Một Brazil chưa trọn vẹn hình hài

Dẫu không còn Walid Regragui trên băng ghế huấn luyện, Morocco vẫn giữ được bản sắc trong lối chơi. Mohamed Ouahbi kế thừa gần như nguyên vẹn nền tảng chiến thuật của người tiền nhiệm: khối đội hình được tổ chức chặt chẽ, những pha phối hợp ngắn với tốc độ cao, khả năng khai thác các khoảng trống từ hành lang trong và những tình huống chuyển trạng thái đầy sắc bén. Bàn mở tỉ số của Ismael Saibari sau đường kiến tạo của Brahim Diaz là minh chứng rõ nét cho sự kế thừa ấy.

Trong nhiều thời điểm của hiệp 1, Morocco thậm chí còn là đội kiểm soát thế trận tốt hơn. Điều đó cho thấy khoảng cách giữa Brazil và phần còn lại của thế giới đã không còn lớn như trước.

Đây không phải Brazil của những quái kiệt như Ronaldo, Rivaldo hay Ronaldinho. Selecao hiện tại là một đội tuyển có tiềm năng, nhưng không còn dư dả các ngôi sao hàng đầu thế giới như thời kỳ trước, và tất nhiên, tập thể ấy chưa đạt tới mức hoàn thiện.

Từ khi tiếp quản đội tuyển, Carlo Ancelotti mang đến một tư duy khác biệt. Trong bối cảnh nhiều huấn luyện viên hàng đầu hiện nay xây dựng hệ thống dựa trên cường độ pressing cao, kiểm soát vị trí hay các mô hình không gian phức tạp, nhà cầm quân người Italia vẫn trung thành với triết lý quen thuộc: ưu tiên khả năng đọc trận đấu, đưa ra quyết định đúng và phát huy tối đa phẩm chất cá nhân của các cầu thủ.

Vấn đề là ở cấp độ đội tuyển quốc gia, nơi thời gian tập luyện khá hạn chế, triết lý đó chưa thể ngay lập tức tạo ra được một cấu trúc chiến thuật rõ nét.

Trước Morocco, Brazil xuất phát với sơ đồ 4-2-3-1. Khi triển khai bóng, hệ thống này liên tục biến đổi. Hai hậu vệ biên được khuyến khích dâng cao nhằm kéo giãn chiều ngang hàng phòng ngự đối phương, trong khi Lucas Paqueta thường xuyên lùi xuống kết nối với tuyến giữa. Vinicius Junior được trao quyền di chuyển tự do vào các khoảng trống ở hành lang trong thay vì bám biên cố định, còn Raphinha nhiều thời điểm bó vào trung lộ để tham gia phối hợp và tạo điều kiện cho đồng đội chồng biên.

Ý tưởng của Ancelotti khá rõ ràng: tạo ra nhiều điểm kết nối ở khu vực giữa sân và phát huy tối đa khả năng xử lý trong không gian hẹp của các cầu thủ có phẩm chất kỹ thuật. Tuy nhiên, trên thực tế, Brazil chưa vận hành đủ trơn tru, nhuần nhuyễn để biến những ý tưởng đó thành ưu thế xuyên suốt trận đấu.

Khoảng cách đội hình nhiều lúc bị kéo giãn, đặc biệt trong giai đoạn chuyển đổi từ phòng ngự sang tấn công. Casemiro và Bruno Guimaraes nhiều lần thất thế ở trung tuyến, khiến Brazil gặp khó khăn trong việc kiểm soát nhịp độ trận đấu. Đội bóng áo vàng - xanh thiếu một tiền vệ có khả năng thống trị cuộc chơi bằng cả tư duy lẫn cường độ hoạt động.

Bên cạnh đó, nhiều thời điểm hàng công gây áp lực nhưng tuyến giữa không dâng lên kịp, tạo ra những khoảng trống để Morocco thoát pressing bằng các đường chuyền ngắn. Đây là nguyên nhân khiến đội bóng Bắc Phi nhiều lần tiếp cận được khu vực 1/3 cuối sân của Brazil bằng những pha phối hợp khá đơn giản.

Khả năng luân chuyển bóng ở tốc độ cao cũng là một vấn đề khác. Brazil sở hữu nhiều cầu thủ kỹ thuật, nhưng các tam giác phối hợp chưa đủ sắc nét để kéo giãn cấu trúc phòng ngự đối phương. Không ít đợt tấn công kết thúc bằng những pha xử lý cá nhân của Vinicius thay vì những tình huống dàn xếp mang tính hệ thống.

Dẫu còn tồn tại nhiều vấn đề, Selecao vẫn sở hữu thứ mà không nhiều đội tuyển trên thế giới có được: khả năng tạo ra khác biệt từ những khoảnh khắc thiên tài. Bàn gỡ hòa của Vinicius Junior là minh chứng hùng hồn. Ngôi sao thuộc biên chế Real Madrid xử lý đầy tinh tế để mang về bàn thắng gỡ hòa. Đó là pha bóng gợi nhớ đến ADN truyền thống của Brazil: ngẫu hứng, kỹ thuật và giàu cảm hứng.

Sẽ là quá sớm để đưa ra những kết luận bi quan. Cần thẳng thắn rằng, Morocco là đối thủ mạnh nhất của Brazil ở vòng bảng và cũng là đội bóng tiệm cận nhóm tinh hoa của bóng đá thế giới hiện nay. Xét cho cùng, 1 điểm trước đại diện Bắc Phi ở ngày ra quân không phải kết quả tồi tệ.

Lịch sử World Cup từng chứng kiến không ít nhà vô địch khởi đầu chậm chạp trước khi bùng nổ ở giai đoạn loại trực tiếp. Đội tuyển Italia năm 1982, Tây Ban Nha năm 2010 hay Argentina năm 2022 đều từng trải qua những thời khắc tương tự.

World Cup 2026, với số đội tăng lên thành 48, sẽ là hành trình kéo dài. Bằng kinh nghiệm của một trong những huấn luyện viên thành công nhất lịch sử túc cầu, Ancelotti hiểu rõ cách xây dựng một tập thể từng bước đạt điểm rơi phong độ. Điều người hâm mộ Brazil chờ đợi lúc này không phải là sự hoàn hảo ngay lập tức, mà là những dấu hiệu tiến bộ qua từng trận đấu.