Thất bại trước Thụy Sĩ ở lượt trận cuối bảng B khiến Canada rơi xuống vị trí nhì bảng và đánh mất quyền được thi đấu trên sân nhà ở vòng 32 đội. Nhưng việc lần đầu tiên trong lịch sử góp mặt ở vòng knock-out tại kỳ World Cup đã là một chiến tích và họ khao khát viết tiếp câu chuyện của mình.
Trước Nam Phi, huấn luyện viên Jesse Marsch tiếp tục sử dụng sơ đồ 4-4-2 quen thuộc. Tuy nhiên, khác với hình ảnh pressing cuồng nhiệt mà người ta từng được chứng kiến, Canada tiếp cận trận đấu này dè dặt và thận trọng hơn.
Họ không dâng đội hình lên bóp nghẹt đối thủ ngay từ phần sân bên kia. Thay vào đó, Les Rouges chủ động kiểm soát khu vực trung tuyến, duy trì cự ly chặt chẽ và chỉ tăng tốc pressing vào một số thời điểm nhất định.
Đó là lựa chọn có chủ đích, bởi Nam Phi là đội bóng chơi phản công rất khó chịu. Tốc độ của các cầu thủ tấn công cùng khả năng chuyển trạng thái cực nhanh biến họ trở thành đối thủ nguy hiểm nếu có những khoảng không gian thuận lợi. Canada hiểu điều đó và không muốn trở thành nạn nhân của những đòn hồi mã thương.
Trong trạng thái không bóng, Canada vận hành khá tốt. Họ duy trì cấu trúc 4-4-2 gọn gàng, hạn chế tối đa khoảng trống ở trung lộ. Nam Phi không tạo ra cơ hội nào đáng kể, và chủ yếu cầu may từ các pha sút xa. Nhưng khi có bóng, Les Rouges lại thiếu một chút đột biến, thiếu một cầu thủ có thể phá vỡ thế cân bằng bằng một pha xử lý khác biệt.
Sự xuất hiện của Alphonso Davies ở phút 75 mang đến nhiều hy vọng. Ngôi sao của Bayern Munich lần đầu tiên góp mặt tại World Cup năm nay sau quãng thời gian vật lộn với chấn thương. Nhưng thể trạng và chất lượng chơi bóng của anh rõ ràng chưa đạt mức tốt nhất.
Khi trận đấu bước sang những phút bù giờ, nhiều người nghĩ đến hiệp phụ, thậm chí là loạt luân lưu cân não. Song, Stephen Eustaquio đã tạo nên khoảnh khắc định đoạt cuộc chơi. Nhận bóng ngay sát khu vực 16m50, tiền vệ mang áo số 7 tung cú vô lê bằng chân phải đưa trái bóng găm vào góc xa khung thành trong sự bất lực của thủ môn Ronwen Williams.
Một bàn thắng mãn nhãn, có giá trị vàng mười. Eustaquio cũng chính là cầu thủ chơi hay nhất bên phía Canada. Ngoài pha lập công vừa nêu, anh còn thực hiện 43/48 đường chuyền chính xác (tỉ lệ 90%), tạo ra 5 đường chuyền quyết định, thắng 5/9 pha tranh chấp tay đôi, 6 lần thu hồi bóng, 1 pha đánh chặn, 1 lần giải vây, và 2/3 cú tắc bóng thành công. Anh là nhịp đập nơi tuyến giữa, là cầu nối giữa phòng ngự và tấn công, và là người giữ cho cỗ máy của Jesse Marsch vận hành ổn định.
Bên cạnh lối chơi biết mình biết người, khát vọng cùng sự kiên nhẫn đã tạo nên thắng lợi này. Tất nhiên, Canada vẫn chưa phải một tập thể hoàn hảo. Họ nhiều lúc còn thiếu sự sắc bén trong khâu dứt điểm, khả năng tạo cơ hội trước những khối phòng ngự lùi sâu là vấn đề cần cải thiện. Chiều sâu đội hình của họ cũng chưa thực sự dồi dào.
Và phía trước thầy trò Jesse Marsch là Hà Lan hoặc Morocco, những đối thủ sở hữu chất lượng đội hình cùng kinh nghiệm trận mạc vượt trội. Nhưng đó là câu chuyện của vài ngày sau, còn hôm nay, cứ vui mừng cái đã. Họ không còn là kẻ ngoài cuộc ở sân khấu bóng đá lớn nhất hành tinh. Giờ đây, Les Rouges đã phá vỡ giới hạn của chính mình, tạo ra những cột mốc lịch sử và hướng đến những chân trời mới.