp thứ 4 tại Premier League, hơn cả Manchester United, Arsenal, Tottenham và Everton, tất cả các đối thủ tiềm tàng cho vị trí trong top 4 của họ. Thế nhưng vị trí cao đó không thể hiện được phong độ đang xuống tới mức thảm thê của Liverpool, nhất là ở hàng thủ.
Mùa năm ngoái…
Trong mùa giải trước, Rodgers đã gây được ấn tượng trên toàn châu Âu bằng sự linh hoạt trong cách điều khiển chiến thuật, thay đổi hình mẫu đội hình để đưa các cầu thủ đến với màn trình diễn thuộc dạng tốt nhất của họ. Hết 4-3-3, rồi 3-4-1-2 sau khi Luis Suarez mãn hạn treo giò, rồi 4-1-2-1-2 theo hình dạng Kim cương sau kì nghỉ Giáng sinh… Những sơ đồ này đã mang đến cho bộ đôi Suarez - Sturridge những màn trình diễn không thể ấn tượng hơn, qua đó gián tiếp kéo giá trị của nhau lên khi được chơi cạnh nhau.
| Sterling sẽ không hiệu quả nếu bị bắt chơi quá rộng |
Thêm vào đó, 4-3-1-2 theo kiểu kim cương còn khai thác được tới tối đa Raheem Sterling trong vai trò của một tiền vệ tấn công ngay sau lưng cặp tiền đạo; giúp cho bộ đôi Joe Allen Jordan Henderson thể hiện được vai trò của những “chìa khoá” trong cả phòng ngự và tấn công, dọn dẹp đất diễn cho Steven Gerrard thoải mái thể hiện vai trò của một tiền vệ trung tâm theo kiểu tấn công, có nghĩa là vừa chuyên tâm phòng ngự từ xa, vừa tung ra những đường chuyền sắc lẹm khi cần.
Đừng nói rằng cứ vứt Henderson và Gerrard vào sân là họ sẽ làm nốt phần còn lại. Roy Hodgson đã không thể nào tìm nổi cách tái hợp bộ đôi này trong thành phần tuyển Anh như Rodgers đã làm tại Liverpool. Ông đưa Henderson và Gerrard vào sân bên cạnh nhau trong sơ đồ 4-2-3-1, qua đó làm hạn chế tài sản quý giá nhất của Henderson, những pha ép hàng thủ đối phương từ tuyến giữa và bắt họ mắc sai lầm. Đưa Sterling ra cánh cũng làm giảm hiệu suất thi đấu của anh. Hodgson đã thất bại tại World Cup theo cách đó.
Mùa năm nay…
Và Rodgers có vẻ như đang lặp lại đúng những lỗi lầm mà Roy Hodgson mắc phải. Theo WhoScored, Lữ Đoàn Đỏ đã dùng 4-2-3-1 với Gerrard và Henderson tại trung tâm tới 5 lần trong 8 trận tại Premier League. Hôm Chủ nhật vừa rồi trước QPR, một lần nữa Rodgers lại sử dụng sơ đồ này, nhưng là với cặp tiền vệ trung tâm Emre Can - Jordan Henderson lùi sâu, Gerrard được xếp chơi số 10. Sơ đồ này không phát huy hiệu quả, và Liverpool chỉ có thể thắng bằng các bàn phản lưới nhà của đối thủ. Khi 4-2-3-1 không vận hành nổi, Rodgers cho Liverpool đá 4-3-3 hồi cuối trận và họ trông… giống một đội bóng hơn.
| Gerrard không chơi được vị trí tiền vệ trung tâm thuần trong sơ đồ 4-2-3-1 |
Thực sự để nói cho công bằng thì 4-3-1-2 theo kiểu kim cương mới là sơ đồ hoàn hảo nhất cho Rodgers, nhưng là khi ông có đầy đủ trong tay những Sturridge hay Allen, 2 trụ cột đang ngồi ngoài vì chấn thương. Phong độ có phần kém cỏi của Liverpool có lẽ là đến từ việc Rodgers phải xoay tua chiến thuật sao cho phù hợp nhất với nguồn nhân lực mà ông sở hữu trong tay. Chính Balotelli đã thừa nhận anh cảm thấy cô đơn khi phải đứng một mình trên hàng công của Lữ Đoàn đỏ.
Thế nên, có thể thấy sơ đồ 4-2-3-1 không mang lại dù chỉ một điểm tích cực lẻ loi cho Liverpool: 1 tiền đạo, 2 tiền vệ trung tâm bị gò bó, hộ công thì phải di chuyển như một cỗ máy (không hợp với Sterling). Cả 2 bàn thắng thứ 2 và thứ 3 vào lưới QPR đều đến từ nỗ lực xâm nhập khu trung lộ của Sterling, có thể có hoặc không có sự kết hợp với Coutinho đều ổn thoả (đương nhiên sẽ tốt hơn nếu cầu thủ người Brazil trợ lực).
Vì tất cả những điều trên, nghe chừng 4-3-1-2 trong bối cảnh không có Sturridge và Allen vẫn có thể thực hiện được, nếu Rodgers để Balotelli và Sterling chơi trên hàng công như những tiền đạo, còn Lallana hoặc Coutinho chơi số 10. Trong trường hợp thi đấu theo sơ đồ như thế này, Rodgers vẫn có đầy đủ các phương án thay thế trên ghế dự bị, từ Rickie Lambert cho tới Fabio Borini.
4-2-3-1 đã thất bại từ mùa trước khi Lucas không thể chơi cùng Gerrard nơi tuyến giữa. Và lúc này, nếu muốn chơi ra tấm ra miếng trước Real Madrid, Liverpool không có bất kì lựa chọn nào ngoài 4-3-3 hoặc 4-3-1-2 theo kiểu kim cương.
Thành Nguyễn
Thành Nguyễn