Nhật Bản rất hay, nhưng Brazil rất tiếc

Brazil trải qua hiệp 1 rất đáng thất vọng. Họ cầm bóng nhiều nhưng gần như không biết phải xuyên thủng hệ thống phòng ngự được tổ chức cực kỳ khoa học của Nhật Bản bằng cách nào. Hajime Moriyasu bố trí khối phòng ngự thấp với năm hậu vệ khi không có bóng, khoảng cách giữa các tuyến được giữ rất chặt chẽ, buộc Vinicius Junior cùng các đồng đội phải liên tục đưa bóng ra biên rồi thực hiện những quả tạt thiếu hiệu quả.

Nhật Bản cũng đặc biệt nguy hiểm ở những pha chuyển trạng thái. Phút 29, Kaishu Sano trừng phạt sai lầm trong khâu triển khai bóng của Brazil bằng cú sút chìm hiểm hóc từ ngoài vòng cấm, đánh bại Alisson Becker, đưa “Samurai xanh” vượt lên dẫn trước.

Đại diện đến từ châu Á không sở hữu dàn sao hào nhoáng, nhưng lại có kỷ luật, niềm tin và tinh thần chiến đấu gần như vô hạn. Từng pha bọc lót, từng cú lao người cản phá, từng tình huống pressing đều được thực hiện với sự chính xác đáng kinh ngạc. Zion Suzuki liên tục chỉ huy hàng phòng ngự, Takehiro Tomiyasu cùng các đồng đội biến vòng cấm thành một pháo đài. Trong suốt hiệp 1, Brazil gần như không tạo ra được bất kỳ cơ hội thực sự rõ ràng nào.

Nhưng rồi, mọi thứ đảo chiều trong hiệp 2. Carlo Ancelotti lần lượt đưa Endrick rồi Gabriel Martinelli vào sân. Chính các sự thay đổi nhân sự này đã tạo nên bước ngoặt, giúp Brazil chuyển trạng thái tấn công với tốc độ cao hơn hẳn hiệp 1.

Quan trọng hơn cả là sự điều chỉnh về cấu trúc chiến thuật. Brazil không còn kiên nhẫn với sơ đồ 4-3-3 vốn bị Nhật Bản kiềm tỏa. Họ đẩy đội hình dâng lên, vận hành gần như theo dạng 4-2-4 khi có bóng. Casemiro và Bruno Guimaraes án ngữ trung tuyến, còn bốn cầu thủ phía trên liên tục kéo giãn khối phòng thủ của Nhật Bản.

Brazil không còn chuyền ngang quá nhiều mà đưa bóng vào khu vực cấm địa sớm hơn, liên tục thực hiện các pha chồng biên, căng ngang và tạt bóng. Họ buộc đối phương phải lùi ngày một sâu, không còn đủ không gian để phản công như trong hiệp đầu. Những đợt hãm thành không ngừng nghỉ khiến hàng thủ Nhật Bản dần bộc lộ dấu hiệu quá tải.

Ở bàn thắng gỡ hòa, Gabriel Magalhaes treo bóng chuẩn xác cho Casemiro đánh đầu cận thành tung lưới Zion Suzuki. Ngay sau đó, Vinicius có cú dứt điểm buộc Suzuki trổ hết tài nghệ để cứu thua. Bruno Guimaraes liên tục tung ra những đường chuyền mở khoảng trống, còn Endrick gây áp lực bằng sức mạnh và tốc độ.

Dẫu vậy, “Samurai xanh” vẫn chống trả đầy quả cảm. Họ phòng ngự bằng tất cả những gì có thể, từ những cú xoạc bóng cho tới các pha không chiến. Càng về cuối, người ta càng có cảm giác trận đấu sẽ phải bước sang hiệp phụ. Song, khoảnh khắc định đoạt đại cuộc xuất hiện vào những phút bù giờ cuối cùng. Ao Tanaka xử lý lỗi ngay sát vòng cấm địa, Rayan lập tức cướp được bóng rồi chuyền sang Bruno Guimaraes. Tiền vệ của Newcastle chọc khe vừa vặn cho Gabriel Martinelli khống chế một nhịp trước khi cứa lòng về góc xa, đánh bại Suzuki.

Đó cũng là dấu chấm kết thúc đầy nghiệt ngã cho Nhật Bản. Đội bóng xứ sở mặt trời mọc đã chơi một trong những trận knock-out hay nhất lịch sử World Cup của mình, nhưng số phận vẫn không dành cho họ cái chìa tay thân ái.

Đối với Brazil, họ cho thấy phẩm chất của một ứng viên vô địch thực thụ. Đừng quên rằng Selecao khởi đầu World Cup bằng trận hòa chật vật trước Morocco. Khi ấy, người ta đặt nhiều dấu hỏi xung quanh tập thể này. Nhưng qua từng trận đấu, họ tiến bộ từng chút một, chơi mạch lạc hơn, thích nghi tốt hơn và quan trọng nhất là biết chiến thắng theo nhiều cách khác nhau.

Lúc này, người ta lại phải ngợi ca Carlo Ancelotti. Giữa thời đại mà nhiều huấn luyện viên hàng đầu xây dựng hệ thống dựa trên pressing cường độ cao, kiểm soát vị trí hay những mô hình không gian cực kỳ phức tạp, Ancelotti vẫn trung thành với thứ bóng đá quen thuộc: đọc diễn biến trận đấu và nhận ra vấn đề nhanh hơn đối thủ.

Ancelotti không thắng nhờ những phát minh chiến thuật mang tính cách mạng. Ông thắng nhờ sự bình tĩnh, kinh nghiệm và khả năng khai thác tối đa phẩm chất riêng biệt của từng học trò. Mỗi cầu thủ được đặt đúng vị trí, đúng thời khắc. Đó chính là nghệ thuật quản trị con người mà rất ít chiến lược gia đạt tới.

Trong lịch sử World Cup, chưa từng có đội tuyển nào đăng quang dưới sự dẫn dắt của một huấn luyện viên ngoại quốc. Đây là lời nguyền tồn tại gần một thế kỷ. Nhưng nếu có một người đủ năng lực để phá bỏ lời nguyền ấy, thì có lẽ không ai phù hợp hơn Carletto.