Ngày ra quân thảm họa
Đội tuyển Italia bắt đầu chiến dịch vòng loại World Cup 2026 bằng chuyến làm khách đến Oslo để đụng độ đội chủ nhà Na Uy. Dù đây là trận mở màn với Azzurri, nhưng trên thực tế, tính chất của nó chẳng khác nào trận “chung kết” sớm, bởi ở bảng I, Na Uy chính là đối thủ lớn nhất cạnh tranh tấm vé trực tiếp đến Bắc Mỹ vào mùa hè sang năm.
Lịch sử đối đầu ủng hộ Italia. Cách đây 11 năm, tại vòng loại Euro 2016, Azzurri đã đánh bại Na Uy với tỉ số 2-0 ngay tại Oslo. Nhưng đó đã là câu chuyện của dĩ vãng. Đại diện Bắc Âu giờ đây không còn là đội bóng dễ bị bắt nạt, khi đang sở hữu một lực lượng thiện chiến, với rất nhiều cầu thủ đẳng cấp thế giới trong đội hình.
Và những gì vừa diễn ra tại sân Ullevaal đã phản ánh rõ điều đó. Na Uy, bằng sự liền lạc, gắn kết trong lối chơi, nhấn chìm Italia chỉ sau hiệp 1, với 3 lần khiến thủ thành Gianluigi Donnarumma - nhà tân vô địch Champions League - vào lưới nhặt bóng. Hàng thủ vá víu, với nhiều sự vắng mặt vì các lý do khác nhau của Italia, lộ ra vô vàn khoảng trống, và bị bộ ba Alexander Sorloth - Erling Haaland - Antonio Nusa khai thác triệt để.
Hiệp 2, khi chủ nhà Na Uy chùng xuống, cũng là lúc Italia vùng lên. Nhưng các mảng miếng tấn công của họ đều rất rời rạc, thiếu tính bất ngờ, và dễ dàng bị đối phương kịp thời hóa giải. Tuyến giữa hao hụt sự sáng tạo, thiếu một người điều tiết và dẫn nhịp. Trong khi đó, trên hàng công, Mateo Retegui - Vua phá lưới Serie A mùa này, để lại nỗi thất vọng ghê gớm khi chẳng có nổi cú sút nào, trước khi rời sân ở phút 72.
Trong 5 sự thay đổi người của huấn luyện viên Luciano Spalletti, chỉ có Riccardo Orsolini là để lại đôi chút ấn tượng, với các pha cầm bóng đột phá dọc biên phải và quyết liệt trong tranh chấp tay đôi, còn những gương mặt khác chỉ là cái bóng hư ảo nhạt mờ.
Nhìn vào đội tuyển Italia hiện tại, đâu đâu cũng thấy vấn đề. Họ từng tự hào với thương hiệu Catenaccio lừng danh, nhưng ở trận đấu với Na Uy vừa qua, Italia phòng thủ rất xoàng. Những “trequartista” hào hoa, lịch lãm và ngập tràn sáng tạo thuở xưa cũng vắng bóng. Những “sát thủ” kiểu mẫu như Filippo Inzaghi hay Christian Vieri ngày trước, giờ chỉ là hoài niệm xa xăm.
Bóng ma quá khứ dội về
Thất bại tại Oslo khiến Italia đang tạm thời bị Na Uy “gác” đến 9 điểm. Azzurri đá ít hơn đối thủ 2 trận, nhưng để có thể đảo ngược tình thế quả thực là chuyện thiên nan vạn nan. Dư chấn từ trận thua này chẳng hề nhỏ, và nếu không đủ bản lĩnh đứng dậy, những sự sụp đổ tệ hại hơn nữa hoàn toàn có thể xảy ra.
Lúc này đây, bóng ma quá khứ lại dội về. Italia đã đứng bên lề ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh ở hai kỳ liên tiếp (2018, 2022), và với nền bóng đá từng 4 lần vô địch World Cup, đó là nỗi hổ thẹn tột cùng. Những vết thương chưa liền da, bây giờ đang có dấu hiệu mưng mủ, tái phát.
Thực tế, dưới triều đại của Luciano Spalletti, Italia có không ít trận đấu đáng xem, nhưng tính ổn định đang là dấu hỏi to tướng. Giờ đây, nhà cầm quân 66 tuổi này đứng trước những thử thách cực đại, đối mặt với vô số bài toán hóc búa cần lời giải ổn thỏa.
Italia sẽ trở về sân nhà và đón tiếp Moldova - đội bóng yếu nhất bảng, hiện đứng thứ 154 trên bảng xếp hạng FIFA (thậm chí kém…Việt Nam đến 45 bậc), sau đây ít ngày. Chiến thắng là điều trong tầm tay, nhưng thắng ra sao, thuyết phục không, thay đổi bộ mặt thế nào để gỡ gạc lại niềm tin nơi các tifosi nhiệt thành, mới là vấn đề hệ trọng.