Guardiola - 16 bí quyết thống trị (P4): Tiki taka chẳng là gì

 

Cụm từ "tiki taka" (hoặc tiqui taca) được bình luận viên Javier Clemente đưa ra lần đầu tiên trong trận đấu giữa Tây Ban Nha với Tunisia tại World Cup 2006. Tiqui taca được định hình ngay từ cái tên của nó nghĩa là tiqui (chuyền) và taca (chạy), gợi sự mường tượng sơ giản nhất về triết lý chiến thuật dựa trên khả năng di chuyển linh hoạt.


Tiki taka được phát triển từ nền tảng triết lý bóng đá tổng lực của Johan Cruyff. Đó là lối chơi dựa trên những đường chuyền ngắn và trung bình, đề cao khả năng kiểm soát bóng. Nhiều người nhận xét Pep Guardiola là người hoàn thiện triết lý tiki taka khi dẫn dắt Barcelona.
 

Thực tế thì sao?
 

"Tiki taka chẳng là cái quái gì cả, chỉ là một thuật ngữ được người ta dựng nên. Hàm nghĩa của nó là chuyền bóng chỉ để chuyền, chẳng có mục đích cũng như gây nguy hiểm cho đối phương, chẳng gì hết. Tôi không bao giờ chấp nhận để các cầu thủ của mình chơi thứ bóng đá rác rưởi đó" - Pep Guardiola.
 

Trên thực tế, tiki taka không bao giờ là ưu tiên của Guardiola, nếu chưa muốn nói là bị khinh miệt. Ngay ở tuổi 13, Pep đã hiểu ra tầm quan trọng của sự thay đổi vị trí trên sân (dù là cực kỳ nhỏ) nên ông hướng tới việc nghiên cứu sự tác động của việc thay đổi vị trí tới kết quả trận đấu. 
 

Vỏ ngoài triết lý của Pep Guardiola là những đường chuyền ngắn và trung bình tạo ra sự kiểm soát bóng. Nếu chỉ đơn giản như thế, ai chẳng trở thành Pep đại đế? Mọi thứ phức tạp hơn thế, mục đích những đường chuyền của Pep để kéo dãn đội hình đối phương gây ra sai lầm về mặt vị trí, những bước di chuyển vừa để tấn công, vừa phòng ngự bằng cách bóp nghẹt không gian của đối thủ bằng lối chơi high-pressing.
 

Nền tảng lối chơi của Pep là những bài "đá ma Rondo" (sơ đồ A). Bài khởi đầu cho mỗi buổi tập của Pep là học kiểm soát trong không gian hẹp. 8 cầu thủ đứng thành vòng tròn hẹp không được phép cho 2 cầu thủ ở giữa giành được bóng với mục tiêu là 30 chạm. Cầu thủ nào để mất bóng sẽ phải thay cho 1 trong 2 người ở trong vòng tròn.
 

Bài tập cơ bản tiếp theo của Pep là biến thể của Rondo. Bài tập gồm 11 với chia đôi thành hai đội 4v4, 3 cầu thủ còn lại thuộc phe "trung lập" sẽ tham gia cùng bên có bóng. Bài tập 4v4 khi đó trở thành 7v4 (sơ đồ B). Điều quan trọng nhất của bài tập này không chỉ là kỹ năng kiểm soát, mà bên mất bóng phải phản ứng một cách nhanh nhất để giành lại bóng. Đó là bài tập chống phản công của nhà cầm quân người TBN.
 

"Bí quyết là việc tập trung bóng sang một bên khiến đối phương buộc phải tập trung hẳn lực lượng nghiêng sang phía đó. Khi họ làm vậy nghĩa là rơi vào bẫy bởi chúng tôi sẽ chuyển sang hướng bên kia rồi ghi bàn. Đó là lý do phải có những đường chuyền mang mục đích rõ ràng" - Pep Guardiola tiết lộ bề nổi trong triết lý.
 

Lối chơi của đương kim thuyền trưởng Man City không phải dựa trên nền tảng tiki taka đơn thuần mà thiên về sự biến đổi vị trí. Đó là sự hoán đổi vị trí linh hoạt giữa các cầu thủ để khiến đối phương mắc lỗi về vị trí, mà chất xúc tác là những đường chuyền (sơ đồ C). 
 

HLV thể lực Lorenzo Buenaventura là gương mặt quen thuộc với Pep Guardiola trong những buổi tập. Với lối chơi yêu cầu di chuyển liên tục, các bài tập của Pep luôn yêu cầu diễn ra ở cường độ cao: "Chúng tôi luôn tập luyện với cường độ tối đa. Ngay cả những bài tập Rondo, cố gắng với 100% hoặc không làm gì cả. Nếu các cầu thủ không thích, họ có thể tập chạy trên núi. Ở trường hợp đó, chúng tôi chẳng bao giờ kích hoạt được tiềm năng của bản thân".