Vấn đề HLV bản địa: Khối u ác tính của bóng đá Anh

 

Gareth Southgate vẫn đang làm tốt công việc của mình tại đội tuyển Anh vốn lắm thị phi. Trải qua 5 trận tại vòng loại World Cup 2018, Tam Sư chưa thua một trận nào với 4 chiến thắng, thậm chí còn chưa để lọt lưới bàn nào. Những người hâm mộ bóng đá Anh đang mơ mộng về một giải đấu thành công khi Southgate ghi dấu ấn nhờ việc mạnh dạn đặt niềm tin vào những cầu thủ trẻ.
 

Nhưng tất cả những điều đó không giấu nổi thực trạng bóng đá Anh thụt lùi, ít nhất về mặt chiến lược gia. Nigel Clough của Burton Albion là chiến lược gia duy nhất từng thi đấu tại ĐTQG dẫn dắt một CLB tại hai hạng đấu hàng đầu nước Anh. Để so sánh, con số tương tự ở Tây Ban Nha (10), Italy (7), Đức (3) và Pháp (2).
 

Một thống kê đáng giật mình nữa là các chiến lược gia người Anh đang "lép vế" trên chính quê hương của họ. Ở Premier League, có 6 chiến lược gia người Anh đang làm việc nhưng chỉ 3 trong số đó có vị trí chắc chắn là Eddie Howe (Bournemouth), Sean Dyche (Burnley) và Sam Allardyce (Crystal Palace).
 

Ba người còn lại đều được đôn lên tạm nắm quyền trong một mùa giải mà đội bóng của họ thi đấu bấp bênh. Craig Shakespeare mới được Leicester ký hợp đồng đến hết mùa để tạm thay thế Claudio Ranieri. Paul Clement chỉ là giải pháp tính thế trong mùa giải Swansea thay đến bốn huấn luyện viên, còn Steve Agnew vẫn đang trong giai đoạn tạm quyền tại Middlesbrough sau sự ra đi của Aitor Karanka.
 

Nhiều khả năng cả ba sẽ bị đẩy đi hoặc trở lại ghế trợ lý khi mùa giải này kết thúc. Hơn nữa, vấn đề của bóng đá Anh là cả 6 đội bóng do các HLV bản địa dẫn dắt đều nắm ngoài top 10. Bournemouth đứng ở vị trí thứ 11, Burnley, Leicester, Crystal Palace, Swansea đều ngấp nghé nhóm xuống hạng trong khi Middlesbrough đứng ở vị trí thứ 19.
 

Xét trong 5 giải đấu hàng đầu châu Âu, Premier League là nơi ít sử dụng chiến lược gia bản địa nhất. Con số này ở Bundesliga là 9, chưa kể đến những Ligue 1 (13), La Liga (14) hay Serie A (16). Những đội bóng đang có thứ hạng cao trong bảng xếp hạng tại 4 giải VĐQG còn lại là Dortmund, Juventus, Barcelona hay Lyon đều đang được dẫn dắt bởi những chiến lược gia bản địa. 
 

Vì đâu nên nỗi?
 

Đầu tiên là chi phí học tập để trở thành huấn luyện viên. Lấy ví dụ, một khóa học lấy chứng chỉ UEFA B tại Đức chỉ có giá 340 bảng để đăng ký. Nhưng tại Anh với trình độ tương đương, các học viên phải trả từ 750 đến 2.450 bảng chỉ để ghi danh. Điều đó khiến không ít người Anh phải cân nhắc khi đăng ký học làm huấn luyện viên.
 

Vấn đề thứ hai là văn hóa của người Anh. Việc giới truyền thông Anh làm quá tốt khiến những danh thủ thích trở thành bình luận viên hơn là "căng đầu" trong công tác huấn luyện. Những Jamie Carragher, Rio Ferdinand đều đứng trước ống kính thay vì trên sân cỏ. Chưa kể đến Gary Neville sau thất bại ở nghiệp huấn luyện tại Valencia cũng nhanh chóng nhảy ngang sang nghiệp bình luận.
 

Một vấn đề nữa quan trọng hơn là tư duy bóng đá của người Anh đã quá lỗi thời. Phần lớn các học viện bóng đá tại Anh vẫn trung thành với những thứ "cổ điển" như sơ đồ 4-4-2, chuộng các cầu thủ mạnh mẽ về thể chất, tư duy bóng dài,... Điều đó khiến đa phần các huấn luyện viên của Anh cũng bị hạn chế rất nhiều về mặt sáng tạo trong chiến thuật.
 

Người Anh vẫn đang tự hào khi sở hữu Premier League "giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh", về đội tuyển có bề dày truyền thống,... nhưng đằng sau sự hào nhoáng đó là một hệ thống cũ kỹ với những khối u ác tính đã ăn sâu vào xương tủy. 
 

Sẽ chẳng bất ngờ nếu mùa sau, số huấn luyện viên bản địa ở Anh làm việc tại Premier League ít nhất trong số 5 giải đấu hàng đầu châu Âu. Cũng đừng ngạc nhiên nếu Tam Sư thi đấu tưng bừng ở vòng loại rồi kết thúc World Cup 2018 trong sự tủi hổ.