Manchester United vừa có thắng lợi tưng bừng 7-0 ngay trong ngày ra mắt của tân HLV Louis van Gaal cùng hệ thống chiến thuật mới 3-5-2. Tuy nhiên, làm thế nào để sơ đồ này vận hành hiệu quả trong môi trường bóng đá Premier League chưa chắc đã phải một nhiệm vụ đơn giản.
| Man Utd giành thắng lợi 7-0 trong ngày ra mắt của Van Gaal |
Ngay sau thời điểm chấp nhận lời đề nghị chuyển đến dẫn dắt Man Utd cách đây không lâu, HLV Van Gaal đã có một “bài test” ngắn ngày cùng ĐT Hà Lan tại kỳ World Cup 2014. Sở hữu trong tay một lực lượng không quá mạnh, tuy nhiên vị chiến lược gia 63 tuổi đã để lại ấn tượng mạnh mẽ với sơ đồ chiến thuật 3-5-2 ghi đậm dấu ấn cá nhân của mình. Bằng việc đưa Hà Lan lọt vào tới trận bán kết và chỉ chịu thua Argentina trên chấm phạt đền 11 mét, Van Gaal đã phần nào chứng tỏ được năng lực cầm quân tuyệt vời cũng như bản lĩnh và cá tính riêng.
Không nằm ngoài những dự đoán của giới chuyên môn, ngay trong trận đấu đầu tiên dẫn dắt Man Utd, nhà cầm quân có biệt danh “tuy-lip thép” đã sử dụng sơ đồ 3 hậu vệ mà ông vừa thu được thành công cùng ĐT Hà Lan tại World Cup 2014. Cụ thể, hàng thủ 3 người của Quỷ đỏ xuất phát với bộ ba trung vệ Phil Jones, Chris Smalling và Johny Evans. Hai bên hành lang được trấn giữ bởi Luke Shaw bên trái và Valencia ở phía đối diện. Ở tuyến giữa, tân binh Ander Herrera cùng Fletcher chính là 2 cầu thủ làm nhiệm vụ giữa nhịp cho toàn đội. Phía trên, Mata trong vài trò của một “số 10” hỗ trợ cho cặp tiền đạo Van Persie-Rooney. Về cơ bản, trước một đối thủ yếu hơn hẳn như LA Galaxy, việc đội bóng thành Manchester “đè bẹp” đại diện nước Mỹ với tỷ số 7-0 sau 90 phút thi đấu không có gì quá bất ngờ. Tuy nhiên, điều đáng chú ý chính là hệ thống 3-5-2 của thầy trò HLV Van Gaal đã được thử nghiệm thành công mỹ mãn để rồi lập tức nhận được sự khen ngợi của giới truyền thông.
| Bộ khung của M.U với sơ đồ 3 hậu vệ dưới triều đại HLV Van Gaal |
Trong quá khứ, dưới những năm tháng của triều đại cựu HLV Sir Alex Ferguson, M.U gần như chỉ trung thành với sơ đồ 4-4-2 và các biến thể để thích nghi với bóng đá hiện đại như 4-2-3-1 hoặc 4-3-3. Rất hiếm khi người ta được chứng kiến nhà cầm quân người Scotland để Quỷ đỏ chơi với một sơ đồ “dị” theo cái cách mà Van Gaal vừa trình diễn. Tất nhiên, ai cũng có cái lý của riêng mình… Việc Van Gaal sẵn sàng chấp nhận thay đổi càng khẳng định cá tính mạnh mẽ của vị chiến lược gia người Hà Lan đồng thời giống như một lời tuyên bố rằng ông hoàn toàn xứng đáng ngồi vào vị trí “ghế nóng” tại sân Old Trafford. Mặc dù vậy, ở một góc nhìn khác, vẫn sẽ có những người cảm thấy chút gì đó lo lắng cho Man Utd, ngay cả khi Quỷ đỏ vừa giành thắng lợi tưng bừng.
