Điểm nhấn chiến thuật trận Atletico-Barca: 4-4-2 sẽ “khắc chế” tiki-taka?

(Bongda24h.vn)- Kết quả trận tứ kết lượt đi trên sân Nou Camp giữa Barca và Atletico đã chỉ ra rằng lối chơi tiki-taca sở trường của đội bóng xứ Catalonia hoàn toàn có thể bị “hóa giải” bởi thầy trò HLV Simeone. Đêm nay, khi hai đội bóng này tiếp tục chạm trán nhau ở Vincente Calderon, rất có thể Barca sẽ một lần nữa phải ôm hận.

Không khó để nhận ra sự khác biệt trong cách vận hành hệ thống chiến thuật của hai HLV hai đội khi Tata Martino luôn trung thành với sơ đồ 4-3-3 còn Simeone đã áp dụng sơ đồ 4-4-2 cho Atletico kể từ đầu mùa đến giờ. Người ta có thể thắc mắc vì sao đội bóng thủ đô Madrid chơi với một hàng tiền vệ ít người như vậy, thậm chí chỉ có 2 tiền vệ trung tâm mà vẫn đủ sức ngăn chặn những pha phối hợp bật nhả của Barca. Nhưng thực tế, mọi thứ không đơn giản như vậy. Điều quan trọng chính là cách vận hành chiến thuật cực kỳ linh hoạt của HLV Simeone đã giúp cho Atletico có được một đội hình cân bằng và giàu sức chiến đấu hơn bao giờ hết.

Biến thể 4-2-2-2: Hiệu quả trong lối chơi phòng ngự phản công

Trên thực tế, Atletico không ra sân với sơ đồ 4-4-2 theo kiểu truyền thống. Thay vào đó, đội bóng chủ sân Vicente Calderon thường xuất phát với hệ thống 4-2-2-2 mang hơi hướng hiện đại và đa dạng hơn rất nhiều.

Cụ thể, trong lối chơi tấn công của Atletico, đội bóng này không hề phụ thuộc vào 2 cầu thủ đá cánh giống như phong cách cổ điển. Trái lại, họ thường tổ chức phối hợp tấn công trực diện và ngay cả những tình huống phản công, đội bóng của HLV Simeone cũng hay tập trung cho những “miếng đánh” ở trung lộ. Bằng chứng rõ nhất chính là việc 2 tiền vệ cánh của Atletico mùa này là Turan và Koke thường xuyên bó vào trong, vừa làm nhiệm vụ phá rối hàng phòng ngự đối phương, vừa có thể dứt điểm hoặc kiến tạo cho các trung phong ở phía trên.

Khi phòng ngự, Turan và Koke lại chủ động tách ra để giữ vị trí ở hai bên hành lang. Điều này cũng khiến cho những đối thủ của Atletico gặp nhiều khó khăn trong việc tìm đường xâm nhập vòng cấm. Với một hàng thủ gồm 2 tầng, mỗi tầng 4 người đồng thời luôn giữ được sự cân bằng đội hình, thầy trò HLV Simeone đang chứng tỏ mình là đội bóng chơi phòng ngự hiệu quả nhất tại châu Âu ở thời điểm này. Tính ra, trên cả 2 đấu trường, La Liga và Champions League, Atletico đều thủng lưới ít nhất (22 bàn tại La Liga và 5 bàn tại Champions League).

Đêm nay, Atletico sẽ phải đối mặt với sự thiếu vắng của tiền vệ trụ cột Arda Turan. Tuy nhiên, HLV Simeone hoàn toàn có thể tung Cristian Rodriguez vào sân thay thế ngôi sao người Thổ Nhĩ Kỳ. Bên cạnh đó, Diego cũng là một phương án khả thi. Cựu cầu thủ Bremen chính là người đã ghi bàn cho Atletico ở trận lượt đi trên sân Nou Camp.

Vai trò của hai trung phong “ảo”

Có thể nhiều người vẫn thắc mắc vì sao Atletico chơi với 2 tiền đạo ở trên sân mà vẫn đảm bảo được sự chắc chắn ở tuyến giữa. Điều này hoàn toàn có cơ sở nhưng nếu phân tích một cách kỹ lưỡng, sẽ nhận ra rằng hai trung phong của đội bóng thủ đô Madrid không phải lúc nào cũng “đóng đinh” trong khu vực cấm địa. Thay vào đó, họ thường xuyên luân phiên nhau di chuyển, một người chủ động dâng cao, gây sức ép với các trung vệ đối phương. Trong khi đó, người còn lại sẽ hơi lùi xuống, vừa để nhận bóng từ tuyến hai đồng thời khiến cho hàng tiền vệ đối phương phải chú ý hơn.

Chính nhờ sự di chuyển linh hoạt của cặp tiền đạo mà Atletico không hề bị thiếu vắng nhân sự ở tuyến giữa. Có những thời điểm, gần như đội bóng này chơi với sơ đồ 4-4-2-0. Ngoài ra, sự cơ động của hai cầu thủ đá trung phong cũng giúp cho bộ đôi tiền vệ phòng ngự giảm tải được sức ép đáng kể. Trong cả tấn công lẫn phòng ngự, cặp tiền đạo và hai tiền vệ trung tâm của Atletico luôn giữ được cự ly hợp lý để tạo thành một khối thống nhất ở giữa sân. Đó cũng chính là lý do giúp đội bóng thủ đô Madrid chơi chắc chắn đến như vậy.

