ĐT Việt Nam giữa cơn mơ hồ triết lý của HLV Troussier

Toan tính sai lầm

Rất nhiều CĐV cố gắng tìm ra một điểm gì đó để bảo vệ HLV Troussier sau trận đấu với Indonesia. Nhưng tất cả những lí lẽ, dẫn chứng đã hòa lẫn cùng kỳ vọng và trôi theo giọt nước mắt lắn dài trên gương mặt Bùi Hoàng Việt Anh sau trận. Thất bại trước Indonesia tại Qatar vừa cay đắng, vừa nghiệt ngã và (từ phía HLV) là không có gì để bào chữa.

Trước trận đấu, HLV Troussier có nói rằng trận gặp Nhật Bản là để khẳng định bản thân, còn chạm trán Indonesia dịp là để khẳng định vị thế. Phải chăng ông đã quên rằng ĐT Việt Nam đã để thua trước Nhật Bản ở trận ra quân? Và đối thủ mà ông và học trò đối mặt trên sân Abdullah bin Khalifa là một tập thể khó chịu hơn rất nhiều so với chính họ của quá khứ, đến nỗi sau trận đấu, chính ông còn phải chua chát nhận xét rằng Indonesia đã khác rất nhiều so với những lần gặp trước đó?

Ngay từ đội hình xuất phát, HLV Troussier đã khiến nhiều người phải đặt dấu hỏi. Ngoại trừ trường hợp Đình Bắc chấn thương buộc ông phải thay bằng Văn Tùng, những lựa chọn nhân sự còn lại của ông Troussier tiềm ẩn quá nhiều rủi ro.

Hùng Dũng thi đấu ấn tượng ở trận gặp Nhật Bản bất ngờ phải dự bị ở trận đấu Indonesia. Quang Hải đá quá cao trong khi bộ đôi tiền vệ trung tâm Tuấn Anh - Thái Sơn không thể tạo ra liên kết đủ lớn giữa các tuyến trong đội hình. 

Hệ quả là dù có hàng thủ chơi chân tốt, ĐT Việt Nam vẫn luống cuống trong việc đưa bóng lên trên. Bộ đôi tiền đạo Tuấn Hải - Văn Tùng không nhận được sự hỗ trợ cần thiết. Cả trận, hai cầu thủ của Hà Nội FC chỉ có thể nhận những đường bóng dài…vô hồn và bị đẩy vào thế tranh chấp 1 đấu 1 (đôi khi là 1 đấu 2) với hai trung vệ to cao của Indonesia. 

Trước Indonesia, ĐT Việt Nam dường như đi ngược triết lý mà HLV Troussier dự định áp dụng. Không còn những tình huống lên bóng một cách bài bản, chỉ còn những pha phất dài vô hồn cho hai tiền đạo chạy chỗ.

Hình ảnh ấy dễ khiến người hâm mộ liên tưởng tới giai đoạn cuối của HLV tiền nhiệm. Chỉ tiếc là, người tiền nhiệm của HLV Troussier đã làm tốt hơn, ít nhất là trước đối thủ Indonesia…

Liệu định hướng của HLV Troussier còn đáng tin?

Trận thua trước Indonesia có thể (và nên) trở thành cú tát để thức tỉnh toàn bộ hệ thống bóng đá. Người hâm mộ cần nhìn nhận rằng đội tuyển đang ở giai đoạn chuyển giao thế hệ (nếu không muốn nói là khan hiếm nhân tài). Lứa cầu thủ “vàng” từng tung hoành khắp các sân chơi khu vực và châu lục thời gian qua đã không còn là chính mình. Lựa chọn nhân sự với HLV cho những chiến dịch tới, vì thế cũng không còn dồi dào và chất lượng.

HLV là người chịu trách nhiệm trực tiếp cho kết quả của đội nhà. Sau mỗi kết quả không như kỳ vọng, HLV sẽ phải hứng chịu nhiều chỉ trích hay thậm chí là bị so sánh với chính người tiền nhiệm. Trong quá trình làm việc tại các cấp độ đội tuyển, HLV Troussier hướng và muốn người hâm mộ hãy kiên nhẫn và tin tưởng vào định hướng, quá trình ông đang xây dựng.