Đầu tiên, hãy nhìn về hình ảnh của Liverpool hồi đầu mùa giải năm ngoái. Khi đó, The Kop cũng được dẫn dắt bởi một vị HLV tài ba, cá tính và bản lĩnh, là Brendan Rodgers. Nhà cầm quân người Bắc Ireland sau hàng loạt thử nghiệm cũng quyết định để đội bóng chủ sân Anfield chơi với sơ đồ 3-5-2 đầy mạo hiểm và phiêu lưu. Ngay tức khắc, Liverpool thu được thành quả tích cực dựa trên nền tảng lối chơi tấn công “bùng nổ” với cặp song sát Luis Suarez-Daniel Sturridge. Nhưng rồi, mọi chuyện đã không còn tốt đẹp với CLB vùng Merseyside nữa. Sau quãng thời gian thăng hoa, những điểm yếu đã bắt đầu dần dần lộ ra, đặc biệt là ở hai bên hành lang trái phải, khi mà các cầu thủ bám biên không thể đảm nhiệm cùng lúc hai vai trò tấn công lẫn phòng ngự. Hệ quả là Liverpool liên tục thi đấu sa sút và để các đối thủ vượt mặt trên BXH.
| Sơ đồ 3-5-2 từng khiến Liverpool gặp rất nhiều khó khăn trong phòng ngự |
Nhắc đến bóng đá Anh, người ta thường nghĩ ngay đến lối chơi “kick and rush” với những cầu thủ chạy cánh giàu tốc độ và sở hữu thể lực tuyệt vời. Premier League là giải đấu hàng đầu xứ sở sương mù, nhưng cũng chịu ảnh hưởng lớn từ phong cách truyền thống này. Chính bởi vậy, với bất cứ đội bóng nào thi đấu ở giải Ngoại hạng, phương án làm thế nào để ngăn chặn những pha xuống biên của đối thủ cũng là nhiệm vụ quan trọng đầu tiên trong khâu phòng ngự. Thử lấy ví dụ, Liverpool với sơ đồ 3-5-2 ở giai đoạn đầu mùa năm ngoái bị thủng lưới nhiều chính là vì lý do trên, bởi The Kop chỉ sử dụng 2 cầu thủ chạy cánh đơn thuần. Điều này chắc chắn sẽ là một bài học quý báu dành cho Man Utd trước khi Van Gaal nghĩ đến việc áp dụng hệ thống 3 hậu vệ cho Quỷ đỏ ở mùa giải tới.
Về phần ĐT Hà Lan, sự thành công của đội bóng xứ sở hoa tuy-lip tại kỳ World Cup 2014 với sơ đồ 3-5-2 có thể xem là một dấu ấn chiến thuật đậm nét của HLV Van Gaal. Nhưng World Cup không phải là Premier League và người Anh thì đã bị loại từ vòng bảng rồi. Xét trên nhiều khía cạnh thì hệ thống 3 hậu vệ đúng là một giải pháp hay với Man Utd, có thể đem đến sự linh hoạt trong lối chơi cho Quỷ đỏ, đặc biệt là ở tuyến giữa. Tuy nhiên, trong một môi trường “giàu tốc độ và thể lực” như giải Ngoại hạng, thầy trò Van Gaal cần nhớ rằng họ sẽ phải đối đầu với rất nhiều đội bóng có lối chơi “thuần cánh” khó chịu. Khi ấy, M.U có thể vẫn tấn công hay, ghi được nhiều bàn thắng nhưng họ cũng có thể bị thủng lưới liên tục… Nên biết, Van Gaal chưa bao giờ làm việc tại Anh và những hiểu biết của vị chiến lược gia 63 tuổi với nền bóng đá xứ sở sương mù vẫn còn khá hạn chế.
Dù sao, tài cầm quân của vị chiến lược gia người Hà Lan cũng là không thể phủ nhận.
NAM ANH