Rạng sáng mai, Diego Costa, chân sút chủ lực của Atletico mùa này sẽ vắng mặt do chấn thương. Tuy nhiên, với sự thay thế xứng đáng của Raul Garcia, người hâm mộ sân Vicente Calderon hoàn toàn yên tâm về hàng công của đội nhà. Chơi bên cạnh David Villa, Garcia sẽ đá hơi lùi xuống nhưng khi cần thiết, anh vẫn có thể trực tiếp xâm nhập vòng cấm để dứt điểm. Khả năng tranh chấp của Garcia cũng là khá tốt và anh hoàn toàn có thể trở thành “cầu nối” giữa hàng tiền đạo và hàng tiền vệ của Atletico. Trong trường hợp Garcia chơi không tốt, HLV Simeone cũng có thể tung Diego vào sân. Với sở trường thi đấu ở vị trí hộ công, chắc chắn ngôi sao người Brazil sẽ đảm nhiệm được vai trò này. Khi đó, Atletico sẽ đá với sơ đồ 4-2-3-1.   

Ở một khía cạnh khác, Villa cũng không phải mẫu trung phong có xu hướng chơi bó sát vào trong. Cầu thủ người Tây Ban Nha thường có thói quen di chuyển dạt trái rồi mới bất ngờ xâm nhập vòng cấm. Chắc chắn, điều này chắc chắn sẽ khiến cho Dani Alves bên phía Barca phải tập trung hơn rất nhiều. Ngoài ra, sự cơ động của Villa cũng giúp cho Koke thoải mái hơn trong những pha xâm nhập vào khu vực trung lộ. Từ vị trí xuất phát bên hành lang cánh trái, tiền vệ 21 tuổi này hoàn toàn có thể gây bất ngờ với hàng phòng ngự đội khách.

Cặp tiền vệ trung tâm

Không quá khó để nhận ra sự xuất sắc của cả Gabi và Tiago trong trận lượt đi trên sân Nou Camp, đặc biệt là ở khâu phòng ngự. Tính ra, Tiago đã có tổng cộng 7 pha tắc bóng chính xác trong suốt 90 phút thi đấu, còn với Gabi là 6. Ngoài ra, cặp đôi này cũng rất nhiều tình huống đánh chặn để giải tỏa sức ép cho hàng thủ.

Trong cách vận hành chiến thuật của HLV Simeone, hai tiền vệ trung tâm thường có thiên hướng chơi phòng ngự nhiều hơn. Ở mặt trận tấn công, họ chỉ là những người phát động hoặc tung ra những pha dứt điểm từ xa khi cần thiết. Lý do cũng khá đơn giản bởi nhờ sự đa năng của cặp tiền đạo phía trên, cộng thêm việc hai tiền vệ cánh liên tục bó vào trung lộ đã giúp cho cả Gabi và Tiago thoải mái hơn trong việc điều phối bóng.

Cũng chính nhờ sự linh hoạt đó mà hai tiền vệ trung tâm chính là những người duy nhất trong đội hình Atletico luôn được giữ vững vị trí của mình. Nhờ có cặp Gabi-Tiago, các vệ tinh khác như Koke, Villa hay Diego mới có thể di chuyển tự do hơn nhưng vẫn luôn giữ được cự ly hợp lý nhất. Nói không quá, cặp tiền vệ trung tâm chính là “trục xương sống” giúp Atletico vận hành lối chơi xoay xung quanh.

Hàng phòng ngự

Có thể nói, Atletico đang sở hữu một bộ tứ hậu vệ chơi tốt nhất châu Âu ở thời điểm này. Hai trung vệ của họ là Godin và Miranda đang trình diễn một mùa giải thành công nhất trong sự nghiệp. Khả năng phán đoán, bọc lót và hỗ trợ cho nhau tốt giúp cặp Godin-Miranda luôn làm chủ được vòng cấm. Bên cạnh đó, sự chắc chắn của Courtois cũng đóng góp không nhỏ vào thành công của đội bóng chủ sân Vicente Calderon.

Với hai vị trí hậu vệ biên, Atletico cũng không phải lo lắng bởi cả Felipe Luis và Juanfran đều đang thể hiện phong độ rất cao. Mỗi trận đấu, họ lại có cách thích nghi riêng của mình để lựa chọn thời điểm tấn công hoặc phòng ngự sao cho hợp lý nhất. Gặp Barca ở trận lượt đi, cả Luis và Juanfran đều tập trung vào nhiệm vụ ngăn chặn các mũi tấn công của đội khách. Đêm nay cũng vậy, chỉ cần hai cầu thủ này chơi tốt, HLV Simeone có thể yên tâm với hai hành lang của đội nhà.

Kết luận

Barca chắc chắn sẽ đưa ra những thay đổi trên hàng công nhằm gây sức ép cho Atletico. Tuy nhiên, với những gì đã thể hiện, thầy trò HLV Simeone hoàn toàn có thể tin tưởng vào khả năng của mình. Chỉ cần chơi tập trung và đúng theo chiến thuật đã lựa chọn, đội bóng chủ sân Vicente Calderon chắc chắn đủ khả năng giành suất lọt vào bán kết. Và rất có thể, một lần nữa, Atletico sẽ chứng tỏ cho tất cả thấy rằng, sơ đồ 4-4-2 của họ “khắc chế” tiki-taca như thế nào…

Chúc quý độc giả Bongda24h có một ngày nghỉ lễ Giỗ Tổ ý nghĩa bên gia đình và người thân. Cảm ơn sự ủng hộ và quan tâm của những độc giả với Bongda24h trong suốt thời gian qua!  

• Nam Anh