Nhưng mọi lời nói từ HLV hay bất cứ ai, sẽ trở thành sáo rỗng, hay tệ hơn là “phông bạt” nếu không đi kèm kết quả trên sân. Muốn người hâm mộ, cầu thủ tin vào định hướng/quy trình thì đội bóng phải thể hiện đủ “uy tín” trong từng trận đấu. Thành tích của HLV Troussier từ lúc lên nắm quyền không được như mong đợi và giờ vị thuyền trưởng này đang trở thành người “nói nhiều làm ít”, ngay cả trong mắt những người từng ủng hộ ông.

Không cần ai nhắc, HLV Troussier cũng sẽ biết mình cần và phải làm gì để tiếp tục xây dựng đội bóng theo “process” của mình, hay ít nhất là tránh những thất bại kiểu như thế này trong tương lai. Nhưng quỹ thời gian làm việc của HLV ĐTQG cùng cầu thủ rất ngắn và ngắt quãng, chính vì thế, mỗi đợt tập trung ĐTQG nên là dịp để HLV toàn tâm toàn ý cho việc xây dựng lối chơi và đặt cầu thủ vào hệ thống của mình, thay vì phải dạy bảo, kèm cặp cầu thủ từ những động tác cơ bản nhất như đỡ bóng hay di chuyển.

Kể từ khi lên nắm quyền, không ít lần HLV Troussier đích thân “thị phạm” học trò nhận bóng và hướng cơ thể sao cho phù hợp với định hướng thi đấu. Điểm sáng không thể phủ nhận (và có lẽ là duy nhất) của ĐT Việt Nam ở Asian Cup 2023 là khả năng đỡ bước một của cầu thủ đã tốt hơn rất nhiều. Vấn đề lúc này sẽ trở lại với cầu thủ, phải biết duy trì và tiếp tục phát huy điểm tiến bộ trên.

Mọi thay đổi tích cực của HLV Troussier sẽ trở thành vô nghĩa nếu cầu thủ trở lại CLB và…quay lại nếp thi đấu cũ. Nói cách khác, cầu thủ, trong thời gian thi đấu ở CLB, cần làm tốt và làm đúng những điều cơ bản nhất (như đỡ bước một). Trách nhiệm sẽ được đẩy về các CLB, nơi các HLV đội bóng ở V.League đảm bảo học trò của mình làm tốt nhất từ những động tác nhỏ nhất.

Chiến thuật dù hoàn hảo tới đâu cũng phụ thuộc vào năng lực thi đấu của cầu thủ mới có thể triển khai. Triết lý dù cao siêu cỡ nào cũng phải bắt đầu từ những động tác cơ bản nhất và cả tư duy chơi bóng của cầu thủ. Nói vậy để thấy HLV Troussier cần sự hỗ trợ từ toàn thể hệ thống bóng đá mới có thể trước là vực dậy, sau là hoàn thành nhiệm vụ ở ĐT Việt Nam.

Mặt sân cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới khả năng thi đấu của cầu thủ. Sẽ thật vô lý nếu lúc nào cũng “nổ” về bóng đá đẹp nhưng mặt sân vẫn dùng loại cỏ lá gừng và khi trời mưa, đất và bùn sẽ bắn lên dính hết vào tất của cầu thủ. Như đã nói ở trên, kỹ năng xử lý bóng của cầu thủ Việt Nam đã tốt hơn, nhưng chính mặt sân chuẩn (World Cup) tại Al Thumama hay Abdullah bin Khalifa giúp cầu thủ chuyền bóng và đỡ bóng tốt hơn rất nhiều. 

Đòi hỏi V.League sở hữu mặt sân như tại Qatar là điên rồ và xa vời thực tế. Nhưng các CLB cần chăm sóc tốt hơn cho việc đảm bảo cơ sở vật chất thi đấu của cầu thủ. Vấn đề sân bãi ở V.League là một chủ đề nhức nhối và việc các CLB chăm chút hơn cho điều kiện thi đấu, luyện tập của cầu thủ cũng là đang giúp đỡ cho ĐTQG, cho HLV Troussier.

HLV Troussier còn rất nhiều điều phải làm nếu vẫn muốn cầu thủ, người hâm mộ và lãnh đạo đội tuyển tin tưởng vào quy trình của mình. Trận thua Indonesia không biết mọi nỗ lực của HLV Troussier thành vô nghĩa, nhưng ông cũng nên nhớ rằng sự kiên nhẫn dành cho HLV là điều xa xỉ nhất trong bóng đá...